ဝိမုတၱိ

Tuesday, January 5, 2010

အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ေၾကညာခ်က္အမွတ္- ၁ / ၀၁ / ၁၀

အမ်ဳိသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဴပ္၏ (၆၂) ႏွစ္ေျမာက္ လြတ္လပ္ေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္ ေၾကညာခ်က္။
(ဇန္န၀ါရီလ ၄ ရက္ေန႔၊ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္)။

[[[

၆၂ ႏွစ္ေျမာက္ လြတ္လပ္ေရးေန႔ အေပၚ သံုးသပ္ခ်က္မ်ား

ေက်ာ္သိခၤ
တနလၤာေန႔၊ ဇန္နဝါရီလ ၀၄ ရက္ ၂၀၁၀

ယေန႔ က်ေရာက္ေသာ ၆၂ ႏွစ္ေျမာက္ လြတ္လပ္ေရးေန႔တြင္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ပက္သက္၍ ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္အခ်ိဳ႕၏ သံုးသပ္ အမွာစကားမ်ား

ဦးေအးသာေအာင္

အတြင္းေရးမႉး၊ ရခိုင္အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္

တိုင္းရင္းသားေပါင္းစံုက နယ္ခ်ဲ႕ဆန္႔က်င္ေရး၊ အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရး အတြက္ ပါဝင္ၿပီးေတာ့ ၾကိဳးပမ္း ခဲ့ၾကပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားေတြ ေမွ်ာ္မွန္းတာကေတာ့ တန္းတူရည္တူ ျပည္ေထာင္စုမူနဲ႔ ေပါ့ေလ။ ကိုယ့္ၾကမၼာကိုယ္ ဖန္တီးၿပီးေတာ့ ကိုယ္ပိုင္ ျပဌာန္းခြင့္ေတြ၊ အမ်ိဳးသားအားလံုး တန္းတူရည္တူ အခြင့္အေရးေတြ ရႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ ခဲ့ၾကပါတယ္။

လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးတဲ့အခါက်ေတာ့ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြ ေမွ်ာ္မွန္း ထားသလို ျဖစ္မလာခဲ့ဘူး။ ဖဆပလ ေခတ္မွာပဲ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္း၊ ဘ႑ာေရးပိုင္း၊ အမ်ိဳးသားေရး အခြင့္ အာဏာပိုင္းေတြမွာ အခက္အခဲေတြ အဟန္႔ အတားေတြ၊ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြ မရတဲ့ အေနအထား မ်ိဳးေတြကို ၾကံဳလာရတယ္။ အဲဒီေတာ့ ေတာင္ၾကီးမွာ အစည္းအေဝးတခု က်င္းပၿပီးေတာ့ ႐ွမ္းမူ၊ တနည္း အားျဖင့္ ျပည္ေထာင္စုမူ၊ ေတာင္ၾကီးမူကို တင္ျပ ၿပီးေတာ့ ေတာင္းဆိုခဲ့တယ္။ အဲလို ေတာင္းဆိုတဲ့ ေနရာမွာ ဒါဟာ ျပည္ေထာင္စုကို ၿဖိဳးခြဲမယ့္မူ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာၿပီး အာဏာ သိမ္းၿပီးေတာ့ တပါတီ အာဏာ႐ွင္ စနစ္နဲ႔အတူ တျပည္ေထာင္ စနစ္ကို က်င့္သံုးခဲ့တယ္။

၈၈ မွာလည္းပဲ တပ္မေတာ္က အာဏာသိမ္းၿပီးေတာ့ စစ္တပ္က အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေတြနဲ႔ နဝတ၊ နအဖ စသည္အားျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ အခ်ိန္မွာလည္းပဲ တျပည္ေထာင္ စနစ္နဲ႔ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး စနစ္ပဲ ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီေနာက္ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပံုလို႔ ေရးထားတဲ့ Referendum လုပ္ၿပီးေတာ့ ျပဌာန္းထားတဲ့ မူသည္ပင္လွ်င္ ျပည္နယ္ေတြရဲ႕ အခြင့္ အေရးေတြ၊ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြကို ဘာမွ ပီပီျပင္ျပင္ ေဖာ္ျပထားတာ မ႐ွိပဲနဲ႔ တဖက္သတ္၊ ရာသက္ပန္ အုပ္ခ်ဳပ္ဖို႔ လုပ္ထားတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုျဖစ္တယ္။ အဲဒီ ဖြဲ႔စည္းပံုအရ ဆိုရင္ ျပည္နယ္ေတြမွာ ျပည္နယ္ဝန္ၾကီး ခ်ဳပ္ကိုေတာင္ သမၼတက ခန္႔အပ္ရမယ္။

