ႏိုင္ငံေရးအရ သေဘာတူညီခ်က္တရပ္ လိုအပ္ျခင္း

လာရီ ဒိုင္းမြန္း| May 18, 2013

အလုပ္ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိသည့္ သေဘာတူညီမႈကို ရွာေဖြျခင္း

ေယဘုယ်က်က် ေျပာရမည္္ဆိုလွ်င္ ႏိုင္ငံေရးပါတီတခုက က်န္သည့္ ၿပိဳင္ဖက္မ်ားအေပၚ ကာလၾကာရွည္ တဖက္သတ္ အႏိုင္ရရွိသည္ဆိုသည္မွာ ဒီမိုကေရစီစနစ္အတြက္ မေကာင္းပါ။ ဒီမိုကေရစီ စံတန္ ဖိုးမ်ားကို ၎ပါတီက မည္သိုပင္ က်င့္သံုးပါမည္ဟုဆိုဆို ထိုသို႔ေသာ အေနအထားကိုက မေကာင္းပါ။ အလားတူ အေျခအေနမ်ဳိးပင္ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္ ေတာင္အာဖရိက ေရြးေကာက္ပြဲတြင္လည္း ျဖစ္ခဲ့သည္။ မၾကာေသးမီကမွ အက်ဥ္းေထာင္မွ ပူပူေႏြးေႏြး လြတ္ေျမာက္လာသူ နယ္လ္ဆင္ မင္ဒဲလားႏွင့္ မၾကာေသးမီကမွ တရားမ၀င္ပါတီအျဖစ္မွ ပယ္ဖ်က္ေပးျခင္းခံရသည့္ ေတာင္အာဖရိက အမ်ဳိးသားကြန္ဂရက္ (ANC) တို႔က အေျခအေနကို အရွိအတိုင္း နားလည္ သေဘာေပါက္ခဲ့ၾကသည္။ အျခားအင္အားစုမ်ားကို အာမခံခ်က္ ေပးျခင္းျဖင့္သာ သူတို႔၏အေကာင္းဆံုး အက်ဳိးစီးပြားမ်ားကို ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္မည္ဟု နားလည္ သေဘာေပါက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ အထူးသျဖင့္ အႏိုင္ရမဲ အေရအတြက္ အခ်ိဳးအစားအရသာ လႊတ္ေတာ္ထဲတြင္ ေနရာရေနေသာ လူျဖဴမ်ားကို အာမခံခ်က္ေပးျခင္းျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ ဖြဲစည္း ပံုအေျခခံ ဥပေဒအရ ေစ့စပ္ ညွိႏႈိင္းမႈမ်ားတြင္ ANC က ထိုထက္ပို၍ ကမ္းလွမ္းမႈမ်ားပင္ ျပဳခဲ့ေသးသည္။ လူျဖဴမ်ားအတြက္သာ မကဘဲ အျခားလူနည္းစုမ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ ဇူးလူးေဒသ အေျခစိုက္ အင္ကာသာ လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီကိုပါ အာမခံခ်က္မ်ား ေပးခဲ့သည္။

၁၉၉၁-၉၂ တြင္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည့္ ကနဦး ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးပြဲမ်ား မေအာင္ျမင္ ျဖစ္ၿပီးေနာက္တြင္ သမၼတ အက္ဖ္ ဒဗလ်ဴ ဒီကလပ္ ဦးေဆာင္သည့္ အသားအေရာင္ ခြဲျခားေရးအစိုးရႏွင့္ မင္ဒဲလား ဦးေဆာင္သည့္ ANC တို႔က အေပးအယူ ေစ့စပ္ညိွႏိႈင္းမႈျပဳရန္အတြက္ ဆက္လက္ ႀကိဳးပမ္းသြားၾကရန္ ဆံုးျဖတ္ထားၾကၿပီး ျဖစ္သည္။ ၾကားျဖတ္ဖြဲ႔စည္းပံုတရပ္ ထားရွိရန္၊ အမ်ဳိးသား ညီညြတ္ေရး အစိုးရတရပ္ ဦးေဆာင္မႈေအာက္တြင္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ အာဏာခြဲေ၀မႈတရပ္ ျပဳလုပ္ၾကရန္အတြက္ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလတြင္ သူတ႔ိုက သေဘာတူညီႏိုင္ခဲ့ၾကသည္။

မည္သည့္ပါတီျဖစ္ေစ မဲဆႏၵ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္း သို႔မဟုတ္ ထို႔ထက္ပိုၿပီး ႏိုင္ငံထူေထာင္သည့္ ေရြးေကာက္ပြဲ (၁၉၉၄ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၂၇ တြင္ က်င္းပခဲ့သည္) တြင္ အႏိုင္ရပါက ဒုသမၼတ တဦးကို နာမည္ အဆိုတင္သြင္းခြင့္ရမည္ ျဖစ္သည္။ မည္သည့္ပါတီမဆို မဲ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းထက္ ပိုရရွိပါက ထိုမဲအေရအတြက္တိုင္းအတြက္ ၀န္ႀကီးေနရာ တေနရာကို အဆိုျပဳႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ အျခားျပဌာန္းခ်က္မ်ားတြင္ သေဘာထားတင္းမာသည့္ အစိုးရ ၀န္ထမ္းမ်ားကို ဆက္လက္ တာ၀န္ေပး လုပ္ကိုင္ေစျခင္း၊ သေဘာထားတင္းမာသည့္ စစ္တပ္ တပ္မႉးမ်ားသည္ပင္ သူတို႔ေနရာမ်ားတြင္ ဆက္လက္ တာ၀န္ယူခြင့္ေပးျခင္း တို႔ပါ၀င္ၿပီး ထိုသို႔ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားက အသြင္ကူးေျပာင္းေရး သေဘာတူညီခ်က္ကို ထင္ဟပ္ေနၾကပါသည္။ ေနာက္ဆံုးတြင္ အာဏာရ လူျဖဴအမ်ဳိးသားပါတီ (National Party) က မဲ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ်ကိုသာ အႏိုင္ရသည့္အတြက္ ယခင္သမၼတ ဒီကလပ္က သမၼတသစ္ မင္ဒဲလား ေအာက္တြင္ ဒုသမၼတ ရာထူးကိုသာ ယူခဲ့ရသည္။

ေတာင္အာဖရိက အေတြအႀကဳံမွ ရလာသည့္ အေရးပါသည့္ သင္ခန္းစာမွာ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ကာလမ်ားတြင္ အာဏာခြဲေ၀ေပးမႈ သေဘာတူညီခ်က္မွ်သာ မဟုတ္ဘဲ ယင္း အာဏာခြဲေ၀မႈ သေဘာ တူညီခ်က္ကို ယာယီသေဘာသာ ျဖစ္ေစရမည္ဟု ေျပာင္ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေဖာ္ျပခ်က္လည္း ျဖစ္သည္။ အာဏာခြဲေ၀မႈ သေဘာတူညီခ်က္ႏွင့္ လူနည္းစု ဗီတိုအာဏာ က်င့္သံုးႏိုင္မႈမ်ားကို ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒတြင္ ျပဌာန္းေပးရန္ လူနည္းစု လူျဖဴအမ်ဳိးသားပါတီက အေစာပိုင္းတြင္ (ျမန္မာႏိုင္ငံ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုတြင္ တပ္မေတာ္က သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ဗီတိုအာဏာ အပ္ႏွင္းထားပံုႏွင့္ မကြာလွပါ) ႀကဳိးပမ္းခဲ့ေသးသည္။ သို႔ေသာ္လည္း လူနည္းစု လူျဖဴအစိုးရက သူတို႔ဆႏၵအတိုင္း ကာလ အကန္႔အသတ္မရွိ အတင္းအက်ပ္ လုပ္ကိုင္ရန္ အာဏာမရွိေတာ့ပါ။

ANC ထိပ္တန္း မဟာဗ်ဴဟာ ခ်မွတ္သူတဦး အဆိုအရ ေရတိုသေဘာတြင္ လူျဖဴမ်ားကို အာဏာခြဲေ၀ေပးရန္ ဒီကလပ္ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားထဲမွ တခ်ိဳ႕တ၀က္ကို လိုက္ေလ်ာေပးရန္ လိုအပ္ေကာင္း လိုအပ္မည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း လူမ်ဳိးခ်င္း ခြဲျခားမႈမရွိသည့္ အနာဂတ္ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံကို သြားရာတြင္ ထိုသေဘာတူညီခ်က္မ်ားက အပိတ္အဆို႔ အဟန္႔အတား ျဖစ္မေနသင့္ဟု ဆိုပါသည္။ အာဏာခြဲေ၀ေရး ျပဌာန္းခ်က္မ်ားကို ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒတြင္ ႐ုပ္သိမ္းခဲ့ၿပီး ထိုသို႔ ႐ုပ္သိမ္းမႈမ်ားက ၁၉၉၉ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား ေနာက္ပုိင္းတြင္ အျပည့္အ၀ အသက္၀င္ၿပီ ျဖစ္သည္။

အျခားျပဌာန္းခ်က္မ်ားမွာ လူျဖဴ လူနည္းစုမ်ားအတြက္ ထပ္မံ အာမခံခ်က္ေပးရန္၊ အသစ္ျပန္လည္ ဖြဲ႔စည္းမည့္ ႏိုင္ငံေရး အခင္းအက်င္းတြင္ သူတို႔ လြယ္လြယ္ကူကူ ဆက္လက္ ပါ၀င္ႏိုင္ေရးအတြက္ အျခားျပဌာန္းခ်က္မ်ားလည္း ရွိၾကပါေသးသည္။ ႏိုင္ငံေရး အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားအတြက္ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ (အမွန္တရား ေပၚေပါက္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ရင္ ၾကားေစ့ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မွတဆင့္ အပ္ႏွင္းေပးျခင္း ျဖစ္ သည္)၊ ပင္စင္လစာမ်ားအတြက္ အာမခံေပးျခင္း၊ ဗ်ဴ႐ိုကရက္ ၀န္ထမ္းမ်ားအတြက္ ေစတနာ ေဖာေဖာသီသီျဖင့္ လုပ္ငန္းနားခြင့္ ျပဳျခင္း လက္ရွိ ပုဂၢလိက ပိုင္ဆိုင္မႈမ်ားကို လည္း ေလး စားရန္ အာမခံခ်က္ေပးျခင္း စသည္တို႔ ပါ၀င္ၿပီး အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကို ေခ်ာေမြ႔ေစသည္။

၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲစည္းပံု အေျခခံဥပေဒ တစံုလံုးကို ျပန္လည္ ျပင္ဆင္ေရးရန္အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ စစ္အစိုးရက သေဘာတူညီလိမ့္မည္ မဟုတ္ေပ။ သိုေသာ္လည္း အဓိကက်သည့္ ျပဌာန္းခ်က္ မ်ားကို ျပန္ လည္ ျပင္ဆင္ေရးသားျခင္း အားျဖင့္ ေတာင္အာဖရိက ၾကားျဖတ္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ကဲ့သိုပင္ အလားတူ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ ရေစမည္ ျဖစ္သည္။ ဆိုလိုသည္မွာ “ေန၀င္ဇာတ္သိမ္း သေဘာတူညီခ်က္” (sunset clauses) ျဖင့္ အာဏာခြဲေ၀ၾကရန္ ျဖစ္သည္။

ဒီမိုကေရစီေရး ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားကို စစ္တပ္က အႀကိမ္ႀကိမ္ ခ်ဳိးဖ်က္ေခ်နင္းခဲ့သည္ကို ေတြျမင္ခဲ့ရသည့္ အတြက္ေၾကာင့္ အတိုက္အခံမ်ား အေနျဖင့္ ေစ့စပ္ညိွႏိႈင္းရန္ အသင့္ရွိေနၾကသည္။ ထိုသို႔ လက္ေတြ႔၀ါဒီမ်ားထဲတြင္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ စစ္အစိုးရ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားေအာက္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိင္ခဲ့ၾကသည့္ ပါတီငယ္မ်ားသာ မကဘဲ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကိုယ္တိုင္ႏွင့္ သူ႔ပါတီလည္း အပါအ၀င္ ျဖစ္သည္။ ဒီမိုကေရစီ လိုလားသည့္ တိုင္းရင္းသားပါတီမ်ား၊ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၈ ရက္ အေရးေတာ္ပံုႀကီးမွ ေပၚထြက္လာၾကသည့္ “၈၈” မ်ဳိးဆက္ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ား လည္း ေစ့စပ္ညိွႏိႈင္းရန္ အသင့္ရွိေနၾကသည္။ ေျဖရွင္းရန္ ျပႆနာ အမ်ားအျပား ရွိေနျခင္းကလည္း တိုင္းျပည္အတြက္ အားေကာင္းခ်က္္ ျဖစ္ေနႏိုင္ေသးသည္။ ျပႆနာ အမ်ားအျပား ရွိေနသည့္ အတြက္ေၾကာင့္ အေပးအယူလုပ္ ေစ့စပ္ညွိႏႈိင္းရမည့္ နည္းလမ္းအမ်ာအျပားကို ေတြ႔လာရႏုိင္သည္။

အလုပ္ျဖစ္ႏိုင္မည့္ သေဘာတူညီမႈကို ရွာေဖြၾကရာတြင္ အင္အားစု တခုခ်င္းစီက သူတို႔အတြက္ အဓိကက်သည့္ အက်ဳိးစီးပြားကို ပထမဦးဆံုး ေဖာ္ထုတ္သတ္မွတ္ဖ႔ို လိုအပ္ပါသည္။ အထူးသျဖင့္ သူတို႔ကိုယ္ပိုင္ စီမံျပဌာန္းပိုင္ခြင့္ကို ေလးစားရန္၊ စစ္တပ္ တပ္ဖ႔ြဲ၀င္မ်ားကို ျပစ္မႈစီရင္မႈမ်ား မျပဳလုပ္ရန္၊ ဓနဥစၥာ ႂကြယ္၀မႈမ်ားကို မသိမ္းယူရန္ အာမခံခ်က္မ်ား စစ္တပ္အတြက္ လိုအပ္ေနပါ သည္။ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုမ်ားကလည္း ႏိုင္ငံအေနျဖင့္ အခ်ိန္ကာလ တစံုတရာ ၾကာၿပီးသည့္တိုင္၊ ကန္႔သတ္မႈမ်ား ရွိေနသည့္တိုင္ စစ္မွန္သည့္ ဒီမိုကေရစီ လမ္းေၾကာင္းအတိုင္း ေလွ်ာက္လွမ္းမည္၊ မေလွ်ာက္လွမ္းမည္ကို သိလိုၾကပါသည္။

အစိုးရႏွင့္ ဒီမိိုကေရစီ အင္အားစုမ်ားအၾကား သေဘာတူညီခ်က္ကို စိတ္ကူးျဖင့္ မွန္းဆၾကည့္လည္း ရပါသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ စစ္တပ္က ခန္႔အပ္ထားသည့္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို သက္တမ္းတခု ၿပီးသည့္ေနာက္တြင္ အေရအတြက္ ေလွ်ာ့ခ်သြားရန္ဆိုသည့္ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္က အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံတြင္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပံုမ်ဳိး ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ စစ္တပ္က ၀န္ႀကီး ၃ ဦးကို အဆိုျပဳ ခန္အပ္ခြင့္ကိုလည္း အစိုးရ သက္တမ္းတခုၿပီး ေနာက္တြင္ အခ်ိန္ယူၿပီး ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ႐ုပ္သိမ္းႏိုင္ပါသည္။ ထ႔ိုအျပင္ ဖြဲစည္းပံု အေျခခံဥပေဒတြင္ ျပႆနာရွိသည့္ အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို ၂၀၁၅ မတိုင္မီတြင္ ျပင္ဆင္ႏိုင္ပါသည္။ အျပန္အလွန္အားျဖင့္ စစ္တပ္ႏွင့္ ခ႐ိုနီမ်ားက အတိတ္ကာလက က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ ျပစ္မႈမ်ားအတြက္ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ရၾကမည္ျဖစ္ၿပီး သူတို႔၏ စည္းစိမ္ဥစၥာမ်ား (အက်င့္ပ်က္ျခစားၿပီး ရယူ ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေသာ္လည္း) အတြက္ လံုၿခံဳမႈ ရရွိႏိုင္ၾကမည္ ျဖစ္သည္။ သူတို႔ အဖြဲ႔အစည္းအတြက္ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ကိုလည္း ထိန္းသိမ္းထားႏိုင္ၾကမည္ ျဖစ္သည္။

အစိုးရအေနျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္ကို အခ်ဳိးက် ကိုယ္စားျပဳ ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္ (PR) သို႔ ေျပာင္းလဲရန္ အမ်ားႀကိဳက္ညီ သေဘာတူညီမႈလည္း ရရွိႏိုင္ပါသည္။ ပထ၀ီဖြဲ႔စည္းမႈ အရ ေထြျပားၿပီး ေက်းလက္ ဆန္သည့္ ႏိုင္ငံတခု ျဖစ္ေနေသးေသာ္လည္း မဲဆႏၵရွင္မ်ားႏွင့္ သူတို႔ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားၾကား အျပန္အလွန္ ဆက္ဆံမႈမ်ားကို ခိုင္မာေအာင္ ထိန္းထားရန္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ အေရးႀကီးပါသည္။ ထိုသ႔ို လုပ္ေဆာင္ရြက္ရန္ အေကာင္းဆံုးနည္းမွာ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံရွိ ႏွစ္မဲေပးစနစ္ကို ႏိုင္ငံအတြက္ ကိုက္ညီေအာင္ ေျပာင္းလဲဲၿပီးက်င့္သံုးဖို႔ျဖစ္သည္။ ယင္းမွာ အျပည့္အ၀ ကိုယ္စားျပဳ အခ်ဳိးက် ေရြးေကာက္မႈ စနစ္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ေရြးေကာက္ပံုမွာ ကိုယ္စားလွယ္ေနရာ တ၀က္ကို မဲဆႏၵနယ္တြင္ မဲမ်ားသူ လူတဦးတည္း အႏိုင္ယူစနစ္ျဖင့္ ေရြးခ်ယ္ၿပီး က်န္ကိုယ္စားလွယ္ ေနရာမ်ားကို ပါတီတခုခ်င္းစီက သူတို႔ရသည့္ မဲ အေရအတြက္အလိုက္ ခြဲေ၀ယူၾကသည္။ သ႔ိုအတြက္ေၾကာင့္ ပါတီတခု၏ ကိုယ္စားလွယ္ အေရအတြက္သည္ ၎ရရွိေသာ မဲအေရအတြက္ကို လိုက္၍ အခ်ိဳးညီသြားမည္ ျဖစ္သည္။ ေျပာင္းလဲရန္ မိမိက တင္ျပအဆိုျပဳလိုသည့္ အခ်က္မွာ အနိမ့္ဆံုး ရရွိရမည့္ မဲအေရအတြက္ သတ္မွတ္ခ်က္္ကို ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းထက္ ေလ်ာ့နည္းၿပီး သတ္မွတ္ဖို႔ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ပိုေသးငယ္သည့္ တိုင္းရင္းသား အုပ္စုမ်ား ရွိၿပီး၊ မဲအခ်ဳိးကုိ ျမင့္ျမင့္မားမား ထားရွိလိုက္ပါက ဥပေဒျပဳေရး လႊတ္ေတာ္တြင္ ယင္းတိုင္းရင္းသား ပါတီငယ္မ်ားႏွင့္ တည္ေထာင္ၿပီးခါစ ပါတီငယ္မ်ား က်န္ရစ္ခဲ့မည္ ျဖစ္ပါသည္။

အကယ္၍ ဤသို႔ စိတ္ကူးမွန္းဆခ်က္အတိုင္း ျဖစ္လာပါက အခက္ခဲဆံုး ျပႆနာတခုမွာ စစ္တပ္က ယင္း အင္စတီက်ဴးရွင္း၏ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္း ဆံုးျဖတ္ခြင့္ႏွင့္ ႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံေရး အခန္းက႑တြင္ ဦးေဆာင္မႈေနရာမွ ဆက္လက္ ပါ၀င္ခြင့္ကို ေတာင္းဆိုလာမည့္ ကိစၥပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ဒီမိုကေရစီ၏ စံ တန္ဖိုး ရႈေထာင့္မွ ၾကည့္မည္ဆိုလွ်င္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုမ်ားက အရပ္သားထိန္းခ်ဳပ္မႈ လက္ေအာက္တြင္ စစ္တပ္ ရွိေစေရးအတြက္ ဖြဲ႔စည္းပံုျပင္ေရး ေတာင္းဆိုလာမည္မွာ တရားမွ်တသည့္ကိစၥ ျဖစ္ပါသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း အာဏာခ်ိန္ခြင္လွ်ာ အေနအထားကို ေထာက္ထား၍ စစ္တပ္က ၎ရေနသည့္ အထူးအခြင့္အေရးမ်ားကို ခ်က္ခ်င္း အေျခခံဆန္ဆန္ ဖြဲ႔စည္းေျပာင္းလဲပစ္ဖို႔ သေဘာတူညီရန္ ခက္ခဲႏိုင္ပါသည္။ အေရးႀကီးၿပီး ခ်က္ခ်င္းလုပ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္သည့္ကိစၥမွာ စစ္တပ္ကို ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ အစိုးရအတြင္းမွ ထြက္ခြာ သြားေစရန္ ျဖစ္ၿပီး ၎၏ ရည္ရြယ္ခ်က္ မစ္ရွင္ကို ျပန္လည္ ခ်ဳံ႕ေစရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ “ကြၽမ္းက်င္မႈ အရည္အေသြးအေပၚ အေျခခံေသာ တပ္မေတာ္၊ ႏိုင္ငံ၏ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒႏွင့္ နယ္ေျမကို ကာကြယ္ေသာ တပ္မေတာ္ ဆိုေသာ ပိုမိုက်ဥ္းေျမာင္းသည့္ အကန္႔အသတ္” မ်ားအထိ ေရာက္ေအာင္ မူလတာ၀န္ကို ထားသင့္ပါသည္။ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ပက္သက္ၿပီး ဒု ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္က ဤသို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ထားပံုကို မာရီ ကလဟန္ကလည္း သူ၏ စာတမ္းတြင္ ေဖာ္ျပထားပါသည္။ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးျဖင့္ ရာစုႏွစ္ တ၀က္ေက်ာ္ အသားက်ေနခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံတခုအဖို႔ ထိုသို႔ ဒီမိုကေရစီ ျပန္လည္ ထူေထာင္ရသည္မွာ ေရွ႕သို႔ ႀကီးစြာေသာအဆင့္ကို တက္လွမ္းရျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ အမွန္တကယ္ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ ရွိေစရန္လည္း အခ်ိန္ယူရပါလိမ့္မည္။

ဒီမိုကေရစီသို႔ အသြင္မကူးေျပာင္းမီ ဆယ္စုႏွစ္ ႏွစ္ခုၾကာမွ် စစ္အာဏာရွင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္ ၾကာျမင့္ခဲ့ေသာ ဘရာဇီးႏိုင္ငံတြင္ ၁၉၈၅ ခုႏွစ္မွသာ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး အဆံုး သတ္ ေအာင္ျမင္ႏိုင္ ခဲ့ပါသည္။ တိုင္းျပည္ႏိုင္ငံေရးတြင္ စစ္တပ္အတြက္ တရား၀င္ အခန္းက႑ရွိသည္ဟု ခံယူခ်က္ျဖင့္ ဘရာဇီး စစ္တပ္က သမၼတ ႏိုင္ငံေတာ္သစ္တြင္ ပါ၀င္လာခဲ့သည္။ ယင္းသို႔ ပါ၀င္လာေသာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရး ပဋိပကၡမ်ားကို ေျဖရွင္းရာတြင္လည္း စစ္တပ္က ကာလၾကာရွည္္စြာ နက္နက္ရႈိင္းရႈိင္း ပါ၀င္ပက္သက္ေနခဲ့သည္ဟု အဲဖရက္ စတီဖင္က ဆိုသည္။ သူ၏ ကြၽမ္းက်င္ရာ ပညာရပ္ နယ္ပယ္ျဖစ္သည့္ ျဖစ္သည့္ အရပ္ဖက္-စစ္ဖက္ ဆက္ဆံေရး ပညာရပ္တြင္ အဲဖရက္ စတီဖင္ ေဖာ္ျပသည့္အတိုင္း ဤသို႔ စစ္တပ္က ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ရမည္ဟု နက္နက္ရိႈင္းရိႈင္း ယံုၾကည္ခံယူထားသည့္ သူတို႔ အခန္းက႑ ႏွင့္ အာဏာခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ဆက္ဆံေရးက ေန႔တြင္းညတြင္းခ်င္း ေျပာင္းလဲလိမ့္မည္ မဟုတ္ေပ။

အရပ္သားမ်ားက စစ္ဖက္ေရးရာႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အမ်ဳိးသားလံုၿခဳံေရးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ဗဟုသုတမ်ားကို ရရွိရန္လိုအပ္ၿပီး ၾသဇာလႊမ္းမိုး ႏိုင္ရန္လည္း ႀကဳိးပမ္းၾကရမည္ ျဖစ္သည္။ “ႏိုင္ငံေတာ္၏ ဒီမိုကရက္ ေခါင္းေဆာင္မႈသည္ ေသခ်ာ ျပင္ဆင္ စဥ္းစားထားသည့္ ႏိုင္ငံေရးအရ ဦးေဆာင္မႈ မဟာဗ်ဴဟာျဖင့္ စစ္တပ္ကို တည္ေထာင္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေစရမည္” ဟု ဆိုသည္။ မ်ဳိးဆက္သစ္ စစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား အေနျဖင့္လည္း အကန္႔အသတ္ရွိသည့္ စစ္တပ္၏ အခန္းက႑သစ္ ေအာက္တြင္သာ တပ္မေတာ္၏ အက်ဳိးစီးပြားကို အေကာင္္းဆံုး ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္မည္ဟု လက္ခံလာရမည္။ ဤနည္းျဖင့္ သူတုိ႔ စစ္တပ္တြင္း အထက္-ေအာက္ ဆက္ဆံေရးႏွင့္ စည္းမ်ဥ္းမ်ားကို တည္ေဆာက္ေစရမည္။ သူတို႔ အရည္အေသြးမ်ားကို ေခတ္မီ ေအာင္ ျပဳျပင္ေစရမည္။ လုပ္ငန္းကြၽမ္းက်င္မႈ (professionalism) ကို ျမွင့္တင္ေပးရလိမ့္မည္ ျဖစ္သည္။

တိုင္းရင္းသား ပဋိပကၡကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းျခင္း

၁၉၇၄ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ခဲ့ေသာ ဒီမိုကေရစီ တတိယလိႈင္း ၿပီးေနာက္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကို ႀကဳိးပမ္း လုပ္ေဆာင္ေနၾကေသာ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အမ်ဳိးသားၾကန္အင္ လကၡဏာအရ အမ်ားဆံုး ကြဲျပားေနမႈရွိသည့္ ႏိုင္ငံတခု ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လူဦးေရ ၅၄ သန္း၏ ၃ ပံု ၁ ပံုခန္႔မွာ ဗမာမဟုတ္သည့္ လူမ်ဳိးမ်ား ျဖစ္ၾကၿပီး ဘာသာစကား အရေသာ္လည္းေကာင္း ၾကန္အင္လကၡဏာ အရေသာ္ လည္းေကာင္း တူညီမႈ မရွိၾကပါ။ လူနည္းစု လူမ်ဳိးေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ ရွိေနၿပီး၊ ရွမ္း၊ ကရင္၊ ကရင္နီ (ကယား)၊ ခ်င္း၊ ကခ်င္၊ မြန္၊ ရခိုင္ စသည့္ လူမ်ဳိးမ်ားသည္ ႏိုင္ငံ နယ္စပ္ေဒသမ်ား တြင္ ေနထိုင္ေနၾကသည္။ ဤေဒသမ်ားသည္ ကြၽန္းသစ္ႏွင့္ ေက်ာက္မ်က္စသည့္ သဘာ၀ သယံဇာတမ်ား ေပါမ်ားသည့္ ေဒသမ်ားလည္း ျဖစ္ၾကသည္။

၁၉၄၈ ခုႏွစ္ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးခ်ိန္မွစ၍ တိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ဗဟိုအစိုးရႏွင့္ ျဖစ္ပြားေသာ အၾကမ္းဖက္ ပဋိပကၡမ်ားျဖင့္ ရင္ဆိုင္လာခဲ့ၾကရသည္။ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာၾကာ သည့္ ျပတ္ေတာင္း ျပတ္ေတာင္း ျပည္တြင္း စစ္ အတိုင္းအတာအထိ ျဖစ္ေပၚခဲ့ရသည္။ အခ်ဳိ႕ေသာ ေနရာမ်ားတြင္ ယခုတိုင္ တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ေပၚေနဆဲ ရွိသည္။ သူပုန္ထမႈမ်ားကို ေခ်မႈန္းႏိုင္ရန္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသား ေဒသမ်ားတြင္ ရွိေနသည့္ သယံဇာတ အရင္းအျမစ္မ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ရန္ စစ္တပ္က ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာၾကာ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ၾကသည္။

၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒတြင္ လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာမ်ားကို ေအာက္ေျခသို႔ ခြဲေ၀ျဖန္႔ျဖဴးေပးရန္ အရိပ္အေယာင္ ျပထားေသာ္လည္း တျပည္ေထာင္စနစ္အျဖစ္ ပိုမိုပီသေနပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားမ်ားက ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို လိုလားေနၾကပါသည္။ အလြန္အမင္း ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ကဲလြန္းသည့္ အစိုးရစနစ္ကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမွသာလွ်င္ ေရရွည္တည္တံ့မည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ အစစ္အမွန္ ညီညြတ္မႈကို ေမွ်ာ္လင့္ ႏိုင္ေပလိမ့္မည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ကာလက ေတာင္းဆိုခဲ့သလို ဒုတိယ ပင္လံု သေဘာတူညီခ်က္မ်ဳိး လိုအပ္ပါလိမ့္မည္။ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ က ေခတ္သစ္ျမန္မာႏိုင္ငံ ဗိသုကာ သူ႔ ဖခင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္းက ရွမ္း၊ ခ်င္း၊ ကခ်င္ လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ ခ်ဳပ္ဆိုသေဘာတူညီခဲ့သည့္ စာခ်ဳပ္မ်ဳိး ျဖစ္သည္။

ပင္လံု စာခ်ဳပ္အရ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံ ထူေထာင္ရန္ အေျခခံ သေဘာတူညီခဲ့ၾကၿပီး ေတာင္တန္းေဒသေန လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားမ်ား အေနျဖင့္ ယင္းတို႔ေဒသအတြင္း အုပ္ခ်ဳပ္စီမံေရး ကိစၥမ်ားတြင္ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ အျပည့္အ၀ ရရွိၾကရန္ အာမခံထားသည္။။ လြတ္လပ္ေရးရၿပီး ဆယ္ႏွစ္အၾကာတြင္ ခြဲထြက္လုိပါက ခြဲထြက္ခြင့္ပါ ေပးထားေသးသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ပင္လံုစာခ်ဳပ္တြင္ ဤအုပ္စုမ်ား၏ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ အာဏာမ်ားႏွင့္ အခြင့္အေရးမ်ားကို တိက်စြာ ေဖာ္ျပထားျခင္း မရွိပါ။ ထို႔အျပင္ ၁၉၅၀ ခုႏွစ္ ေႏွာင္းပိုင္းကာလမ်ားတြင္ ထႂကြလာခဲ့သည့္ ခြဲထြက္ေရး ၀ါဒေၾကာင့္လည္း စစ္တပ္ အာဏာသိမ္းမႈ ျဖစ္ေပၚလာေစျခင္း ျဖစ္သည္။ ျပည္ေထာင္စု၏ သေဘာသဘာ၀ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အၿမဲတေစ တည္ရွိေနခဲ့သည့္ ဖြဲ႕စည္းပံုဆိုင္ရာ ျပႆနာကို မေျဖရွင္းဘဲႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အသြင္ ကူးေျပာင္းေရး မည္သို႔ ေအာင္ျမင္ႏိုင္မည္ ဆိုသည္မွာလည္း ခန္႔မွန္းတြက္ဆဖို႔ ခက္လွသည္။

ဂ်ဴအန္ ေဂ် လင့္ဇ္ (Juan J. Linz) ႏွင့္ အဲဖရက္ စတီဖင္ (Alfred Stepan) တို႔ ေရးခဲ့သည့္အတိုင္း ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈတခုတြင္ ေပါက္ကြဲလြယ္သည့္ ေမးခြန္း ၂ ခုမွာ မေရွာင္မလႊဲသာ ရွိေန တတ္သည္။ မည္သူမ်ားက ႏိုင္ငံသားမ်ား ျဖစ္ၾကသနည္း၊ ႏိုင္ငံသားမ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္ရန္ ဥပေဒကို မည္သို႔ အဓိပၸာယ္္ဖြင့္ဆိုၾကသနည္း ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ ဒီမိုကေရစီတြင္ ဒီမို (ျပည္သူ) ဆိုေသာစကားကို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။ လူမ်ဳိးစံု ေနထိုင္ၾကသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကဲ့သို႔ေသာ ႏိုင္ငံတခုအေနျဖင့္ အမ်ိဳးသားႏိုင္ငံေတာ္တခု (Nation-State) အျဖစ္ ဒီမိုကေရစီက်စြာ အလွ်င္အျမန္ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္း စြာ ေရာက္ရွိလာရန္ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ ယင္းအစား အိႏၵိယႏိုင္ငံ ကဲ့သို႔ပင္ ျပည္နယ္မ်ား စုေပါင္းထားသည့္ ႏိုင္ငံေတာ္တခု (State-Nation) အျဖစ္က ပိုအလားအလာ ေကာင္းမြန္ဖြယ္ ရွိပါသည္။ ဆိုလိုသည္မွာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစု အမ်ားျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားသည့္ ႏိုင္ငံေတာ္ျဖစ္ေသာ္လည္း ခိုင္မာ အားေကာင္းသည့္ ၾကန္အင္ ၀ိေသသလကၡဏာ ႏွင့္ သစၥာရွိမႈကို ႏိုင္ငံသားျပည္သူမ်ားထံမွ ဗဟိုအစိုးရက ရယူႏိုင္ပါေသးသည္။