ျပည္နယ္ေတြမွာ စစ္တပ္က ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ယူထားတဲ့အျပင္၊ အျခား ဥပေဒျပဳအဖြဲ႔၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အဖြဲ႔ေတြမွာလည္း စစ္တပ္ကပဲ လႊမ္းမိုး ခ်ယ္လွယ္ ထားမွာျဖစ္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအရ ဆိုရင္လည္းပဲ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ အခြင့္အေရး ေတြဟာ ဆံုး႐ႈံးေနဦးမွာ ျဖစ္တယ္။ ဒီေတာ့ လြတ္လပ္ေရး ရခဲ့တာ ၆၂ ႏွစ္႐ွိၿပီ ျဖစ္ေပမယ့္ တိုင္းျပည္ကေတာ့ လြတ္လပ္ေရး ရတယ္။ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးေတြ ကေတာ့ လြတ္လပ္ေရး မရေသးဘူးလို႔ ေျပာလို႔ရမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

တိုင္းျပည္ရဲ႕ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးကို ဟန္႔တားေနတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးေတြ၊ ဒီမိုကေရစီ အခြင့္အေရးေတြကို ပိတ္ပင္ေနတယ္။ ဒီအေႏွာင္အဖြဲ႔ ေတြက လြတ္ေျမာက္ဖို႔ အတြက္ ျပည္သူေတြကပဲ နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ ဘက္ေပါင္းစံုက ၾကိဳးပမ္းတိုက္ ပြဲဝင္ဖို႔ လိုမယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြရဲ႕ ဦးေဆာင္မႈ၊ ျပည္ပ အင္အားစုေတြရဲ႕ အားေပးမႈ ေတြနဲ႔ ျပည္သူေတြဟာ နည္းမ်ိဳးစံု ဘက္ေပါင္းစံု ကေန ဆက္လက္ၿပီး ၾကိဳးပမ္းဖို႔၊ တိုက္ပြဲဝင္ဖို႔ လိုမယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။

လြတ္လပ္ေရးရဖို႔အတြက္လည္း တိုင္းျပည္ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ျပည္သူေတြ၊ ရဟန္းေတြ အသက္ေတြ စေတးၿပီး သြားၿပီ။ တပါတီ အာဏာ႐ွင္ စနစ္ကေန၊ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး လက္ေအာက္က လြတ္ေျမာက္ေအာင္ လည္းပဲ ျပည္သူေတြဟာ တိုက္ပြဲေတြ၊ နည္းေပါင္းစံုနဲ႔ ၾကိဳးပမ္းခဲ့ၾကတဲ့ ႏွစ္ေတြလည္း ၾကာခဲ့သလို၊ အသက္ေတြ ဘဝေတြ ေပးခဲ့ရတာလည္း မနည္း မေနာဘူး ဆိုတာ နားလည္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္ထပ္ ဘဝေတြကို ေပးဆပ္ၿပီး လြတ္ေျမာက္ဖို႔ အတြက္၊ လူ႔အခြင့္အေရး အတြက္၊ တိုင္းရင္းသား အခြင့္အေရး အတြက္ ၾကိဳးပမ္းတဲ့ တိုက္ပြဲေတြကို လိုေကာင္းလိုဦးမယ္လို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ဦးဝင္းတင္

ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ေကာ္မတီဝင္၊ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ေခါင္းေဆာင္တဲ့ ဒီတိုက္ပြဲၾကီးရဲ႕ ေအာက္မွာ ေအာင္ပြဲရလာဒ္ အသီးအပြင့္ကို ဂုဏ္ျပဳတဲ့ အေနနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ လြတ္လပ္ေရးေန႔ကို က်င္းပတယ္။ က်ေနာ္တို႔ တိုင္းျပည္ဟာ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီ ဆိုေသာ္လည္း ဘာမွ မထူးဘူး။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၆၂ ႏွစ္ မတိုင္မီ အဂၤလိပ္ လက္ေအာက္ က်ေရာက္ခဲ့တဲ့ တခ်ိန္က အဂၤလိပ္ တိုင္းတပါး လက္ေအာက္မွာ ကၽြန္ျဖစ္ရ သလိုပဲ ဒီေခတ္မွာလည္း တိုင္းရင္းသား ျပည္သူေတြ အေပၚ စိုးမိုး ဖိႏွိပ္ေနတဲ့ စစ္အစိုး ရရဲ႕ ေအာက္မွာ စစ္ကၽြန္ ျဖစ္ေနတယ္။