ထိုသို႔ေသာ ျပည္နယ္မ်ား စုေပါင္းထားသည့္ ႏိုင္ငံေတာ္တခု (State-Nation) တြင္ တခုတည္းေသာ ဘာသာစကားႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ အမွတ္လကၡဏာမ်ားကို ႏိုင္ငံသားအားလံုး အေပၚႏွင့္ နယ္ေျမေဒသ အားလံုးတို႔တြင္ ခ်မွတ္ေပး၍ မရသည္ကို ဗဟိုအစိုးရႏွင့္ ေဒသဆိုင္ရာ လူမ်ားစု တိုင္းရင္းသားတို႔က အသိအမွတ္ျပဳ လက္ခံထားၾကသည္။ ယင္းအစား သူတို႔က ျပည္နယ္တခုႏွင့္တခု လုပ္ပိုင္္ခြင့္မတူသည့္ ဖက္္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုစနစ္၊ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳး အမ်ားအျပား ေနထိုင္ၾကသည့္ ေဒသမ်ားကို လုပ္ပုိင္ခြင့္အာဏာမ်ား အေတာ္အတန္ေပးသည့္ စနစ္တု႔ိမွတဆင့္ အမ်ိဳးသား စ႐ိုက္္လကၡဏာမ်ား ကို ျပန္႔ပြားေစရန္ လုပ္ေဆာင္ၾကပါသည္။ ထို အမ်ိဳးသား စ႐ိုက္္လကၡဏာမ်ားသည္ အမ်ိဳးအစား ကြဲျပားၾကေသာ္လည္း အျပန္အလွန္ ျဖည့္ဆည္းမႈရွိၾကပါသည္။ ဤစနစ္အရ အုပ္စုတိုင္းတြင္ သူတို႔ ကိုယ္ပိုင္ ဘာသာစကားႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအတြက္ အခြင့္အေရးရွိသည္ဟု ခံယူထားၿပီး တခ်ိန္တည္းမွာပင္ ျပည္နယ္မ်ား စုေပါင္းထားသည့္ ႏိုင္ငံေတာ္တခု (State-Nation) အတြင္း ေနထိုင္မည္ဟု ကတိက၀တ္ကို ရယူထားၾကပါသည္။ (ဤေနရာတြင္ အေလးေပး ေဖာ္ျပရန္ အခ်က္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အိႏၵိယႏိုင္ငံကဲ့သို႔ပင္ အျခားေသာ တိုင္းရင္းသား လူနည္းစုမ်ားလည္း ျပည္နယ္မ်ားအတြင္း ေနထိုင္ေနၾကသည္ကို သတိျပရန္ လိုအပ္ပါသည္။ ျပည္နယ္မ်ားတြင္ တိုင္းရင္းသားတအုပ္စုက လူမ်ားစု လႊမ္းမိုးေနမႈမ်ား ရွိသည္၊ [ဥပမာ - ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ ေနထိုင္ၾကသူ သံုးပံုတပံုခန္႔ သို႔မဟုတ္ ထိုထက္ ပိုသူမ်ားမွာ ရွမ္းလူမ်ိဳးမ်ား မဟုတ္ၾကပါ၊] ထို႔အတြက္ေၾကာင့္ အသစ္ဖြဲ႔စည္းမည့္ ႏိုင္ငံေတာ္သစ္တြင္ လူတိုင္းအတြက္ အခြင့္အေရး [ေဒသခံ လူမ်ားစု အခြင့္အေရးကို ေျပာရံုမွ်ျဖင့္ မလံုေလာက္ပါ] ကို ေသခ်ာ ေပးႏိုင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္သင့္ပါသည္။)

အလုပ္ျဖစ္ႏိုင္သည့္ ဒီမိုကေရစီကို က်င့္သံုးဖို႔ဆိုလွ်င္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ပံုစံ တစံုတရာ သို႔မဟုတ္ အတိုင္းအတာ တစံုတရာအထိ အိႏၵိယႏွင့္ မ်ားစြာ ဆင္တူလွသည့္ ျပည္နယ္ေပါင္းစု ႏိုင္ငံေတာ္တခု (State-Nation) ပံုစံကို အသံုးျပဳရန္ လိုအပ္ပါသည္။ အိႏၵိယ စနစ္တြင္ ျပည္္နယ္္တခုႏွင့္တခု လုပ္ပိုင္ခြင့္ ရပိုင္ခြင့္ မတူၾကေသာ္လည္း ယဥ္ေက်းမႈအတြက္ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္မ်ားကို အမ်ားအျပား ေပး အပ္ထားပါ သည္။ အာဏာကို ေအာက္ေျခသို႔ ခြဲေ၀ျဖန္႔ျဖဴးေပးရန္ လက္ရွိ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခအေနတြင္ေသခ်ာျပဌာန္းႏိုင္ဖို႔ အေတာ္ပင္ လိုအပ္ေနပါေသးသည္။

ျပည္နယ္မ်ားႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီးမ်ား အတြက္ အေရးႀကီးသည့္ အာဏာႏွင့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားကို ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္က ေပးအပ္ႏိုင္ေသာ္လည္း ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရ ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီး ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ားကို ခန္႔အပ္ခြင့္ အာဏာကို သမၼတက ရယူထားျပန္သည္။ (သမၼတ အဆိုျပဳလာသူကို တိုင္းေဒသႀကီး၊ ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္မ်ားက ဥပေဒအရ ျငင္းပယ္ႏိုင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ထိုသို႔ျပဳရန္ အင္မတန္ ခဲယဥ္းပါသည္။) ဒီမိုကေရစီ တည္ၿငိမ္မႈကို အာမခံႏိုင္ေစရန္ ေဒသဖြံံံ႕ၿဖဳိးေရး လုပ္ငန္းမ်ား၊ အရင္းအျမစ္၊ သယံဇာတ၊ ယဥ္ေက်းမႈ စသည့္ ကိစၥမ်ားတြင္ တစံုတရာေသာ အဓိပၸာယ္ ျပည့္ျပည့္္၀၀ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ရွိသည့္ ေရြးခ်ယ္တင္ ေျမွာက္ခံရသည့္ အစိုးရမ်ားရွိဖို႔ လိုပါသည္။ ထိုသို႔ ျပန္လည္ဖြဲ႔စည္းမည့္ ႏိုင္ငံတြင္ အၿမဲတမ္းေနထိုင္္ၿပီး ခြဲထြက္ေရး ေတာင္းဆိုခြင့္ကို ထာ၀ရ စြန္႔လႊတ္ပါမည္ဟု တိုင္းရင္းသား လူနည္းစုမ်ားကလည္း အျပည့္အ၀ ကတိျပဳရမည္ ျဖစ္ပါသည္။

အလုပ္ျဖစ္ႏိုင္သည့္ ဒီမိုကေရစီစနစ္တရပ္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွ ေပၚထြက္လာေစဖို႔ ဆိုလွ်င္၊ ၁၉၉၀ ေရြး ေကာက္ပြဲၿပီး ေနာက္ပိုင္း ေနာက္တေက်ာ့ ေဘးဒုကၡဆိုးမ်ဳိး၊ လူအမ်ားက အျပင္းအထန္ မေက်မနပ္ ျဖစ္ေနၾကသည့္ မတည္မၿငိမ္လွသည့္ အာဏာရွင္တပိုင္း အစိုးရမ်ဳိး မျဖစ္ေစရန္ဆိုလွ်င္ လာမည့္ ၂ ႏွစ္တာ ကာလအတြင္းတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ရန္ ႏိုင္ငံေရးကိစၥမ်ားစြာ ရွိေနပါသည္။ သတင္းေကာင္းမွာ တႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာ က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား ၃ ႏွစ္မွ် လိုေသးျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

စိုးရိမ္ပူပန္ဖြယ္ သတင္းမွာ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ အခက္ခဲဆံုး ႏိုင္ငံေရးလုပ္ငန္းမ်ား (ေဆြးေႏြးညိွႏိႈင္းမႈမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးအရ သေဘာတူညီမႈမ်ား) စတင္ မလုပ္ေဆာင္ရေသးျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ထိုသို ႔ေဆြးေႏြးပြဲ မ်ား သို႔မဟုတ္ ေဆြးေႏြးပြဲ၀င္ရန္ မဟာဗ်ဴဟာႏွင့္္ ျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ ဖိအားေပးရန္ မဟာဗ်ဴဟာမ်ား အေရးတႀကီး လိုအပ္ေၾကာင္း ဒီမိုကရက္တစ္ အတုိက္အခံမ်ား ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မသိၾကပါ။ စစ္အစိုးရႏွင့္ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုမ်ားအၾကား စစ္တပ္ႏွင့္ အရပ္သားတို႔အၾကား အဓိက အတိုက္အခံအင္အားစု (အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္) ႏွင့္ ပိုအားငယ္သည့္ အင္အားစုမ်ားအၾကား လူမ်ားစုဗမာႏွင့္ အေထြေထြေသာ တိုင္းရင္းသား လူနည္းစုတို႔အၾကား ရႈပ္ေထြး ခက္ခဲလွသည့္ အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ ခ်ိတ္ဆက္ေနသည့္ အေပးအယူျပဳမႈမ်ား၊ သေဘာတူညီမႈမ်ားအတြက္ အေလးအနက္ ေဆြးေႏြး ညိွႏိႈင္းမႈမ်ား လိုအပ္ေနပါသည္။ ကံေကာင္းေထာက္မသည္မွာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ တို႔အၾကား အျပန္အလွန္ ယံုၾကည္ေလးစားမႈႏွင့္ ရင္းႏွီးသည့္ ဆက္ဆံေရး ရွိေနျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ကိစၥတခုကို အေလးအနက္ ေဆြးေႏြးေျပာဆိုျခင္းက ႏွစ္ဖက္သာမန္ ေတြ႔ဆံုစကားေျပာျခင္းထက္ ပိုအေရးႀကီးပါသည္။ လူအမ်ားက ေလးစားၾကသည့္ သူရဲေကာင္းသဖြယ္ ျဖစ္ သည့္ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ သည္ပင္ မတူကြဲျပားလွသည့္ ႏိုင္ငံေရးအင္အားစုမ်ား လူမႈအသိုက္အ၀န္းမ်ားကို တဦးတည္း ကိုယ္စားျပဳ ေဆြးေႏြးရန္ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဒီမိုကေရစီ ျဖစ္ထြန္းလာမည္လား၊ သို႔မဟုတ္ ဒီမိုကေရစီ လမ္္းေၾကာင္းေပၚ ကိုယ့္ဖာသာကိုယ္ တင္ထားႏုိင္မည္လား၊ သို႔မဟုတ္ မည္သို႔ေသာ ဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္း ဆိုသည္ကို အားလံုး သေဘာတူညီ ႏိုင္ၾကမည္လား ဆိုသည္တို႔မွာ လာမည့္ ၂ ႏွစ္တြင္ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေန မည္သို႔ ျဖစ္ေပၚလာသည္ ဆိုသည့္အေပၚ အႀကီးအက်ယ္ မွီတည္ေနပါသည္။ အေပးအယူ ညွိႏႈိုင္းမႈ ျပဳႏိုင္သည့္ အျပန္အလွန္ လံုၿခံဳမႈေပးႏိုင္သည့္ စနစ္တရပ္ကို တည္ေဆာက္ရန္ ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုတို႔က ယခုအခ်ိန္ကို အသံုးခ်ရပါမည္။ သို႔မွသာ ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ကို ေရွ႕ဆက္ႏိုင္ၾကမည္လည္း ျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံေရးအေနျဖင့္ တဦးအႏိုင္ရ တဦးရံႈးဆိုသည့္ ရလဒ္သုည (zero-sum) ကစားပြဲမွသည္ အေပါင္းသေဘာ ရလဒ္ (positive-sum) ကစားပြဲသို႔ ေရႊ႕ေျပာင္း တိုးတက္ရန္လည္း လိုအပ္သည္။ အနာဂတ္ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံတြင္ သူတို႔အတြက္ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား ရွိေနသည္ကို အစိုးရႏွင့္ အတိုက္အခံ အင္အားစုမ်ား အတြင္းရွိ အဓိက အင္အားစုမ်ားက ျမင္ၾကဖို႔လည္း လိုအပ္ေနပါသည္။

အတိုက္အခံ အင္အားစုမ်ားက ေဆြးေႏြးပြဲစကား၀ိုင္းတြင္ အစိုးရႏွင့္ ထိေရာက္စြာ မေတြ႔ဆံု မေဆြးေႏြးမီတြင္ ယင္းတို႔အခ်င္းခ်င္း ထိေတြ႔ေဆြးေႏြးၾကရန္လည္း လိုအပ္ေနပါသည္။ သူတို႔အေနျဖင့္ ပိုစုစည္းညီညြတ္သည့္၊ ႏိုင္ငံေရးအရ ပိုလက္ရည္တူ ျဖစ္သည့္၊ နည္းပရိယာယ္ပိုင္းအရ ပိုပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မည့္ တပ္ဦး (တပ္ေပါင္းစု) တခုကို တည္ေထာင္ၾကရန္ လိုအပ္ၿပီး အစိုးရႏွင့္ ေတြ႔ဆံုၾက ရမည္ ျဖစ္သည္။ အနာဂတ္ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံတည္ေဆာက္ေရးဆိုသည့္ ဘံုသေဘာတူညီခ်က္အရ မိမိတု႔ိ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းကို စည္း႐ံုးလႈံ႕ေဆာ္ေနသည့္ ကာလအတြင္းမွာပင္ အဆိုပါ တပ္ေပါင္းစုကို တည္ေဆာက္ရမည္ ျဖစ္သည္။

ေသခ်ာသည္မွာ ေဆြးေႏြးညိွႏိႈင္းပြဲမ်ားတြင္ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုမ်ားကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဦးေဆာင္ရမည္ ဆိုသည္မွာ ရွင္းပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း သူက သူ႔ပါတီကို ျပန္လည္ ထူေထာင္ႏိုင္ေန ခ်ိန္တြင္၊ ေခတ္မီေအာင္ လုပ္ေနခ်ိန္တြင္ တျခားေသာ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား တိုင္းရင္းသားလူမိ်ဳးမ်ား လူငယ္မ်ားကို ဆြဲေဆာင္စည္း႐ံုးၿပီး အားလံုးပါ၀င္သည့္ ညြန္႔ေပါင္းတခုကို တည္ေဆာက္ရပါမည္။ အခ်ဳိ႕ အကဲဆတ္လြန္းေသာ ေဆြးေႏြး အေပးအယူ လုပ္္မႈမ်ဳိးကို ညင္သာစြာ ေဆာင္ရြက္ရမည္ ျဖစ္သလို ျဖစ္ႏိုင္လွ်င္ အခ်ဳိ႕ကိစၥမ်ားကို ပုဂၢိဳလ္ေရးအရ လွ်ိဳ႕၀ွက္ ေဆာင္ရြက္ၾကရမည္လည္း ျဖစ္သည္။ သို႔မွသာ ယံုၾကည္မႈတည္ ေဆာက္ႏိုင္ၾကလိမ့္မည္ ျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ ပိုစနစ္က် ဖြဲ႔စည္းမႈရွိသည့္၊ ပိုက်ယ္ျပန္႔သည့္ ေဆြးေႏြးညိွႏိႈင္းမႈ အေျခခံ မူေဘာင္မ်ား ေပၚထြက္လာေစရန္လည္း ႀကဳိးပမ္းရပါမည္။

တိုင္းျပည္တြင္ ေတြ႔ႀကံဳလာရႏိိုင္ေသာ စိန္ေခၚမႈမွာ ထိတ္လန္႔ တုန္လႈပ္ဖြယ္ ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ယေန႔ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႏုပ်ိဳလတ္ဆတ္ေသာ ေမွ်ာ္လင့္မ်ားႏွင့္ ျပည့္လႊမ္းေနေသာ စိတ္ဓာတ္မ်ား လည္း ေပၚေပါက္ေနၾကပါသည္။ ရင္နာစရာေကာင္းသည့္ တုိင္းျပည္္ခြၽတ္ၿခံဳက် ပ်က္စီးမႈ ေနာက္တႀကိမ္ျဖစ္ၿပီးမွ ရလာမည့္ ႏိုင္ငံေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ဳိးကို စစ္အစိုးရဖက္ကေရာ အတိုက္အခံဖက္ကပါ မျမင္လိုၾကပါ။ ထိုသို႔ျဖစ္လာလွ်င္ တိုင္းျပည္တြင္ မည္သို႔ ဆံုးရႈံးသြားမည္ဆိုသည္ကို ၁၉၉၀ ခုႏွစ္တြင္ ႏွစ္ဖက္ေခါင္းေဆာင္မ်ား နည္းလည္ သေဘာေပါက္ခဲ့သည္ထက္ ယခုအခ်ိန္တြင္ ပိုမိုအေလးအနက္ သေဘာေပါက္ေနၾကၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ လြန္ခဲ့သည့္ အႏွစ္ ၂၀ က ေတာင္အာဖရိက ႏိုင္ငံတြင္ ႀကိဳးစား လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကေသာ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈ အပါအ၀င္ အျခားေသာအသြင္ ကူးေျပာင္းမႈမ်ား ကို ျပန္ လွည့္ၾကည့္ပါလွ်င္လည္း ထိုသိ႔ု ထိတ္လန္႔ တုန္လႈပ္စရာေကာင္းေသာ ေက်ာ္လႊားဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ေလာက္ေသာ အခက္အခဲ အက်ပ္အတည္းမ်ားကို ျမင္ရႏိုင္ပါသည္။ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ ကူးေျပာင္းေရး ေအာင္ျမင္မႈႏွင့္ က်ရႈံးမႈအေပၚ ေ၀ဖန္သံုးသပ္ၾကသူမ်ား က ေအာက္ေျခတြင္ ဖံုးကြယ္ေနေသာ အေျခအေနမ်ား၏ အေရးႀကီးပံုကို မွန္ကန္စြာ ေထာက္ျပခဲ့ၾကပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ထိုသို႔ေသာ အကန္႔အသတ္ မ်ား ၾကားမွပင္ ျပည္သူမ်ားက သူတုိ႔သမိုင္းကိုသူတို႔ ဖန္တီးခဲ့ၾကပါသည္။ ထိုသို႔ေသာ ႀကီးၾကယ္ခမ္းနားသည့္ ဇာတ္လမ္းမ်ိဳးကိုလည္း ျမန္မာအစိုးရႏွင့္ အတိုက္အခံေခါင္း ေဆာင္တို႔ ကျပ အသံုးေတာ္ခံရေတာ့မည္ ျဖစ္ပါသည္။ ေအာင္ျမင္မည္ ရံႈးနိမ့္မည္ဆိုသည္မွာ သူတို႔အေပၚတြင္သာ မူတည္ေနပါေတာ့သည္။
ႏိုင္ငံေရးအရ သေဘာတူညီခ်က္တရပ္ လိုအပ္ျခင္း (၁) ဖတ္႐ႈရန္

ကိုးကား
Alfred Stepan, Rethinking Military Politics: Brazil and the Southern Cone (Princeton: Princeton University Press, 1988), 131.