ပထမ လြတ္လပ္ေရးဟာ သီးပြင့္ခဲ့ေသာ္ျငားလည္း၊ ထပ္ၿပီး ဖူးပြင့္ ေဝဆာျခင္း မျပဳႏိုင္ဘူး။ ဒီေန႔အထိ က်ေနာ္ တို႔ဟာ ဒုတိယ လြတ္လပ္ေရး တိုက္ပြဲကို တိုက္ေနရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ပထမ လြတ္လပ္ေရး တိုက္ပြဲအတြက္ ဂုဏ္ယူ ဝမ္းေျမာက္ျခင္း၊ အားတက္ျခင္းဆိုတဲ့ စိတ္ဓာတ္ေတြကို ေပၚေပါက္ခံစားဖို႔နဲ႔ ဒုတိယ လြတ္လပ္ေရး အတြက္ ဆက္ၿပီး အားသြန္ ၾကိဳးပမ္းရမွာပါလား ဆိုတဲ့ သႏၶိဌာန္ေတြ ခ်မွတ္တဲ့ေန႔ ျဖစ္တယ္လို႔ပဲ က်ေနာ္တို႔ ေျပာထားပါတယ္။

၁၉၄၈ ေနာက္ပိုင္းမွာ လြတ္လပ္ေရးရဲ႕ အရသာလို႔ ေျပာႏိုင္တဲ့ ကာလက အခိုက္အတန္႔ေလးပဲ ႐ွိတယ္။ လြတ္လပ္ မႈ႐ွိေသာ္လည္း ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ မ႐ွိဘူး။ စစ္ကၽြန္ဘဝကို ေရာက္ၿပီးေတာ့၊ လြတ္လပ္မႈေရာ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈေရာ ဆံုး႐ႈံးသြား တာ ဒီေန႔အထိပဲ။ ဒါေၾကာင့္ လြတ္လပ္ေရးဟာ ဘယ္ေလာက္ အေရးပါတယ္ ဆိုတာထက္ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၆ဝ ေက်ာ္ကို ျပန္ၿပီးၾကည့္ရင္ ျပည္သူေတြ လြတ္လပ္မႈကို ဘယ္ေလာက္ အထိ လက္လြတ္ ဆံုး႐ႈံးရသလဲ ဆိုတဲ့ အေန အထားကို ျမင္ရမွာပဲလို႔ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

ဒုတိယလြတ္လပ္ေရးတိုက္ပြဲက ေအာင္ျမင္ၿပီးေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးေတြ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေတြ၊ အမ်ိဳးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးေတြ၊ စည္းလံုး ညီညႊတ္ေရးေတြလို႔ ဆိုတဲ့ ဒီမိုကေရစီရဲ႕ အသီးအပြင့္ေတြကို ရၾကမွာပါပဲ။ အဲဒီအခ်ိန္ က်မွာ လြတ္လပ္မႈရဲ႕ အရသာဟာ ဘာလဲ၊ လြတ္လပ္မႈဟာ ျပည္သူေတြအတြက္ ဘယ္ေလာက္ အေရးၾကီးတယ္ ဆိုတာကို ေျပာႏိုင္လိမ့္မယ္။

က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ျပည္တြင္းျပည္ပ ႏိုင္ငံေရး အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ျပည္သူေတြကို ေျပာခ်င္တာက ဘာလုပ္ရမလဲ ဆိုတာထက္ ဘယ္လို စိတ္ထားရမလဲ ဆိုတာကိုပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ လြတ္လပ္ေရး တုိက္ပြဲမွာ ဆရာစံ သူပုန္ဆိုတဲ့ လက္နက္ကိုင္ တိုက္ပြဲ ဆင္ႏႊဲခဲ့တယ္လို႔ ေျပာႏိုင္တဲ့ ဒီကာလတိုေလး တခု ႐ွိခဲ့ေသာ္ ျငားလည္းပဲ၊ ၁၉၂ဝ ေက်ာင္းသား သပိတ္ကေန ၁၉၄၈ ကာလအထိ တေလွ်ာက္လံုးမွာ စိတ္ထားေတြက မေၾကာက္တရားကို ကိုင္စြဲျခင္းအားျဖင့္ လြတ္လပ္ေရး တိုက္ပြဲကို ဝင္ခဲ့တယ္။ ေထာင္ကိုလည္း မေၾကာက္ဘူး။ ေသနတ္ကိုလည္း မေၾကာက္ဘူး။ စစ္ပုလိပ္႐ိုက္တဲ့ နံပါတ္တုတ္ကိုလည္း မေၾကာက္ဘူး။