Alfred Stepan, Rethinking Military Politics, 142.

Michael Lwin, “Ending Myanmar’s Civil War,” Al Jazeera, 13 February 2012, available at www.aljazeera.com/indepth/opinion/2012/02/20122494825985895.html.

Juan J. Linz and Alfred Stepan, Problems of Democratic Transition and Consolidation: Southern Europe, South America, and Post-Communist Europe (Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1996), 28.

Linz and Stepan, Problems of Democratic Transition, 34.

Alfred Stepan, Juan J. Linz, and Yogendra Yadav, “The Rise of ‘State-Nations,’” Journal of Democracy 21 (July 2010): 50–68; and Stepan, Linz, and Yadav, Crafting State-Nations: India and Other Multinational Democracies (Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2011).

(၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလထုတ္ Journal of Democracy, အတြဲ ၂၃၊ အမွတ္စဥ္ ၄၊ The Opening in Burma [ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ပြင့္လင္းလာျခင္း] မွ လာရီ ဒိုင္းမြန္း (Larry Diamond) ၏ “The Need for a Political Pact” ကို ဘာသာျပန္ဆိုပါသည္။ လာရီ ဒိုင္းမြန္းသည္ Journal of Democracy ၏ ပူးတြဲအယ္ဒီတာျဖစ္ၿပီး စတန္းဖို႔ဒ္တကၠသိုလ္ Hooover Institution and the Freeman Spogli Institute for International Studies မွ အဆင့္ျမင့္ ပညာရွင္တဦး ျဖစ္ပါသည္။ စတန္းဖို႔ဒ္တကၠသိုလ္ Center on Democracy, Development, and the Rule of Law ၏ ညြန္ၾကားေရးမႉးလည္း ျဖစ္သည္။ မၾကာေသးမီက သူသည္ ျမန္မာျပည္သ႔ို သြားေရာက္လည္ပတ္ခဲ့သည္။)

Ref: ဧရာ၀တီ

Read More...

Collapse...

ဦးသိန္းစိန္ အိမ္ျဖဴေတာ္ကို ေျခခ်ျခင္း ေနာက္ကြယ္

ရဲနည္| May 20, 2013

တနလာၤေန႕ေမလ ၂၀ ရက္မွာ အေမရိကန္သမၼတ ဘားရက္အုိဘားမားက ျမန္မာႏုိင္ငံသမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကုိ အိမ္ျဖဴေတာ္မွာ လက္ခံေတြ႕ဆုံတာဟာ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရအတြက္ မဟာဆုလဒ္ၾကီး ျဖစ္ျပီး အိုဘားမား အစိုးရရဲ့ အာရွပစိဖိတ္ေပၚလစီအတြက္လည္း ကံစမ္းမဲေပါက္သလိုပါပဲ။

ျမန္မာျပည္ဟာ ကုန္လြန္ခဲ့တဲ့ မၾကာေသးမီ ႏွစ္မ်ားတုန္းက အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႕ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြက ဦးစီးတဲ့ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႕မႈေတြကို ရင္ဆိုင္ခဲ့ရသလို ကုလသမဂၢ လုံျခဳံေရး ေကာင္စီမွာလည္း အၾကိတ္အနယ္ ေဆြးေႏြးျငင္းခံုျပီး ကန္႕ကြက္႐ႈတ္ခ်မႈေတြနဲ႕လည္း ၾကံဳခဲ့ရပါတယ္။ အခုေတာ့လည္း ဒါေတြ ဒါေတြ ျပီးခဲ့ပါျပီ။

စစ္အစိုးရေတြ လက္ထက္ တင္းတင္း ၾကပ္ၾကပ္ ထိန္းခ်ဳပ္ ခဲ့မႈေတြ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရက ေျဖေလ်ာ့ လာတာကို အတိုက္အခံ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္က ေထာက္ခံခဲ့တာမို႕ အေမရိကန္ အစိုးရက ၂၀၁၁ ခုႏွစ္က စျပီး သံတမန္ ဆက္ဆံေရးေတြ ပံုမွန္ ျပန္ေကာင္းေအာင္ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဇြန္လမွာေတာ့ မစၥတာ ဒဲရက္မစ္ရွဲလ္ကို ျမန္မာျပည္ဆိုင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္အျဖစ္ အိမ္ျဖဴေတာ္က တင္ျပခ်က္ကို ဆီးနိတ္က အတည္ျပဳေပး ခဲ့ပါတယ္။ အေထြေထြ ဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆို႕မႈကိုလည္း ယာယီ ရပ္ဆိုင္းျပီး စီးပြားေရး ဆိုင္ရာ ကန္႕သတ္ခ်က္ေတြ ေျဖေလ်ာ့ေပး ခဲ့ပါတယ္။ စစ္အစိုးရ အဖြဲ႕ဝင္ေဟာင္း ေတြကို ဗီဇာ ထုတ္မေပး ခဲ့တာလည္း အေမရိကန္က ႐ုပ္သိမ္းခဲ့ပါျပီ။

ႏွစ္ႏိုင္ငံ သံတမာန္ဆက္ဆံေရး တရွိန္ထိုး တိုးတက္လာခဲ့တာ မႏွစ္က ႏိုဝင္ဘာလ အေမရိကန္ သမၼတ အိုဘားမား ရန္ကုန္ လာလည္တဲ့အထိ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ေနျပည္ေတာ္အစိုးရကို လိုက္ေလ်ာမႈ ျပခဲ့ျပီး ဒီမိုကေရစီတည္ေဆာက္ေရး အားေပးဖို႕ သႏၷိဌာန္လည္း ျပဳခဲ့ပါတယ္။ အခုလို ဝါရွင္တန္ကို ဦးသိန္းစိန္ လာဖို႕ အိမ္ျဖဴေတာ္ရဲ့ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာလည္း” ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ဖို႕ အေရးၾကီးတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ အစိုးရမ်ိဳးကို ေထာက္ခံပံ့ပိုးရန္” သမၼတ အိုဘားမားက သႏၷိဌာန္ျပဳတယ္လို႕ ေရးပါတယ္။

ဒီသႏၷိဌာန္ကို လက္ေတြ႕ျပဖို႕ ေမ ၁၆ ရက္ ၾကာသပေတးေန႕က အေမရိကန္ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ႏိုင္ငံျခားဆက္ဆံေရးေကာ္မတီ အာရွပစိဖိတ္ဆပ္ေကာ္မတီမွာျပဳလုပ္တဲ့ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ အေရွ႕အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ေရးရာ ဗ်ဴရိုရဲ႕ ဘတ္ဂ်က္ေတာင္းခံမႈ ၾကားနာပဲြမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အေရွ႕အာရွဆိုင္ရာ ယာယီ လက္ေထာက္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဂ်ိဳးဇပ္ ယြန္းက ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံကို အေမရိ ကန္ေဒၚလာ ၇၅.၅ သန္းအထိ တိုးျမွင့္ေပးသြားမယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ ၂၀၁၂ ဘတ္ဂ်က္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေဒၚလာ ၂၈.၈ သန္းပဲ ေပးခဲ့တာပါ။

ဒါ့အျပင္ ဒီႏွစ္ကုန္တာနဲ႕အျခား ၁၂၈ ႏိုင္ငံလို ျမန္မာက အေမရိကန္ကို ကုန္အမ်ိဳးအစား ၅ ေထာင္ေက်ာ္ အေကာက္ခြန္မဲ့ တင္သြင္းခြင့္ရမယ့္ ကုန္သြယ္မႈနဲ႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကိစၥေတြနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ စာခ်ဳပ္ ၂ ခု ကို အခု ဦးသိန္းစိန္ရဲ့ ဝါရွင္တန္ခရီးစဥ္မွာ လက္မွတ္ေရးထိုးမယ္လို႕ ေမွ်ာ္လင့္ရတယ္။ ဒါဟာလည္း ဧျပီလတုန္းက အေမရိကန္ ယာယီ ကုန္သြယ္ေရးဝန္ၾကီး ဒီမီထေရာ့စ္ မာရမ္းတစ္ ျမန္မာျပည္ လာျပီး ေဆြးေႏြး ၫႇိႏိႈင္းမႈ ေနာက္ဆက္တြဲပါ။

ဝါရွင္တန္အေျခစိုက္ ပညာရွင္အဖြဲ႕ Center for Strategic and International Studies (CSIS) က အၾကီးတန္းသုေတသီ မားေရးဟိုင္းဘတ္ ကဆို စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္း တျဖစ္လဲ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကို အေမရိကန္ ခရီးစဥ္မွာ သမၼတ အိုဘားမားက ပင္တဂြန္ စစ္ဌာနခ်ဳပ္ ေခၚသြားျပီး အေမရိကန္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြ၊ ကာကြယ္ေရးဝန္ၾကီး ခ်ပ္ေဟဂယ္တို႕နဲ႕ မိတ္ေဆြဖြဲ႕ေပးသင့္တယ္လို႕ တိုက္တြန္းပါတယ္။

ဝါရွင္တန္ဟာ ဦးသိန္းစိန္ သမၼတ ရာထူးကို တာဝန္ယူျပီးေနာက္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္နဲ႕ ၫွိႏိႈင္းဖို႕ လမ္းဖြင့္ခဲ့ျပီးသားပါ။ ျပီးခဲ့တဲ့ ေအာက္တိုဘာမွာ ပစိဖိတ္ေဒသ အေမရိကန္ ၾကည္းတပ္ စစ္ဆင္ေရးမႉး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ဖရန္႕စစ္ ဝယ္စင္စကီး အပါအဝင္ အေမရိကန္ စစ္ဘက္အရာရွိေတြ ျမန္မာ စစ္ဘက္အရာရွိေတြနဲ႕ ေနျပည္ေတာ္မွာ ၂ ရက္တာ “လူ႕အခြင့္အေရး” နဲ႕ ပတ္သက္လို႕ တပ္က ေစာင့္ထိန္းရမယ့္ကိစၥေတြ အေၾကာင္း ေဆြးေႏြးတာ၊ ေဖေဖာ္ဝါရီတုန္းကလည္း ျမန္မာ စစ္ဘက္အရာရွိ ၂ ဦး ထိုင္းမွာ လုပ္တဲ့ ေရႊေျမြေဟာက္ ေဒသတြင္း ပူးတြဲစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈမွာ အေမရိကန္စစ္သားေတြ၊ အျခားႏိုင္ငံ ၂၀ က စစ္သားေတြနဲ႕အတူ တက္ေရာက္ျပီး လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ပံ့ေရး အကူအညီနဲ႕ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ ေဆးဝါးမ်ားအေပၚ အေလးထားျပဳလုပ္တဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းေတြကို ေလ့လာခြင့္ေပးခဲ့တာေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။

အေမရိကန္ရဲ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ စစ္ေရး ပညာသင္နဲ႕ ေလ့က်င့္ေရး U.S. International Military Education and Training (IMET) အေထာက္အပံ့ေတြ ျမန္မာျပည္ကို ျပန္ေပးဖို႕ အလွ်င္အျမန္ မျဖစ္လာႏိုင္ေတာင္ “စစ္ပြဲအတြင္း စည္းကမ္းမ်ား၊ အရပ္သားေတြကို ဘယ္လို ဆက္ဆံမလဲ၊ စစ္ဘက္ အရပ္ဘက္ ဆက္ဆံေရး၊ လူ႕အခြင့္အေရး၊ ျငိမ္းခ်မ္းမႈ ထိန္းသိမ္းေရး၊ စစ္တပ္ကို လုပ္ရည္ ကိုင္ရည္ ျပည့္ဝလာေအာင္ လုပ္ေဆာင္ျခင္း” တို႕ဟာ ေဒသတြင္းက အေမရိကန္ရဲ့ မဟာမိတ္ ဩစေၾတးလ်၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ ထိုင္းတပ္ေတြနဲ႕ ပူးတြဲျပီး ေဆြးေႏြး ေလ့က်င့္သင္ၾကားမႈ “စတင္ဖို႕ အေကာင္းဆုံးေနရာ”လို႕ မားေရးဟိုင္းဘတ္က ေရးပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ အေမရိကန္အစိုးရရဲ့ လတ္တေလာေပၚလစီအရ ျမန္မာစစ္ဘက္ကို သတိထား ဆက္ဆံဆဲပါ။ အခုထိ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ပိုင္ သို႕မဟုတ္ ကာကြယ္ေရးဝန္ၾကီးဌာနပိုင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြကို ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ မလုပ္ရလို႕ စီးပြားေရးအရ ကန္႕သတ္ထားပါတယ္။ စစ္အစိုးရေခါင္းေဆာင္ေဟာင္းမ်ားနဲ႕ နီးစပ္တဲ့ ခ႐ိုနီသူေဌးၾကီးေတြကို စီးပြားေရး ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႕ထားမႈ စာရင္းကိုလည္း မ႐ုတ္သိမ္းေသးပါဘူး။ ၫွိႏိႈင္းေဆြးေႏြးတာ လိုက္ေလ်ာတာေတြ ရွိလာေပမယ့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို ကဖ်က္ယဖ်က္ လုပ္မယ္၊ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ က်ဴးလြန္မယ္၊ တိုင္းရင္းသားေတြ နဲ႕ ျဖစ္ေနတဲ့ ပဋိပကၡကို မီးထိုးေပးမယ္၊ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႕ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ ကုန္သြယ္ေနမယ္ဆိုရင္ အဲဒီလူေတြကို ပစ္မွတ္ထား ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႕ အေရးယူဖို႕ အထူးအခြင့္အာဏာ ရွိေနျပီလို႕ အိမ္ျဖဴေတာ္က ဆိုတယ္။

အေမရိကန္ရဲ့ “လူဆိုး စာရင္း”ဟာ ေခတ္မမီေတာ့ဘူးလို႕လည္း ေဝဖန္မႈေတြ ရွိလာပါတယ္။ ေအပီသတင္းတပုဒ္က ေရးတာက ရန္ကုန္အေျခစိုက္ အေမရိကန္သံ႐ုံးအေနနဲ႕ ရာနဲ႕ခ်ီတဲ့ လူသစ္ေတြ စာရင္းထပ္တိုးဖို႕ တင္ျပထားေပမယ့္ အိုဘားမားအစိုးရက လြန္ခဲ့တဲ့ ၃ ႏွစ္ခြဲကတည္းက စာရင္းကို မျပင္ေတာ့ပါဘူးလို႕ ဆိုပါတယ္။ ဒီစာရင္းသစ္မွာ အစိုးရရဲ့ ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ထိပ္တန္း စီးပြားေရးသမားေတြနဲ႕ တပ္ပိုင္ စီးပြားေရးကုမၸဏီေတြ ပါတယ္။

တကယ္လည္း အေမရိကန္အစိုးရရဲ့ ေပၚလစီသစ္အရ အေမရိကန္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ ျမန္မာျပည္ လာထူေထာင္ရင္ေတာင္ ဖက္စပ္လုပ္မယ့္သူ ရွာေဖြရာမွာ အေမရိကန္ရဲ့ စံခ်ိန္စံၫႊန္းေတြ မီမယ့္သူ ရွာေဖြဖို႕ အခက္ေတြ႕မွာ မလြဲပါ။ ျမန္မာျပည္မွာ ဘယ္ကုမၸဏီကို ဘယ္သူ ဘယ္ေလာက္ပိုင္သလဲ ဆိုတာသိရဖို႕ မလြယ္ပါဘူး။ “တိတ္တိတ္ဆိတ္ဆိတ္ ၫႇိႏိႈင္း အလုပ္ျဖစ္ေနခဲ့ျခင္း ဆယ္စုႏွစ္မ်ားသည္ တ႐ုတ္ေငြမ်ား အလုံးအရင္း အရင္းအႏွီးျပဳျပီး ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားထံမွ တခါတရံ ရက္ရက္စက္စက္ အမ်ားအားျဖင့္ မ႐ိုးမသား အျမတ္ထြက္ေနေသာ စီးပြားေရးသမား လူ႕မလိုင္မ်ား ကို ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ေပး ခဲ့သည္” လို႕ ေအပီသတင္းက ေထာက္ျပထားပါတယ္။

ပြင့္လင္းလြတ္လပ္လာခါစ မီဒီယာနဲ႕ အီလက္ထေရာနစ္ လူမႈကြန္ရက္ေတြကို အသုံးျပဳျပီး လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရး မုန္းတီးမႈနဲ႕ ပုဂၢလိက အာဃတေတြ ေသြးထိုးလံႈ႕ေဆာ္ေနၾကတဲ့ အဖ်က္အေမွာင့္ေတြကို အခုထိ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရက လႊတ္ေပးထားတာကိုလည္း အေမရိကန္အစိုးရက သေဘာေတြ႕ပံု မရပါဘူး။ အေမရိကန္ သံအမတ္ ဒဲရက္မစ္ရွယ္က ေဖ့ဘြတ္နဲ႕ အင္တာနက္ေပၚမွာ အမုန္းမီးထိုးေပးေနသူေတြ ဟာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးမွာ အေႏွာက္အယွက္လို႕ အစည္းအေဝးတခုမွာ မၾကာခင္က ေျပာခဲ့ပါတယ္။

အဓိက႐ုဏ္းေတြမွာ အဖ်က္သမားေတြနဲ႕ လူစုလူေဝးကို လက္နက္ကိုင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕က မထိန္းခ်ဳပ္ မျဖိဳခြဲဘဲ လႊတ္ထားေပးတာ၊ ကခ်င္နဲ႕ ရွမ္းျပည္မွာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က ထိုးစစ္ဆင္လို႕ စစ္ပြဲေတြ ဆက္ျဖစ္ေန တာကလည္း အေမရိကန္ ကြန္ဂရက္နဲ႕ အိမ္ျဖဴေတာ္ အရာရွိေတြၾကားမွာ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရကို စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္ေနေစပါတယ္။

ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ဟာ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးကို ဆက္ထိန္းခ်ဳပ္ထားျပီး လႊတ္ေတာ္ထဲက ထြက္ခြာျပီး တပ္စခန္းျပန္ၾကဖို႕ အစီအစဥ္ မရွိတာကို မတ္လ ၂၇ ရက္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီး မင္းေအာင္လိႈင္ရဲ့ တပ္မေတာ္ေန႕ မိန္႕ခြန္းက အတည္ျပဳထားပါတယ္။ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အလြယ္တကူ အႏိုင္ရႏိုင္ဖြယ္ရွိျပီး သမၼတတာဝန္ကို ထမ္းေဆာင္မယ္လို႕ အခိုင္အမာ ေျပာလာတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ တကယ္လို႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕သစ္ကို ဦးေဆာင္ရျပီဆို တပ္မေတာ္က ခြင့္ျပဳ လိုက္နာမွာလား ဆိုတာလည္း မရွင္းလွေသးပါဘူး။

စိန္ေခၚမႈေတြ တျပံဳတမၾကီး ရွိေနေပမယ့္ အာရွေဒသတြင္း တရွိန္ထိုး ဩဇာ ၾကီးထြားလာေနတဲ့ တရုတ္ႏိုင္ငံကို ဟန္ခ်က္ထိန္းညိွဖို႕ ရည္ရြယ္ထားတဲ့ ႏိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒမွာ အက်ိဳးအျမတ္လည္း ျဖစ္၊ ဥေရာပ သမဂၢက ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႕မႈ ႐ုပ္သိမ္းသြားျပီး ဂ်ပန္ကလည္း ပံုေအာ ဝင္ေရာက္ လာေနတာမို႕ ေနာက္မက်ခ်င္တဲ့ ဆႏၵေတြေၾကာင့္ အေမရိကန္ သမၼတ အိုဘားမားဟာ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္း ျမန္မာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကို သူေကာင္းျပဳဖို႕ ပြဲထုတ္ခဲ့ရပါတယ္။

၁၉၆၆ ခုႏွစ္ ဦးေနဝင္း အိမ္ျဖဴေတာ္ ေရာက္ေတာ့ အေမရိကန္သမၼတ လင္ဒန္ဂြၽန္ဆန္ကို ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီး ဒင္းရက္စ္က “ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ အမည္သုံးျပီး ျပည္သူပိုင္သိမ္းယူမႈမ်ားက အေရးတၾကီး မွားယြင္းတဲ့ စီမံခန္႕ခြဲမႈ၊ စီးပြားေရး အစီအစဥ္ မက်မႈေတြကို ျဖစ္ေစေနတယ္။ တိုင္းရင္းသားလူနည္းစု ေဒသေတြမွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ နာတာရွည္ လက္နက္ကိုင္သူပုန္ထမႈေတြကလည္း ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေန တယ္”လို႕ သတိေပးခဲ့ပါတယ္။

၄၇ ႏွစ္ၾကာမွ ျပန္ေရာက္လာတဲ့ ျမန္မာသမၼတကို အေမရိကန္အစိုးရက သိပ္ဖိအားေပးမယ့္ပံု မေပၚပါဘူး။ အဲဒီအစား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးဝါဒီတဦးအျဖစ္ အိမ္ျဖဴေတာ္က ပြဲထုတ္ျပီး ေထာက္ပံ့ကူညီေရး အစီအစဥ္ေတြကိုလည္း ကတိေပးဖြယ္ ရွိပါတယ္။ ေနျပည္ေတာ္ အစိုးရနဲ႕ အာဏာရ ၾကံ့ခိုင္ေရးပါတီ အသိုင္းအဝိုင္းကေတာ့ အေမရိကန္အစိုးရရဲ့ အသိအမွတ္ျပဳ ေထာက္ခံပံ့ပိုးမႈ (လွ်ပ္စစ္မီး၊ ေသာက္ေရ၊ ကားလမ္း စတဲ့ ႏိုင္ငံ့စီးပြား အေျခခံ အေဆာက္အဦေတြ၊ ပညာေရး က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ အကူအညီေတြ)ေၾကာင့္ ရရွိလာႏိုင္ဖြယ္ရွိတဲ့ စီးပြားေရးနဲ႕ လူမႈဖြံ႕ျဖိဳးေရး ရလဒ္ေတြကို ျပသျပီး ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲရေအာင္ လုပ္ႏိုင္မယ္ (အနည္းဆုံး အျပတ္အသတ္ မ႐ႈံးဘူး) လို႕ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ပိုမို ယုံၾကည္လာပါလိမ့္မယ္။

ဒါကိုက ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအတြက္ ေကာင္းတယ္လို႕ သက္ေတာင့္သက္သာ ေတြးမယ္ဆိုလည္း လြတ္လပ္စြာ ေတြးေခၚယူဆခြင့္ကို ေထာက္ခံ အသိအမွတ္ျပဳပါတယ္။ ျပန္လည္ေကာင္းမြန္လာတဲ့ အေမရိကန္-ျမန္မာ ဆက္ဆံေရး အဓြန္႕ရွည္ပါေစ။

Ref: ဧရာ၀တီ

Read More...

Collapse...

ကန္-ျမန္မာ ႏွစ္ႏိုင္ငံအေရး ဘာေတြ အေလးေပးမလဲ

လင္းသန္႔| May 19, 2013

သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ဟာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကုိ ၁၉၆၆ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ပထမဆံုး ျမန္မာ သမၼတ တဦးအေနနဲ႔ တရား၀င္ ခရီးစဥ္ကို စတင္ထြက္ခြာသြားခဲ့ပါၿပီ။ အေမရိကန္ သမၼတ ဘားရက္ အုိဘားမားက အိမ္ျဖဴေတာ္မွာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကို ေမလ ၂၀ ရက္ေန႔မွာ လက္ခံေတြ႔ဆံုမွာျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္ သမၼတ အုိဘားမား ဘက္ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို အသိအမွတ္ျပဳ လက္ခံေပမယ့္ လုိအပ္ခ်က္ေတြျဖစ္တဲ့ တုိင္းရင္းသား လူနည္းစုေတြနဲ႔ ေရရွည္တည္တံ့ ခိုင္ၿမဲတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္မႈ၊ လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရးဆုိင္ရာ ပဋိပကၡေတြ ဆက္လက္ မျဖစ္ေပၚေစေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ မရွိေစေရး၊ ႏုိ္င္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ က်န္ရွိေနေသး တဲ့ ကိစၥ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံေရး ကိစၥေတြ ေဆြးေႏြးသြားဖြယ္ ရွိပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္မုိ႔ ထင္ပါတယ္၊ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ အေမရိကန္ခရီးစဥ္ မတုိင္ခင္ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ၂၃ ဦးကို လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေပးလုိက္ပါတယ္။ ဒီလြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အေပၚ ျမန္မာအစုိးရဟာ အခုအထိ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြကို အသံုးခ်ေနေသးတယ္ဆုိတဲ့ ေ၀ဖန္မႈေတြ က်ယ္ေလာင္လာခဲ့ေပမယ့္ သမၼတ႐ံုး ညႊန္ၾကားေရးမႉး ဦးေဇာ္ေဌး ကေတာ့ ဒါဟာ ျမန္မာ့ႏို္င္ငံေရးျဖစ္စဥ္မွာ အားလံုး ပူးေပါင္းပါ၀င္ခြင့္ ရွိေစေရးအတြက္သာပဲလုိ႔ သူ႔ရဲ႕ လူမႈကြန္ရက္ တြစ္တာကေန ေရးသား တုံ႔ျပန္ထားပါတယ္။

ခရီးစဥ္အတြင္းမွာ ကန္-ျမန္မာ ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ စာခ်ဳပ္ေတြကိုလည္း သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က လက္မွတ္ေရးထုိးမယ့္ အစီအစဥ္ရွိပါတယ္။ အေမရိကန္က ျမန္မာကိုေတာ့ ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ အထူးအခြင့္အေရးေတြ ေပးဖုိ႔လည္း ရွိမွာပါ။

ဒါေပမယ့္ အခု ခ်ဳပ္ဆုိမယ့္ စာခ်ဳပ္ေတြမွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအမည္ကို အဂၤလိပ္လုိ Burma အစား Myanmar လုိ႔ သံုးစြဲ ထားတယ္လုိ႔ သံတမန္ေလာကနဲ႔ နီးစပ္တဲ့ အသိုင္းအ၀ုိင္းက ဆုိပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ဗုဒၶဟူးေန႔က အိမ္ျဖဴေတာ္ေၾကညာခ်က္မွာေတာ့ အိမ္ျဖဴေတာ္ ေျပာခြင့္ရအမ်ိဳးသမီး Caitlin Hayden က အေမရိကန္ အေနနဲ႔ Burma ကို တိုင္းျပည္အမည္အျဖစ္ ဆက္လက္ သံုးစြဲေနမွာျဖစ္ေပမယ့္ Myanmar ဆုိတာကိုေတာ့ အေျခ အေန အေပၚမူတည္ၿပီး အကန္႔အသတ္နဲ႔ စတင္ သံုးစြဲေနၿပီလို႔ ဆုိပါတယ္။

“ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ အားစိုက္ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အစိုးရ တရပ္အေပၚ ေလးစားသမႈ ျပသတာျဖစ္ၿပီး မိမိတို႔က အားေပး ေထာက္ခံေနတယ္၊ ကူညီဖို႔ ဆႏၵရွိတယ္ဆိုတဲ့ သေကၤတ လကၡဏာပါ” လုိ႔ သူက ဆုိပါတယ္။

အိမ္ျဖဴေတာ္ ေၾကညာခ်က္မွာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္နဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအ၀င္ ျမန္မာ့အေရး ဦးေဆာင္ေနသူေတြ၊ တုိင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀ုိင္း စတဲ့ အားလံုး ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေတြေၾကာင့္ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္ဟာ လက္ေတြ႔က်တဲ့ တုိးတက္မႈေတြ ရွိလာတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။

အေမရိကန္ဘက္က ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဘယ္လုိ အကူအညီမ်ိဳးေတြ ေပးသြားရမလဲ ဆုိတာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္နဲ႔ အေမရိကန္ သမၼတ အုိဘားမားတုိ႔ ေဆြးေႏြးသြားဖုိ႔လည္း ရွိတယ္လို႔ ဆုိတယ္။

ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးျပဳျပင္ ေျပာင္းမႈေတြကို ပိုအားေကာင္းေစဖုိ႔ အေမရိကန္က အားေပးကူညီမွာ ျဖစ္သလုိ တရား ဥပေဒ စုိးမုိးေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရး ေလးစားလုိက္နာေရး၊ ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္း အားေကာင္းေစေရးနဲ႔ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ၊ တာ၀န္ခံမႈရွိတဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အပါအ၀င္ လူသားအရင္းအျမစ္ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရး ကိစၥေတြလည္း အကူအညီေတြ ေပးသြားဖို႔ ရွိပါတယ္။

မၾကာေသးခင္ ကာလကစတင္ၿပီး အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံလုိသူေတြကို အရင္က ပိတ္ပင္ ကန္႔သတ္ထားတာေတြ ပလပ္ ေျဖေလွ်ာ့ေပးလိုက္ၿပီး လုပ္ငန္းေတြ စတင္ဖုိ႔ ျပင္ဆင္မႈေတြလည္း လုပ္ေနခ်ိန္ျဖစ္ပါတယ္။
သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ၀ါ႐ွင္တန္ဒီစီကို မေရာက္လာခင္မွာပဲ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြကို အားေပးတဲ့အေနနဲ႔ အေမရိကန္က ျမန္မာကို အေမရိကန္ေဒၚလာ ၇၅ သန္းေက်ာ္ ေပးဖုိ႔ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္ကို တင္လုိက္ပါတယ္။ USAID လုိ႔ ေခၚတဲ့ အေမရိကန္ရဲ႕ ႏုိင္ငံတကာ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး အကူအညီေပးေရးအဖြဲ႔က အဲဒီအကူအညီေတြကို ေပးသြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ယာယီ လက္ေထာက္ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး ဂ်ိဳးဇက္ယြန္းက ဆုိထားပါတယ္။

တဖက္မွာလည္း လက္ရွိ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ေနလင့္ကစား ေစာင့္ၾကည့္ခ်င္ေသးတဲ့အတြက္ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆုိ႔မႈ ဆက္ရွိေနေစဖုိ႔ Burma Freedom and Democracy Act ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္ေျမာက္ေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ အက္ ဥပေဒကို သက္တမ္းတိုးဖို႔ အထက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္ေတြျဖစ္တဲ့ ဂ်ိဳးဇက္ ခ႐ုိလီနဲ႔ ပီတာကင္း တုိ႔ကလည္း ကြန္ဂရက္ လႊတ္ေတာ္ကို အဆိုျပဳ တင္သြင္းခဲ့တာဟာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ခရီးစဥ္အႀကိဳနဲ႔ တုိက္ဆုိင္ေနပါတယ္။

ဒီ့အျပင္ ဒီခရီးစဥ္အတြင္းမွာ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုမွာရွိတဲ့ ျမန္္မာ့အေရး လႈပ္ရွားသူေတြကလည္း သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကို ဆႏၵျပ ကန္႔ကြက္မႈေတြ လုပ္ဖို႔ ရွိေနၿပီး သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အေနနဲ႔ကေတာ့ VOA သတင္းဌာနမွာ နယ္ပယ္စံုက ပုဂၢိဳလ္ေတြနဲ႔ ျမန္မာ့ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရးဆုိင္ရာ ေမးျမန္းခန္းကို ေျဖၾကားဖုိ႔ ရွိတယ္လုိ႔ VOA သတင္းတပုဒ္က ဆုိပါတယ္။

တကယ္ဆုိရင္ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္ေက်ာ္က စၿပီးအရပ္သား အစုိးရအသြင္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ လုပ္လာတဲ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ လက္ထက္မွာေတာ့ ေအးစက္ခဲ့တဲ့ ကန္-ျမန္မာဆက္ ဆံေရး ပံုမွန္အေျခအေနကို ျပန္ေရာက္ လာခဲ့တာပါ။

၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ဒီမိုကေရစီ လႈပ္ရွားမႈႀကီးကို စစ္တပ္က ရက္ရက္စက္စက္ ၿဖိဳခြင္းၿပီးေနာက္ပိုင္း ျမန္မာကို လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈ၊ ဒီမိုကေရစီ ဆိတ္သုဥ္းမႈ စတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အျပစ္တင္ ဖိအားေပး အေရးယူ ပိတ္ဆို႔မႈေတြကုိ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုဘက္က လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။

၁၉၈၈ ခုႏွစ္ေနာက္ပုိင္း အေမရိကန္က သံတမန္ဆက္ဆံေရးမွာ သံအမတ္ႀကီး အဆင့္မထားရွိပဲ သံတမန္ႏွိမ့္ခ် ဆက္ဆံခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံက ဒီမိုကေရစီ လႈပ္ရွားမႈနဲ႔ အတိုက္အခံေတြကို အေမရိကန္က ကူညီေထာက္ခံခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ မၾကာေသးမီ ကာလတခုက စၿပီး ျမန္မာအေပၚ စီးပြားေရး ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူထားမႈေတြကို ေျဖေလွ်ာ့၊ ဖယ္ရွားလာခဲ့ၿပီး ယမန္ႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာလ ၂၉ ရက္ေန႔ကေတာ့ အေမရိကန္ သမၼတ အုိဘားမားရဲ႕ သမုိင္း၀င္ ၁ ရက္တာျမန္မာႏုိ္င္ငံ ခရီးစဥ္နဲ႔ ၂ ႏုိင္ငံ ဆက္ဆံေရး ပံုမွန္ေရာက္ေၾကာင္း မီးေမာင္းထုိးျပခဲ့ပါတယ္။

သမၼတ အုိဘားမားရဲ႕ ျမန္မာ ခရီးစဥ္မတုိင္ခင္မွာပဲ ျမန္မာႏုိ္္င္ငံဆုိင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီး အဆင့္ ျပန္လည္ ထားရွိခဲ့ၿပီး အခု ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္အပါအ၀င္ အစုိးရ ေခါင္းေဆာင္ ပိုင္းေတြကို ယခင္က ပိတ္ဆုိ႔ကန္႔သတ္ ထားတဲ့ ဗီဇာပိတ္မႈေတြကို ဖယ္ရွားေပးလုိက္ပါတယ္။

အခု သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ဟာ တရား၀င္ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္အျဖစ္နဲ႔ ေရာက္မယ့္ အေမရိကန္ သမၼတအဆက္ဆက္ရဲ႕ အိမ္ျဖဴေတာ္မွာပဲ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္ ၁၉၆၆ ခုႏွစ္က ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း ဦးေနဝင္းနဲ႔ အေမရိကန္သမၼတ လင္ဒန္ ဂၽြန္ဆင္တုိ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့ၾကတာပါ။ အဲဒီတုန္းကေတာ့ အေမရိကန္အစုိးရအေနနဲ႔ ကြန္ျမဴနစ္ဆန္႔က်င္ေရးေတြ လုပ္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္ ဦးေန၀င္းနဲ႔ ဆက္ဆံေရးက ဟန္ခ်က္ညီ ထိန္းညွိဆက္ဆံေရး ရွိခဲ့တာလည္းျဖစ္ပါတယ္။

တဖက္ကလည္း ဘက္မလုိက္ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္ ဦးေန၀င္းဟာ ႐ုရွား- အေမရိကန္စတဲ့ ႏိုင္ငံေတြလုိ စစ္ေအးေခတ္ အင္အားႀကီး ႏုိင္ငံေတြၾကားမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ တ႐ုတ္- အိႏၵိယလုိ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံေတြ ၾကားထဲမွာျဖစ္ျဖစ္ ထိန္းညွိဆက္ဆံေရးမွာ အားေကာင္းခဲ့တယ္လုိ႔ ဆုိရမလားပါပဲ။

အခု သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္မွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံနဲ႔ ဆက္ဆံေရး ေအးစက္ခ်ိန္နဲ႔ အေမရိကန္နဲ႔ ဆက္ဆံေရး ေႏြးေထြးခ်ိန္ေတြဟာ တဆက္တည္း ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ သံုးသပ္သူေတြ အဆုိအရ အေမရိကန္ဟာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကို ရည္ေမွ်ာ္ၿပီး ျမန္မာကို အခုလုိ ဆက္ဆံေရး တည္ေဆာက္လာတာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ေထာက္ျပတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီး ခန္႔တာေတာင္မွ တ႐ုတ္အေရး ကြ်မ္းက်င္တဲ့ မစၥတာ ဒဲရက္ မစ္ခ်ယ္လုိ႔ ပုဂၢိဳလ္ကို ေရြးခ်ယ္ခန္႔အပ္တာက သိသာတယ္လုိ႔ ဆုိၾကတာပါ။

၁၉၄၈ ခုႏွစ္ကတည္းက ကန္-ျမန္မာ သံတမန္ ဆက္ဆံေရးရွိခဲ့ၿပီး ပါလီမန္ အစိုးရကာလေတြမွာ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ျမန္မာကို စစ္ေရး၊ စီးပြားေရးစတဲ့ အကူအညီေတြေပးခဲ့ၿပီး ၂ ႏိုင္ငံ သံတမန္ ဆက္ဆံေရး အားေကာင္းခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၅၀ ခုႏွစ္မွာ အေမရိကန္က ျမန္မာကုိ စစ္ေရးပစၥည္း အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၂၁ သန္းဖုိးေလာက္ ကူညီေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို ႏွစ္ႏိုင္ငံ ဆက္ဆံေရးက အားေကာင္းခဲ့တာပါ။

၁၉၅၃ ခုႏွစ္တုန္းကေတာ့ အေမရိကန္ ဒုသမၼတ ရစ္ခ်တ္ နစ္ဆင္က ျမန္မာျပည္ကို လာေရာက္ လည္ပတ္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ ၁၉၆၄ ခုႏွစ္ ေနာက္ပုိင္း ဦးေန၀င္း အစုိးရလက္ထက္မွာ အေမရိကန္ဆီက အကူ အညီေတြ မယူဘဲေနရာက တုိင္းျပည္ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ဦးေန၀င္းဟာ ၁၉၇၅ ခုႏွစ္ေလာက္က အကူအညီေတြျပန္ရဖုိ႔ အေမရိကန္ကို ေတာင္းဆုိခဲ့ပါတယ္။

တကယ္ဆုိရင္ ကန္-ျမန္မာ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ဆက္ဆံေရးဟာ ျမန္္မာ႐ွင္ဘုရင္တပါးျဖစ္တဲ့ မင္းတုန္းမင္းလက္ထက္က စတင္ခဲ့တာ ပါ။ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ဆက္ဆံေရး ေျပလည္ဖုိ႔ အေျမာ္အျမင္ရွိတဲ့ မင္းတုန္းမင္းက စတင္ကာ ၁၈၅၆ ခုႏွစ္က သံတမန္ ဆက္ဆံေရး တံခါးကိုဖြင့္ခဲ့ၿပီး သ၀ဏ္လႊာ ပို႔ခဲ့ပါတယ္။

ထုိစဥ္က အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုမွာ ျပည္တြင္းစစ္နဲ႔ ေက်းကြ်န္စနစ္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြ ရင္ဆုိင္ေနခဲ့ရေပမယ့္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွက ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ အေတာ္စိတ္၀င္စားခဲ့လုိ႔ အေမရိကန္သမၼတ ဂၽြန္ျဗဴ ကန္နန္ဟာ ၁၈၅၇ ခုႏွစ္က မင္းတုန္းမင္းဆီကို စာခြ်န္လႊာ ျပန္လည္ ေပးပို႔ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီေနာက္ပိုင္း ျမန္မာဟာ ၿဗိတိသွ် ကိုလုိနီလက္ေအာက္ က်ေရာက္ၿပီး ကန္-ျမန္မာ ဆက္ဆံေရးလည္း မရွိခဲ့ ေတာ့ပါဘူး။

ဒါေပမယ့္ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရးရခ်ိန္မွာေတာ့ အေမရိကန္ သမၼတ ထ႐ူးမင္းကိုယ္တုိင္ သ၀ဏ္လႊာေပးပို႔ အသိအမွတ္ျပဳခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း အေမရိကန္ သ႐ံုးစိုက္ကာ ႏွစ္ႏိုင္ငံ သံတမန္ဆက္ဆံေရးေတြ ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ခဲ့ၾကတာပါ။

အခုလို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ကန္-ျမန္မာ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ဆက္ဆံေရးေတြ နိမ့္လိုက္ ျမင့္လိုက္ျဖစ္ေနရာကေန လက္ရွိ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ေဖာ္ေဆာင္ေနတယ္ဆုိတဲ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္နဲ႔ အေမရိကန္ သမၼတ ဘားရက္ အုိဘားမားတုိ႔ရဲ႕ ေဆြးေႏြးမႈေတြကေန ျမန္မာအေနနဲ႔ ဘယ္ေလာက္ ေကာင္းက်ိဳးေတြ ျဖစ္ထြန္းလာမလဲ ဆုိတာကေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ရဦးမွာပါ။

Ref: ဧရာ၀တီ

Read More...

Collapse...

ျမန္မာျပည္ ၿငိမ္းခ်မ္းပါေစ

ေအးခ်မ္းေျမ့
March 27, 2013

အၿမဲတမ္း ဆူညံပြက္ေလာ ရိုက္ေနတတ္တဲ့ ဖေရဇာလို႔ေခၚတဲ့ မဟာဗႏၶဳလ လမ္းမႀကီးဟာ မတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔ ညမွာေတာ့ ၇ နာရီေတာင္ မထုိးခ်င္ေသးဘူး ေျခာက္ကပ္လို႔။

ခါတုိင္း ေစ်းေခၚသံေတြ၊ စပယ္ယာေတြရဲ႕ လူေခၚသံေတြနဲ႔ စည္ကားေနတတ္တဲ့ ဒီလမ္းမႀကီးက လံုးဝ ပံုမွန္မဟုတ္ဘဲ ေျခာက္ကပ္ေနတာ၊ တခ်ိဳ႕ေစ်းသည္ေတြက ေန႔ခင္းဘက္က ခဏ ခင္းထားၿပီး ညေန ၆ နာရီေက်ာ္ေလာက္မွာ သုတ္သုတ္ သုတ္သုတ္နဲ႔ သိမ္းေနတာ ေတြ႔ရျပန္တယ္။


အဝတ္ေဟာင္း ေဘထုပ္ထည္ ေရာင္းသူေတြ၊ ေစ်းေပါေပါ နာရီေတြ မ်က္မွန္ေတြ၊ ပိုက္ဆံအိတ္ ကေလးေတြနဲ႔ တိုလီမုိလီ ေရာင္းသူေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ခါတိုင္းမွာ ရယ္ရယ္ ေမာေမာ ေပါ့ေပါ့ပါးပါး၊ ေစ်းဝယ္သူ၊ ေစ်းဆစ္သူေတြနဲ႔ စကားအေခ်အတင္ ေျပာလို႔၊ တခ်က္ေလာက္ ငဲ့ေစာင္းၾကည့္သူေတြကို “ဘာလိုလဲ အစ္ကို၊ ဘာယူမလဲ အစ္မ” ဆိုၿပီး မလြတ္တမ္း အၿပိဳင္ေခၚေနၾကေပမယ့္ အဲဒီေန႔ကေတာ့ ဘယ္ေစ်းဝယ္ကိုမွ မၾကည့္အားဘဲ သူတို႔ရဲ႕ ပစၥည္းေတြကို ဆာလာအိတ္ႀကီးေတြနဲ႔ ခပ္သုတ္သုတ္ ထုပ္ပိုးရင္း မ်က္စိက က်ီးကန္းေတာင္းေမွာက္ပံုစံမ်ိဳး၊ ဘာနဲ႔ တူသလဲဆုိေတာ့ မဆလေခတ္က ဂဠဳန္စီမံခ်က္ ေခတ္စားစဥ္ တုန္းကလိုမ်ိဳး ျဖစ္ေနတာပါ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီတုန္းကလိုလည္း “ေျပးေဟ့၊ ေျပးဟ” ဆိုတဲ့ ဆူညံသံေတြေတာ့ မၾကားရျပန္ဘူး။ အားလံုးက ကိုယ့္အလုပ္ကိုယ္ တိတ္တဆိတ္ လုပ္ေနၾကတာပါ။

ဘယ္သူကမွ ဖမ္းမယ္၊ ဆီးမယ္ ေျပာမထားေပမယ့္ က်ီးလန္႔စာစား ပံုစံမ်ိဳး ျဖစ္ေနတဲ့ ေစ်းသည္ေတြ အျပင္ ခါတိုင္း ပလက္ေဖာင္းေပၚမွာ ေျခေထာက္ျခင္း လိမ္မတတ္ ေရွာင္ရခက္၊ ရွားရခက္ လမ္းေလွ်ာက္ၾကရတဲ့ပံုစံနဲ႔ ကြဲလြဲလို႔ အခုေတာ့ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းႀကီး ျဖစ္ၿပီး တေယာက္တည္း လမ္းေလွ်ာက္ေနရသလို ခံစားေနရတယ္။

ခါတုိင္း ည ၁၁ နာရီ၊ ၁၂ နာရီေလာက္အထိ ဆူညံစည္ကားေနတဲ့ ဘီယာဆုိင္ေတြမွာလည္း “ယေန႔ ည ၉ နာရီ ဆုိင္ပိတ္ပါမည္” ဆုိတဲ့ အေရးေပၚ ဆိုင္းဘုတ္ကေလးေတြ ခ်ိတ္ဆြဲ ထားတာ ေတြ႕ရျပန္တယ္။

ဆိပ္ကမ္းသာလမ္းမွာရွိတဲ့ Star World ဘီယာဆုိင္က ဝန္ထမ္းတေယာက္က “က်ေနာ္တုိ႔လည္း ဘယ္ပိတ္ခ်င္ပါ့မလဲ၊ လာပိတ္ခိုင္းလို႔ ပိတ္ရတာ” လို႔ စားသံုးသူေတြကို ရွင္းျပေနတယ္။ တကယ္ေတာ့ မတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔ ေန႔လယ္က မဂၤလာေတာင္ညြန္႔ ၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာ ျဖစ္သြားတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ကေန စၿပီး ရန္ကုန္တၿမိဳ႕လံုး ေျခာက္ျခားေနၾကတာပါ။

မတ္လ ၂၄ ရက္ေန႔ညက တာေမြမွာ လူ ေလးငါးေယာက္ေလာက္ စုေဝး ေအာ္ဟစ္တာရဲ႕ အဆက္အျဖစ္ ၂၅ ရက္ေန႔ ေန႔လယ္မွာ မဂၤလာေစ်းကို ဝင္လုမယ္ဆုိတဲ့ သတင္းေတြေၾကာင့္ အဲဒီပတ္ဝန္းက်င္က ဆုိင္ေတြ အကုန္ပိတ္ထားၿပီး မဂၤလာေစ်းမွာ ေစ်းခင္းေနၾကသူေတြလည္း ေန႔လယ္ ၂ နာရီကတည္းက ဆုိင္ေတြသိမ္းကုန္တဲ့ အေနအထား ျဖစ္ခဲ့ရတယ္။ ညဘက္မွာေတာ့ ရန္ကုန္တၿမိဳ႕လံုးနီးပါး ေျခာက္ကပ္ၿပီး လူေတြ အထိတ္တလန္႔ ျဖစ္ကုန္ၾကတာပါ။

ဒီအျဖစ္အပ်က္ေတြ ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္ခဲ့ရတာလဲ ဆိုတာ ေျပာဖို႔ လိုမယ္ေတာင္ မထင္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္သူ စေမႊးတဲ့ မီးလဲ ဆုိတာေတာ့ စိတ္ဝင္စားစရာ ေကာင္းပါတယ္။

တိုင္းျပည္ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ႀကိဳးစားပမ္းစား တည္ေဆာက္ခဲ့ရတဲ့ လက္ရွိ အေျခအေနေတြကို ရႈပ္ေထြးေအာင္၊ တည္ၿငိမ္မႈနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ပ်က္ျပားေအာင္ အစျပဳ လုုပ္ေဆာင္ သူေတြဟာ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ကို မလုိလားသူ၊ ယခင္ စနစ္ေဟာင္းနဲ႔ တရားမဝင္ အက်ိဳးစီးပြားေတြ ခံစားခဲ့ရသူေတြလားလို႔လည္း ေမးခြန္းထုတ္မိတယ္။

ေခတ္တုိင္း၊ စနစ္တုိင္းမွာ အဖ်က္အဆီး ဆုိတာကေတာ့ ရွိတတ္တာပါပဲ။

သမၼတ ဦးသိန္းစိန္နဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အၿမဲ ေျပာေလ့ရွိသလုိ မတူတာေတြကို ေဘးဖယ္၊ တူတာေတြကို စုၿပီး ေရွ႕ကို သြားမယ္ဆုိတာမ်ိဳး မဟုတ္ေတာ့ဘဲ “မင္းသား မလုပ္ရရင္ ပတ္မႀကီး ထုိးခြဲမယ္” ဆုိတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးနဲ႔ ေအာက္လမ္းနည္း သံုးၿပီး ကဖ်က္ယဖ်က္ လုပ္တာမ်ိဳးဆိုရင္ေတာ့ တကိုယ္ေကာင္း ဆန္လြန္းရာ က်တယ္လို႔ ေဝဖန္ခ်င္ပါတယ္။

က်မတုိ႔ ျမန္မာျပည္က အေနာက္ႏုိင္ငံေတြ အသာထားလို႔ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ယွဥ္ရင္ေတာင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေနာက္က် က်န္ေနၿပီဆုိတာ ကေလးေတာင္ နားလည္ပါတယ္။ က်မတို႔ လူလတ္တန္းေတြ ေခတ္မွာ အေကာင္းဆံုးကို မျမင္ႏုိင္ရင္ေတာင္ အေကာင္းဆံုးဆိုတဲ့ လမ္းစကေလးကို ျမင္ၿပီး ေနာက္မ်ိဳးဆက္ေတြအတြက္ သာယာတဲ့ ေခတ္စနစ္တခုကို အစပ်ိဳး ျပင္ဆင္ ေပးႏုိင္မယ္ ဆိုရင္ ေက်နပ္ရမွာပါ။

အခုေတာ့ ေနာက္မ်ိဳးဆက္ေတြ အတြက္ ျပင္ဆင္ၾကဖို႔ ထားလို႔၊ လက္ရွိ အေျခအေနမွာကို ျပည္သူလူထုရဲ႕ ေန႔စဥ္ စားဝတ္ေနေရး အက်ိဳးစီးပြားေတြ ပ်က္ျပားခဲ့ရၿပီ၊ အထိတ္တလန္႔ က်ီးလန္႔စာစား ဘဝ ေရာက္ၾကရၿပီ။ တေန႔ ေရာင္းမွ တေန႔စားရမယ့္ လမ္းေဘးေစ်းသည္ ကေလးေတြကအစ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းႀကီးေတြ လုပ္ေနသူေတြ အဆံုး ဆိုင္ေတြ မဖြင့္ရဲ၊ အခုပဲ ဝင္လုေတာ့မွာလား ဆုိတဲ့ စိုးရိမ္စိတ္ေတြ ႀကီးၿပီး အစစ ထိခိုက္ၾကရၿပီ။

မတ္ ၂၅ ရက္ေန႔ည ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ထဲ ျမင္ကြင္းက မျမင္ရက္စရာပါပဲ။ က်မေတာ့ ၂၀၀၇ စက္တင္ဘာတုန္းက သံဃာ့ အေရးအခင္းအၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ႀကီးကို ေျပးျမင္မိပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက စစ္အာဏာရွင္စနစ္ အုပ္စိုးစဥ္ကာလ၊ ဘယ္သူမွ ဘာမွမေျပာရဲ၊ မလုပ္ရဲတဲ့အခ်ိန္၊ မည္းမည္းျမင္ ဖမ္းမယ္ဆီးမယ္ ဆိုတဲ့အခ်ိန္မို႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ႀကီးက တစျပင္နဲ႔ တူေနတာ မဆန္းေပမယ့္ အခုလို ပြင့္လင္းျမင္သာတဲ့ေခတ္၊ လြတ္လပ္မႈ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ရလာေနတဲ့ ေခတ္အခါမွာ၊ ႏိုင္ငံျခားသားေတြ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ဥဒဟုိ သြားလာေနတဲ့ အခုအခ်ိန္မွာ ဒီလို အျဖစ္ မ်ိဳး ျဖစ္ရတာ ရင္နာစရာလည္းေကာင္း၊ ရွက္ဖို႔၊ ေဒါသထြက္ဖို႔လည္း ေကာင္းလွတယ္။

ဒီေနရာမွာ “ေအာက္လမ္းနည္း” ဆုိတဲ့ စကားလံုးကို က်မ ဘာေၾကာင့္ သံုးစြဲသလဲ ရွင္းျပခ်င္ပါတယ္။ ေခတ္ အဆက္ဆက္ တုိင္းျပည္တည္ၿငိမ္မႈကို ပ်က္ျပားေစခ်င္ရင္ အဓိကရုဏ္း ဖန္တီးတာက တုိင္းတပါးကၽြန္ ဘဝမွာကတည္းက ရိုးေနၿပီးသားပါ။ ဘာသာေရးအဓိကရုဏ္း၊ လူမ်ိဳးေရး အဓိကရုဏ္းေတြနဲ႔ ျပည္သူလူထု စည္းလံုးမႈ၊ ညီညြတ္မႈေတြကို ဖ်က္ဆီးၿပီး မႏုိင္လို႔ ဝင္ထိန္းလိုက္ရပါတယ္ဆုိတဲ့ အျဖစ္မ်ိဳး ေရာက္ေအာင္ စီမံခဲ့ၾကတာခ်ည္းပါပဲ။ အဓိကရုဏ္း ဖန္တီးျခင္းဟာ ႏုိင္ငံေရးမွာ ေအာက္လမ္းနည္း သံုးတာပါပဲ။ ဒီနည္းကို ဘယ္ ဘက္ကပဲ သံုးသံုး၊ ဘယ္သူကပဲ သံုးသံုး လက္မခံႏုိင္ပါဘူး။ ဒါကို ရေအာင္ ေဖာ္ထုတ္ၿပီး အေရးယူရပါမယ္။

မႏုိင္လို႔ ဝင္လိုက္ရပါတယ္ဆိုၿပီး စစ္အာဏာရွင္ စနစ္ေအာက္မွာ တုိုင္းရင္းသား ျပည္သူေတြ ေခါင္းမေဖာ္ႏုိင္ေအာင္ ျပန္ျဖစ္လာမယ့္ အေရးကိုေတာ့ မလိုလားပါဘူး။ က်မ မလို လား သလို ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေမွ်ာ္လင့္ေတာင့္တ သူေတြ၊ တုိင္းျပည္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ၊ အနာဂတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ ဂုဏ္က်က္သေရ တင့္တယ္ဖို႔ လိုလားသူေတြလည္း လက္ခံႏုိင္မယ္ မထင္ပါဘူး။

က်မ ေျပာခ်င္တာက စစ္အာဏာရွင္ စနစ္ဆီ ေနာက္ျပန္လွည့္မွာကို မလိုလားတာပါ။ သမၼတ အပါအဝင္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အတြက္ အေလးထား ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ ေတြကို ဝန္းဝိုင္းၿပီး တုိင္းျပည္နဲ႔ တုိင္းရင္းသား ျပည္သူေတြရဲ႕ လံုၿခံဳေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ အားတက္သေရာ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ တပ္မေတာ္သားေတြကို ႀကိဳဆုိပါတယ္။ အဓိက ရုဏ္းဆုိတဲ့ ေအာက္လမ္းနည္း သံုးသူေတြကို ဖမ္းဆီး အေရးယူဖို႔၊ ဘာသာ လူမ်ိဳးမခြဲဘဲ ျပည္သူလူထုရဲ႕ လံုၿခံဳမႈကို ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ ဆိုတာကလည္း တပ္မေတာ္နဲ႔ ျပည္သူ႔ရဲ ေတြကသာ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္သူလူထုလည္း အထိတ္တလန္႔ မျဖစ္ရေအာင္၊ လက္ရွိ တည္ၿငိမ္မႈနဲ႔ ျပည္သူေတြရဲ႕ ေန႔စဥ္လူမႈဘဝ၊ စီးပြားေရး အေျခအေနေတြ မပ်က္ျပားရေအာင္ တပ္မေတာ္၊ ရဲနဲ႔ ျပည္သူအားလံုး ပူးေပါင္း ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရမယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။

အဲဒီမွာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အခန္းက႑တရပ္ ပါဝင္လာပါၿပီ။ ေရွးနည္းအတုိင္း သံုးလာတဲ့ ေအာက္လမ္းနည္း ေတြကို နားမေယာင္ဖို႔၊ ေခတ္ေနာက္ျပန္ဆြဲ အယူသည္းမႈေတြနဲ႔ အေၾကာင္းျပ ေသြးထိုးတာေတြအေပၚ မယံုၾကည္ဖို႔၊ ေသြးဆူ ရိုင္းစိုင္းတဲ့ အျပဳအမူေတြကို လက္မခံဘဲ ယဥ္ေက်းတဲ့ ျမန္မာ၊ လူမ်ိဳးမေရြး ဘာသာမေရြး တန္းတူညီမွ် အတူယွဥ္တြဲ ေနထုိင္ႏုိင္တဲ့ ျမန္မာဆိုတဲ့ ဂုဏ္တခုကို ဆက္ထိန္းၾကဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ဗုဒၶဘာသာဆိုၿပီး ဗုဒၶရဲ႕ တရားေတာ္မွာ မပါတဲ့ အစြန္းေရာက္မႈ၊ ေမတၱာတရား ကင္းမဲ့မႈေတြနဲ႔ စည္းရံုးလႈံ႔ေဆာ္ ေနတာေတြကို လံုးဝ ဆန္႔က်င္သင့္ပါတယ္။ ေအာက္လမ္းနည္း သံုးၿပီး ျပည္သူအခ်င္းခ်င္း ေသြးခြဲမႈေတြ ျပဳလုပ္ေနတဲ့ ဒီလူနည္းစုကို ေဖာ္ထုတ္ရာမွာ တုိင္းရင္းသား ျပည္သူအားလံုး လူမ်ိဳးမေရြး၊ ဘာသာမေရြး တက္ညီလက္ညီ ပါဝင္မွပဲ ေရရွည္ ျမန္မာျပည္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အတြက္ ရင္ေအးစရာ ျဖစ္လာမယ္လို႔ ယံုၾကည္ပါတယ္။

မိတၳီလာလို ၿမိဳ႕ႀကီးတၿမိဳ႕ရဲ႕ ဝမ္းနည္းစရာ အျဖစ္အပ်က္ ရန္ကုန္ဆီ သယ္မလာသင့္ပါဘူး။ မီးက ေလာင္ခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ မီးေလာင္ရာ ေလပင့္တဲ့အထဲ သာမန္ျပည္သူလူထု မပါဝင္သင့္ပါဘူး။ အစြန္းေရာက္သူေတြ သို႔မဟုတ္ မင္းသား မလုပ္ရလို႔ ပတ္မႀကီး ထုိးခြဲခ်င္သူေတြရဲ႕ စကားေတြကို နားေယာင္ၿပီး မီးေလာင္ရာေလပင့္မယ္ ဆုိရင္ေတာ့ အဲဒီမီးက လက္ရွိ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈကို ပ်က္ျပားေစမယ့္မီး၊ ကိုယ္ကိုယ္တုိင္ကို လာေလာင္မယ့္ မီးဆိုတာကို ပညာနဲ႔သတိရွိသူေတြ စဥ္းစားဆင္ျခင္မိမယ္ ထင္ပါတယ္။

အဲဒီလိုမွမဟုတ္ဘဲ ပတ္မႀကီး ထိုးခြဲခ်င္သူေတြကို အားေပးအားေျမႇာက္ ျပဳၾကမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ေနာက္ျပန္ လွည့္ခ်င္သူေတြရဲ႕ လက္ခုပ္သံေတြကို ၾကားၾကရပါလိမ့္မယ္။

ရန္ကုန္ညခင္းေတြ အရင္လိုပဲ သာယာႏုိင္ပါေစ။

Ref: ဧရာ၀တီ

Read More...

Collapse...

ဘယ္လို ေက်ာင္းသား ဗဟိုျပဳမွာလဲ

ေခတ္ဘုန္းသစ္
March 20, 2013

ကေလးတို႕ရဲ႕ အနာဂါတ္ အေၾကာင္းကို က်မတုိ႕ ေျပာၾကဆုိၾက ေဆြးေႏြးၾကတဲ့အခါမွာ ပညာေရးဆုိတဲ့အေၾကာင္းက မပါမျဖစ္ ပါလာရပါၿပီ။ မူလတန္းအရြယ္ ပညာေရးကစလုိ႕ တကၠသိုလ္ပညာေရး အဆံုးအထိ ပညာေရး အေၾကာင္းကုိ ေျပာမယ္ဆုိရင္ျဖင့္ သိပ္ကို က်ယ္ျပန္႕လြန္းပါတယ္။ အခုတေလာ က်မတုိ႕တုိင္းျပည္မွာ ေက်ာင္းသားဗဟုိျပဳစနစ္ ကုိ ေျပာင္းမယ္ဆုိတဲ့ အသံေတြကို ၾကားေနရပါတယ္။

ကေလး ဗဟုိျပဳ သင္ၾကားေရးစနစ္ တနည္းေျပာရရင္ ေက်ာင္းသားဗဟုိျပဳ သင္ၾကားေရးစနစ္ ဆုိတာဟာ တကယ္ေတာ့ အင္မတန္ သေဘာက်စရာ ေကာင္းတဲ့ သင္ၾကားေရး စနစ္တစ္ခုပါပဲ။ ပညာေရးကုိ လမ္းသစ္ထြင္သူ၊ အေတြးအေခၚပညာရွင္ၾကီး ဂၽြန္ေဒ၀ီ (June Dewey) တုိ႕ ေတြးခဲ့ေခၚခဲ့ စဥ္းစားခဲ့တဲ့ နည္းပါ။ ေက်ာင္းဆုိတာဟာ စာသင္ရုံသက္ သက္မဟုတ္ဘဲ လူ႕ဘ၀ရဲ႕ ေနနည္းထုိိင္နည္းေတြကုိပါ သင္ၾကားေပးတဲ့ေနရာမုိ႕ ေက်ာင္းစာသင္ခန္းဆုိတာဟာ တကယ္ေတာ့ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းၾကီးတခုကို ကုိယ္စားျပဳ တယ္လုိ႕ ဆုိပါတယ္။ လူတေယာက္ခ်င္းစီဟာလည္း ဉာဏ္ရည္အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ သင္ယူပံု သင္ယူနည္း အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ေလ့လာပံု ေလ့လာနည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႕ စိတ္၀င္စားမႈ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိတာမုိ႕ သူတုိ႕စိတ္၀င္ စားရာကုိ သင္ယူခ်င္တဲ့ ပံုစံအတုိင္း သင္ယူခြင့္ေပးတဲ့ စနစ္ပါပဲ။


ဆရာဗဟိုျပဳ စနစ္မွာကေတာ့ ဆရာဆုိတာဟာ ဆရာပဲမုိ႕ အားလံုးသိေနတယ္၊ သင္ရုိးညႊန္းတန္း အတိုင္းပဲ ဆရာက သင္တယ္၊ သင္တဲ့အတုိင္းပဲ ေက်ာင္းသားက ေျဖရပါတယ္။ က်မတုိ႕ တုိင္းျပည္မွာ ဆရာဗဟုိျပဳစနစ္က ဗဟုိျပဳလြန္းလွတယ္လုိ႕ေတာင္ ဆုိရဦးမွာပါပဲ။ ဘာလုိ႕လဲဆုိေတာ့ က်ေနာ့္အေဖသည္ ဦးဘျဖစ္ပါသည္လို႕ ပံုႏွိပ္စာအုပ္မွာ ေရးထားရင္ ကုိယ့္အေဖက ဦးေအာင္ေအာင္ ျဖစ္ဦးေတာ့ ဦးဘလုိ႕ပဲ တတန္းလံုးေျဖမွ အမွတ္ရတာမုိ႕ပါပဲ။ စာအုပ္ထဲကအတုိင္း သည္၏ မေရြး ေျဖၾကရတာကုိး။

ေက်ာင္းသားဗဟုိျပဳစနစ္မွာေတာ့ အဲလုိမဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ဆရာဆုိတာဟာ ကူညီရုံသက္သက္ပါပဲ။ ေက်ာင္းသားေလ့လာခ်င္တဲ့ စာအုပ္စာတမ္းေတြကို ဘယ္မွာ ရွာဖတ္လို႕ ရတယ္ လုိ႕ ေျပာျပရုံပါပဲ။ ေက်ာင္းသားဟာ သူေလ့လာခ်င္၊ ရွာေဖြခ်င္တာကို သူ႕ဖာသာသူ ေလ့လာ အားထုတ္ ရွာေဖြရပါတယ္။ ဆရာဗဟုိျပဳ စနစ္တုန္းကလုိမ်ိဳး ဆရာက ေက်ာင္းသားကို ေမးခြန္းေမးၿပီးေတာ့ ေျဖခိုင္း႐ံု မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ သူ႕ဖာသာ သူ စာေတြဖတ္ ေလ့လာရင္းနဲ႕ ေမးစရာေမးခြန္းေတြ ထြက္လာမယ္ (တနည္းေျပာရရင္ သိခ်င္လာမယ္)။ ကိုယ္သိခ်င္တာ ကို ကုိယ့္ဘာသာ ေလ့လာ ရွာေဖြရမွာပါ။ သင္ရုိးညႊန္းတန္းကလည္း လြတ္လပ္ပါတယ္။

ေက်ာင္းသားဗဟုိျပဳ သင္ၾကားေရးကုိ လုပ္မယ္ဆုိရင္ၿဖင့္ ပထမဆံုးလိုအပ္တာက ေက်ာင္းသားနဲ႕ ဆရာ ရဲ႕ဦးေရပါ။ အတန္းတတန္းမွာ လူ ငါးဆယ္ ေျခာက္ဆယ္ ရွိၿပီးေတာ့ ဆရာ တေယာက္တည္းနဲ႕ေတာ့ျဖင့္ ေက်ာင္းသားဗဟိုျပဳ သင္ၾကားေရးကို လုပ္ဖုိ႕မလြယ္လွပါဘူး။ ဒီသင္ၾကားေရးစနစ္မွာ အေရးၾကီးဆံုးကေတာ့ ေက်ာင္းသားမ်ား ေလ့လာခ်င္ရာကို ေလ့လာ နိုင္ဖုိ႕အတြက္ စာအုပ္စာတမ္းမ်ား အင္မတန္စံုတဲ့ စာၾကည့္တုိက္ေတြလုိပါတယ္။ သိပံၸဆုိလည္း သိပံၸကုိ ေလ့လာဖုိ႕ စမ္းသပ္ခန္းေတြ လုိပါတယ္။ အရည္အခ်င္း ျပည့္မွီတဲ့ ညႊန္ၾကားႏုိင္တဲ့ (သင္ၾကားတာမဟုတ္ပါ) ဆရာ လုိပါတယ္။ ေလ့လာခ်င္ရာကို ေလ့လာႏုိင္ဖုိ႕အတြက္၊ ရွာေဖြနိုင္ဖုိ႕အတြက္ ကမ႓ာ႔ဆက္သြယ္ေရး ကြန္ယက္ အင္တာနက္ကုိ ေက်ာင္း သားတုိင္း ေပါေပါလြယ္လြယ္နဲ႕ ေက်ာင္းမွာသံုးႏုိင္ဖုိ႕လုိပါတယ္။

ဒီလုိမွ မဟုတ္ပါဘဲနဲ႕ ေက်ာင္းသားဗဟိုျပဳစနစ္ကုိ ေျပာင္းမယ္ဆုိရင္ျဖင့္ ဘာေတြကို ဘယ္လုိရွာၿပီး ဘယ္လုိေတြေလ့လာၾကမလဲလုိ႕ ေမးစရာျဖစ္လာရပါၿပီ။ ပညာေရးစနစ္နဲ႕ သင္ရုိး ညႊန္းတန္းဟာ က်မတုိ႕ႏုိင္ငံေလာက္ ေျပာင္းတာ က်မတုိ႕ႏုိင္ငံပါ။ ေတာ္ၾကာ ၀ိဇၨာနဲ႕ သိပံၸ တြဲလိုက္၊ ေတာ္ၾကာ ခြဲလိုက္နဲ႕ အမ်ိဳးမ်ိဳး ေျပာင္းေနတာပါ။ ၁၉၉၀ ခု ၀န္းက်င္ ေလာက္က လည္း ဂ်ပန္မွာအသံုးတြင္က်ယ္ေနတဲ့ CPR (comprehensive personal record) လို႕ေခၚတဲ့ ေက်ာင္းသားတဦးရဲ႕ အရည္အခ်င္းလုိက္ အမွတ္ေပးစနစ္ သံုးခဲ့ဖူးပါတယ္။ ရုိးရုိးနဲ႕ လြယ္လြယ္ ေျပာရရင္ျဖင့္ အဲဒီစနစ္က က်သူ မရွိစနစ္ ျဖစ္လာရေတာ့တာပါပဲ။ ေက်ာင္းသားတဦးခ်င္းစီရဲ႕ အရည္အခ်င္းေတြ မေျပာင္ေျမာက္လာပဲ ျမန္မာစာေတာင္ ေကာင္းေကာင္း မဖတ္တတ္၊ မေရးတတ္တဲ့ ကေလးေတြ မ်ားလာတာကုိ ေတြ႕ၾကရပါတယ္။ သခ်ာၤမွာ ဒႆမေတာင္ မျဖတ္တတ္တဲ့ အထက္တန္းေက်ာင္းသားေတြ၊ ပထဝီမွာလည္း လူေတြဟာ ကမၻာလံုးရဲ႕ အတြင္းထဲမွာ ၀င္ေနတယ္လုိ႕ ထင္တဲ့ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ေမြးထုတ္ေပးလုိက္တာပါပဲ။

ေျပာင္းလို႕ ေျပာလုိက္ရတာက လြယ္လွပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ္ေရာ ေျပာင္းႏိုင္ရဲ႕လား။ ေျပာင္းလို႕ေရာ ရရဲ႕လား။ ေျပာင္းလို႕ လြယ္ရဲ႕လားဆုိတာ စဥ္းစားၾကဖို႕ လုိပါတယ္။ ေက်ာင္းသားဗဟုိျပဳစနစ္ကုိ တကယ္ေၿပာင္းႏုိင္ဖုိ႕အတြက္ က်မတုိ႕ သင္ရုိးညႊန္းတန္းေတြကို တကယ္ လြတ္လပ္ေစၿပီလား။ လြတ္လပ္စြာ ေလ့လာဖုိ႕ ေလ့လာစရာ စာအုပ္စာတမ္းေတြ၊ စာၾကည့္ တုိက္ေတြကို တည္ေထာင္ႏုိင္ၿပီလား။ ေက်ာင္းေတြမွာ ေက်ာင္းသားတိုင္း အင္တာနက္သံုးခြင့္ရွိျပီလား၊ သံုးႏုိင္ၿပီလား။ ဆရာနဲ႕ေက်ာင္းသား အခ်ိဳးအဆ ညီညီေရာ စာသင္ခန္း ေတြမွာ ထားႏိုင္ၿပီလား ဆုိတာကို အရင္ စဥ္းစားၾကပါဦး။ ေက်ာင္းသားဗဟုိျပဳစနစ္ကုိ နားလည္သူပညာရွင္မ်ားအေနနဲ႕လည္း ၀ိုင္း၀န္း ေဆြးေႏြး ေပးၾကပါဦးလုိ႕။

Ref: ဧရာ၀တီ

Read More...

Collapse...

သံခ်ပ္ စစ္ မစစ္၊ လူထုပဲ့တင္သံ ထပ္ မထပ္

သစၥာနီ
March 18, 2013

သႀကၤန္၏ ၀ိဉာဥ္သည္ ပိေတာက္ပန္းႏွင့္ သံခ်ပ္ျဖစ္သည္။ သႀကၤန္ျဖစ္ပါလွ်က္ ပိေတာက္ပန္းရနံ႔မရလွ်င္၊ သံခ်ပ္သံကေလးမွ မၾကားရလွ်င္ သႀကၤန္က အသက္မ၀င္။ ဤအတိုင္းဆို သႀကၤန္အသက္၀ိဉာဥ္ကင္းမဲ့ေနသည္မွာ အႏွစ္သံုးဆယ္ေက်ာ္ခဲ့ေလၿပီ။

က်ေနာ္တို႔ငယ္ငယ္ (က်ေနာ္တို႔ အကိုမ်ားေခတ္) ဖ.ဆ.ပ.လ အစိုးရလက္ထက္က တူညီ၀တ္စံုျဖင့္ ထြက္ေသာ သံခ်ပ္တိုင္သည့္ ေရပက္ခံကားေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားရွိသည္။ သံခ်ပ္ ေတြကို ၿမိဳ႕နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔ကိုတင္ရသည္။ တခု ထူးျခားတာက ဒီၿမိဳ႕နယ္ ..(ကိုယ့္ၿမိဳ႕နယ္က) သံခ်ပ္ကိုလက္မခံသည္ရွိေသာ္ တျခားၿမိဳ႕နယ္ကို ေျပာင္းတင္ႏိုင္သည္။ ထိုၿမိဳ႕နယ္က ခြင့္ျပဳေသာ္ သံခ်ပ္ကားထြက္လို႔ရသည္။ ကိုယ့္သံခ်ပ္ပိတ္ထားသည့္ၿမိဳ႕နယ္၌ မတိုင္ဘဲေန႐ံုသာရွိသည္။ ထူးထူးျခားျခား ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ဆင္ဆာလုပ္တာမ်ိဳးေတာ့မရွိ။ မ.ဆ.လ ေခတ္မွာမွရွိလာသည္။ ထိုေခတ္တြင္ေတာ့ ၿမိဳ႕နယ္တခုက ကုိယ့္သံခ်ပ္ကို ပယ္လိုက္လွ်င္ တျခားၿမိဳ႕နယ္မွာ ထပ္မံတင္ျပခြင့္မရွိ။ ၿပီးေတာ့ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ တည္းျဖတ္သည္။ က်ေနာ့္မိတ္ေဆြမ်ား ငသိုင္းေခ်ာင္း၀ံသာ၊ အညာတမာ (ႏွစ္ဦးလံုး ကြယ္လြန္ကုန္ၿပီ) ႏွင့္ ျမတ္လင္းေထြး(သဘင္ကိုေလး) စမ္းေခ်ာင္းကအဖြဲ႔ “ပိေတာက္တေစၧ” မွာ သံခ်ပ္တင္ လိုက္႐ံုႏွင့္ (တိုင္ပင္ မတိုင္လိုက္ရဘဲ) အဖမ္းခံရကာ ေထာင္က်သြားၾကသည္။ ဤမွ်ဆိုး၏။

ထိုအခ်ိန္က ကဗ်ာဆရာ အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ (ေဒါင္းႏြယ္ေဆြကအစ ေအာင္ခ်ိမ့္၊ ေမာင္လူမွိန္၊ ေမာင္စိမ္းနီ စသျဖင့္) သံခ်ပ္ထဲတြင္ နစ္ျမဳပ္ေနၾကသည္။ အစိုးရ၏ အၿမီးအေမာက္ မတည့္ပံုကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ေဖၚထုတ္ကာ သံခ်ပ္ထိုးၾကသည္။ ဒီေတာ့ သံခ်ပ္ကို လူထု၏ပဲ့တင္သံဟု ေျပာ၍ရသည္။ သံခ်ပ္ေတြကို ပိတ္ပင္ပစ္လိုက္ေသာအခါ လူထုပဲ့တင္သံကိုမၾကားရ။ တကယ္ေတာ့ လူထုပဲ့တင္သံ ဆိတ္သုဥ္းေနခဲ့သည္မွာ အႏွစ္သံုးဆယ္ခန္႔ရွိခဲ့ေလသည္။

မၾကာမီက “လူထုပဲ့တင္သံ” ဟူေသာအမည္ျဖင့္ သံခ်ပ္ၿပိဳင္ပြဲက်င္းပမည္ဟု သတင္းကုိၾကားသိလိုက္ရေသာအခါ က်ေနာ္ရင္ခုန္သြားသည္။ ဘိုဘို အင္တာတိန္းမန္႔ Bo Bo Entertainment မွ စီစဥ္ျခင္းျဖစ္ကာ ဆုေၾကးေတြလည္း ျမင့္မားသည္။ ပထမဆု သိန္း ၃၀၊ ဒုတိယဆု သိန္း၂၀၊ တတိယဆု ၁၀သိန္း၊ ပရိသတ္ အႀကိဳက္ဆံုးဆု ၁၅သိန္း။ ျပီးေတာ့ သံခ်ပ္ သီဆိုယွဥ္ၿပိဳင္ေနၾကပံုကို SKY NET ႐ုပ္သံမွ လႊင့္ဦးမည္။ ဒီကိစၥမွာ က်ေနာ္က ပါ၀င္ပတ္သက္လာရ၏။ ႐ိုတ္ကူးေရး တာ၀န္ယူထားရသူက မီးပြား။ တျခားကိစၥေတြပါ ကူညီေနရသည္။ ေနာက္ေတာ့ ဒိုင္တဦးအျဖစ္ပါေနသူက သူငယ္ခ်င္း ေမာင္စိမ္းနီ။ ဒီလိုႏွင့္ က်ေနာ္လည္း အကဲျဖတ္ အမွတ္ေပးဒိုင္ျဖစ္သြား၏။ ကဗ်ာဆရာေတြက သံခ်ပ္ႏွင့္ ဘာဆိုင္သတုန္းဟု ေမးႏိုင္သည္။ ဆိုင္ပါသည္။

သံခ်ပ္ဆိုသည္မွာ ကဗ်ာတမ်ိဳးပင္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္တည္း။ ယိမ္းသံ၊ ေလွေတာ္သံ၊ နတ္ခ်င္းတို႔တြင္ ၾကား၀င္၊ ခ်ပ္ညွပ္ကာ ဆိုရေသာေၾကာင့္ “သံခ်ပ္”ဟု အမည္တြင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္၏။ က်ေနာ္တို႔အျပင္ ႏွစ္ေဟာင္းက သံခ်ပ္၀ါရင့္တဦးျဖစ္သည့္ ပန္းခ်ီဆရာႀကီး စတားျမသန္း၊ သာဓုပါဗ်ာ သံခ်ပ္အဖြဲ႔၏ ပဲ့ကိုင္တဦးျဖစ္သူ ဦးေအာင္ျမင့္ႏွင့္ အမ်ားသိၾကသည့္ သႀကၤန္မင္းသား ကုသိုလ္တို႔ပါၾကသည္။ မၾကာခင္က ကုသိုလ္မွာ က်န္းမာေရးေၾကာင့္ ႏႈတ္ထြက္သြားသျဖင့္ ထိုေနရာတြင္ ကိုၾကည္မင္း(ဆရာ ေက်ာ္ေစာမင္း)ကို အစားထိုးခဲ့သည္။

သံခ်ပ္အဖြဲ႔ အေတာ္မ်ားမ်ား တင္ၾက၏။ အဖြဲ႔၀င္ ၁၅ ဦးထက္ မနည္း၊ တနာရီထက္ မပိုေအာင္ ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကရမည္ျဖစ္သည္။ လူေတြ စိတ္၀င္စားႏိုင္မည့္အဖြဲ႔မ်ားက ေဗလု၀၏ “ထေလာ့ျမန္မာ”၊ ေမာင္ေမတၱာ၏ “ျပည္ေတာ္ခ်စ္အဖြဲ႔”၊ ကိုဧရာ၏ “ေပ်ာ္ေတာ္ဆက္တို႔ရဲ႕ေရႊသႀကၤန္” လို အဖြဲ႔ေတြျဖစ္မည္ ထင္သည္။ ၀ါရင့္ သႀကၤန္သံခ်ပ္ေပ်ာ္မ်ား၏အဖြဲ႔ ဟု ဆိုႏိုင္ေသာ “စြယ္စံုအင္အားစု”၊ “သႀကၤန္မင္းသားႀကီး”၊ “ဆူးၾကားက ဘူးခါး” စေသာအဖြဲ႔ေတြ ပါသျဖင့္ ယွဥ္ျပိဳင္မႈမွာ အႀကိတ္အနယ္ ရွိလိမ့္မည္ထင္ပါသည္။ လူငယ္အဖြဲ႔ေတြအျဖစ္ ခန္႔မင္းထက္တို႔၏ “အျပာရဲ႕အနီ”၊ တ.က.သ ေက်ာင္းသားလူငယ္မ်ား၏ “ပိေတာက္စာမ်က္ႏွာသစ္” ဆိုတာေတြလည္းပါေသးသည္။ မ်ိဳးမ်ိဳးခိုင္တို႔ အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔ “ရွင္လိမ္ညာတာ ေတြသိသည္” လည္းပါေသးသည္။ ခက္တာက က်ေနာ္တို႔ ဒိုင္အဖြဲ႔ျဖစ္သည္။ သူတို႔လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လက္ကုန္ဖြင့္ေရးထားေသာ စာသားေတြက ႐ုပ္ျမင္သံၾကားထုတ္လႊင့္ေရးအတြက္ အဆင္မေျပႏိုင္ဘဲျဖစ္ေနသည္။

က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံက တကယ္ပြင့္လင္း လြတ္လပ္ေသးတာမဟုတ္။ ၁၂.၃.၁၃ စာနယ္ဇင္းမ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုရွင္းလင္း ပြဲလုပ္ေသာ ေန႔မွာပင္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႔ ထုတ္ျပန္လိုက္ေသာ “သံခ်ပ္မ်ား သက္ဆိုင္ရာသို႔ တင္ျပကာ ခြင့္ၿပဳခ်က္ ယူရမည္” ဆိုေသာ ေၾကညာခ်က္ ထြက္လာသည္။ က်ေနာ္တို႔ စိတ္မေကာင္းျဖစ္ရသည္။ သံခ်ပ္၏ သေဘာသဘာ၀ ေျပာေျပာ၊ အလွတရား ေျပာေျပာ၊ သမၼဇဥ္ပဲေျပာေျပာ အႏွစ္သာရမွာ လူ႔ေလာကႀကီး၏ အၿပီးအေမာက္ မတည့္မႈမ်ားကို အျပဳသေဘာ ေ၀ဖန္ေထာက္ျပျခင္း ျဖစ္သည္။ ဒါကို စိစစ္မည့္ လူႀကီးမင္းမ်ား သေဘာေပါက္ဖို႔ လိုသည္။ ဒီလိုမဟုတ္ဘဲ ျမင္ျမင္ကရာ ျဖတ္ေတာက္ပစ္မည္ဆိုလွ်င္ ဘာသြားလုပ္ေတာ့မည္နည္း။ သံခ်ပ္လည္း သံခ်ပ္ မဟုတ္ေတာ့။ လူထုပဲ့တင္သံကို ဘယ္မွာ ထင္ဟပ္ႏိုင္ပါေတာ့မည္နည္း။ အင္မတန္ခိုင္မာေသာ အျဖဴေပၚအနက္တင္ထားသည့္စာေပ၌ပင္ စိစစ္ေရးမရွိေသာ ဒီလိုကာလမ်ိဳးမွာ၊ ပါးစပ္က႐ြတ္ဆိုရေသာ ခဏခ်င္းမွာပဲ ေလထဲမွာ ေပ်ာက္ကြယ္သြားႏိုင္သည့္ “သံခ်ပ္” ကို ဘာေၾကာင့္စီစစ္တားျမစ္ေနရသနည္း။ သေဘာမေပါက္။

၁၂ ရက္ေန႔က စာနယ္ဇင္းရွင္းလင္းပြဲ Central Hotel မွာ က်ေနာ္က စင္ေပၚမွေန၍ ဤကိစၥကို ထည့္သြင္းေျပာခဲ့သည္။ က်ေနာ္တို႔သည္ အႏွစ္သံုးဆယ္ေက်ာ္ တိမ္ျမဳပ္ေနသည့္ ျမန္မာ့႐ိုးရာသံခ်ပ္ကို ျပန္လည္ထုတ္ေဖၚဖို႔ စိတ္အားထက္သန္ ေနၾကသည္။ အဓိကႏွင့္ တခုတည္းေသာ ရည္႐ြယ္ခ်က္ျဖစ္သည္။ စကိုင္းနက္မွာ ထုတ္လႊင့္ျပသလွ်င္ တႏိုင္ငံလံုးၾကည့္ ကာ သံခ်ပ္ဆိုတာဒါပဲဟု ေခတ္လူငယ္ေတြသိၾကမည္။ သူတို႔ႀကိဳက္ေသာ ဟစ္ေဟာ့သီခ်င္းပံုစံႏွင့္ သိပ္မကြာျခားလွ။ ဒါေၾကာင့္ ၿပိဳင္ပြဲ၀င္အဖြဲ႔မ်ားကို စိတ္ရွည္လက္ရွည္ သည္းခံကာ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ဖို႔ တိုက္တြန္းခဲ့ရသည္။

ဧၿပီလ ၇ ရက္ေန႔က်လွ်င္ ဖိုင္နယ္ေရာက္လာသည့္ အသင္းမ်ား ယွဥ္ၿပိဳင္ပံုကို တိုက္႐ိုတ္ (Live on) ထုတ္လႊင့္ျပမည္။ ထိုေန႔တြင္ က်ေနာ္တို႔ ဒိုင္ ၅ဦး အျပင္ ျပင္ပက ဖိတ္ေခၚထားေသာ ပညာရွင္ ၅ ဦး (ေဖျမင့္၊ ၀င္းျငိမ္း၊ ဇင္၀ိုင္း ….စသျဖင့္ လ်ာထားညွိႏိႈင္းေနဆဲျဖစ္၏) ေပါင္း ၁၀ ဦးက အမွတ္ေပးေ႐ြးခ်ယ္ကာ ဆုေပးၾကမည္။ ပထမဆံုးပြဲျဖစ္သျဖင့္ ဤပြဲကို ေအာင္ျမင္ ေစခ်င္သည္။

“လူထုပဲ့တင္သံ” ဟူေသာအမည္ႏွင့္ လိုက္ဖက္ေအာင္ လူထု၏အသံကို ပဲ့တင္ ထပ္ႏိုင္ မထပ္ႏိုင္ဆိုတာကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဒိုင္ေတြႏွင့္လည္း မဆိုင္၊ စီစဥ္ထုတ္လုပ္သူမ်ားႏွင့္ လည္း မဆိုင္၊ ၿပိဳင္ပြဲ၀င္သံခ်ပ္အဖြဲ႔ေတြႏွင့္လည္းမဆိုင္၊ သံခ်ပ္စိစစ္ေရး အဖြဲ႔ေတြႏွင့္သာ သက္ဆိုင္ပါေတာ့သည္။

သစၥာနီသည္ ကဗ်ာ၊ ၀တၳဳတို၊ ေဆာင္းပါး၊ ဘာသာေရး၊ ႏုိင္ငံေရး၊ သေရာ္စာ၊ ဘာသာျပန္၊ သိပၸံ၀တၳဳ၊ အႏုပညာ ေ၀ဖန္ေရး စသည့္ စာေပ လက္ရာစုံကို မဂၢဇင္း၊ ဂ်ာနယ္မ်ားတြင္ ေရးသားလ်က္ ရွိၿပီး လုံးခ်င္း စာအုပ္မ်ားစြာကိုလည္း ေရးသားထုတ္ေ၀လ်က္ရွိသည့္ စာေရးဆရာ တဦးျဖစ္သည္။

Ref: ဧရာ၀တီ

Read More...

Collapse...