ဒုတိယအေနနဲ႔ လူမႈေရးစိတ္ဓာတ္အၿမဲတမ္း ႐ွိရမယ္။ လြတ္လပ္တဲ့စိတ္၊ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္၊ ဝံသာႏုစိတ္ ဒီစိတ္ ဓာတ္ေတြက အၿမဲတမ္း လိုလုိကို ႐ွိရမယ္။ တိုင္းရင္းသားေတြ ၾကားမွာလည္း စည္းလံုး ညီညြတ္မႈေတြ ႐ွိရမယ္။ တိုက္ပြဲေတြ ၾကားမွာလဲ စည္းလံုး ညီညြတ္မႈ ဆိုတာ႐ွိရမယ္။ ဒါေၾကာင့္ မေၾကာက္တရား စိတ္ဓာတ္နဲ႔ စည္းလံုး ညီညြတ္မႈ စိတ္ဓာတ္ေတြဟာ အလြန္အေရးၾကီးတဲ့ စိတ္ဓာတ္ေတြျဖစ္တယ္။

တတိယက က်ေနာ္တို႔မွာ မွန္ကန္တဲ့ေခါင္းေဆာင္မႈဆိုတာ အင္မတန္ အေရးၾကီး ပါတယ္။ မွန္ကန္တဲ့ ေခါင္းေဆာင္မႈ ေနာက္မွာ ရပ္တည္ၾကပါ။ ေနာက္ဆံုး တခုကေတာ့ က်ေနာ္တို႔မွာ ၿမဲၿမံတဲ့ သႏၶိဌာန္ ခ်မွတ္ဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ဦးခင္ေမာင္ၾကည္

ဝါရင့္ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္

လြတ္လပ္ေရးရဲ႕ အႏွစ္သာရက က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးက အဓိက ထားတာကိုး။ လြတ္လပ္ရင္ ၿငိမ္းခ်မ္း ရမယ္ေပါ့။ က်ေနာ္တို႔မွာ အခုထိ မၿငိမ္းခ်မ္းေသးဘူးဗ်။ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးေနာက္ပိုင္း အထိ ဂိုဏ္းဂဏ ေတြၾကား မွာ သံသယေတြ၊ အာဃာတေတြနဲ႔ သြားေနတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းဖို႔ ဆိုတာက အမ်ိဳးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရး တခုပဲ႐ွိတယ္။

ျပည္သူေတြက လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေနခ်င္ေပမယ့္ မလြတ္လပ္ဘူး။ သူတို႔႔ရဲ႕ ဆႏၵမွန္ကိုပဲ ေဖာ္ထုတ္ ခ်င္ၾကတာ ေလ။ ဒါေပမယ့္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေဖာ္ထုတ္ခြင့္ မရၾကဘူး။ သိပ္ၿပီး အေျခအေန ဆိုးလာလို႔ ထြက္ေပါက္ မ႐ွိရင္ ေတာ့ တမ်ိဳးေပါ့။ အေျခအေန ဆိုးလာရင္ေတာ့ ဘာျဖစ္လာမလဲ ဆိုတာ ဘယ္သူမွ တိတိက်က် မေျပာႏိုင္ဘူး။

(ကိုဝိုင္း တည္းျဖတ္သည္။)

Ref: မဇၽၥိမ

ေန႔စဥ္သတင္းမ်ား (၄ - ၁ - ၁၀)

■ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မွန္ကန္စြာ ဆုံးျဖတ္ၾကဖို႔ စစ္ေခါင္းေဆာင္ လြတ္လပ္ေရးေန႔ တုိက္တြန္း သတင္း
■ (၆၂) ႏွစ္ေျမာက္ လြတ္လပ္ေရးေန႔အေပၚ သံုးသပ္ခ်က္မ်ား သတင္း
■ လြတ္လပ္ေရး ေမာ္ကြန္း၀င္ ဘြဲ႔တံဆိပ္မ်ား ဖ်က္သိမ္း သတင္း
■ ေအာင္ဆန္းဦးအတြက္ သင္ခန္းစာေပးျခင္း ျမားပစ္ၿပိဳင္ပြဲ လြတ္လပ္ေရးေန႔တြင္ ျပဳလုပ္ သတင္း
■ လြတ္လပ္ေရးကို တန္ဖိုးထားေရး သတင္း
■ ေရြးေကာက္ပဲြအတြက္ စီစဥ္ေနၿပီဟု ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး ေျပာ သတင္း
■ ၂၀၁၀ တြင္ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ႏိုင္ေျခအေပၚ သံုးသပ္ခ်က္မ်ား သတင္း
■ လမ္းျပေျမပံုအတြက္ ဘဲြ႔ႏွင့္ ဆုမ်ား ခ်ီးျမႇင့္မည္ သတင္း
■ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးရရိွရန္ အေရးႀကီးေၾကာင္း အန္အယ္လ္ဒီ ေျပာၾကား သတင္း
■ အေအးဓာတ္လြန္ကဲသျဖင့္ အက်ဥ္းသားမ်ားအတြက္ စိုးရိမ္ေန သတင္း
■ အစိုးရ၀န္ထမ္း လစာႏႈန္းမ်ား က်ပ္(၂) ေသာင္း တိုးျမႇင့္ေပး၊ ၂၀၁၀ ဇန္န၀ါရီမွ စတင္ ခံစားရမည္ သတင္း
■ လစာတိုးမည့္ သတင္းေၾကာင့္ ေရႊေစ်းတက္ သတင္း
■ ဘဂၤလားေဒ့ခ်္ ဖုန္းကတ္မ်ား ေမာင္ေတာတြင္ ဖမ္းမိ သတင္း
■ ဖုန္းေခၚခမ်ား အတက္ၾကမ္း သတင္း
■ ေငြတိုက္စာခ်ဳပ္သစ္ ခိုင္မာမႈမရွိႏိုင္ဟုဆို သတင္း
■ ထူးႏွင့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားကုိ ေရအားလွ်ပ္စစ္ လုပ္ခြင့္ေပး သတင္း
■ ကခ်င္တိုင္းရင္းသားတို႔၏ ရပိုင္ခြင့္မ်ား ေကအိုင္အို တင္ျပမည္ သတင္း
■ ျမစ္ဆုံ ေရလႊမ္းဧရိယာမွ ေျပာင္းေရႊ႕ရမည့္ ေက်းရြာမ်ားအတြက္ တည္ေဆာက္ေရးလုပ္ သတင္း
■ တပ္ေျပာင္းရန္အတြက္ ကားပိုင္ရွင္မ်ားအား ေငြေၾကးေတာင္းယူ သတင္း
■ ေအာင္ဆန္းလမ္းစဥ္နဲ႔ ကေန႔ တပ္ဦးပါတီ (အန္အယ္လ္ဒီ) (ေဆာင္းပါး)
■ ကုန္ေစ်းႏႈန္းဂယက္ႏွင့္ တပ္မေတာ္ (ေဆာင္းပါး)
■ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ထိုင္းႏိုင္ငံရဲ႕ တည္ၿငိမ္မႈကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနတယ္ (ေဆာင္းပါး)
■ တ႐ုတ္-အေရွ႕ေတာင္အာရွဆက္ဆံေရး (၄) (ေဆာင္းပါး)
■ ေမြးေန႔မွာ ေပးျဖစ္တဲ့ ကံလက္ေဆာင္ (ေဆာင္းပါး)
■ ေဆြစကား မ်ဳိးစကား ေပါ့ေပါ့ပါးပါး (ေဆာင္းပါး)
■ သြားဆဲမို႔ အားခဲလို႔ ေျပာလိုက္ခ်င္ (ေဆာင္းပါး)

Monday, January 4, 2010

ကုိေက်ာ္၀င္း အေရွ႕ေလလား အေနာက္ေလလား...???

January 4, 2010

ေတာ္ဖလာ၊ ဟမ္တင္တန္၊ ဖူကူရားမား၊ ေသာမတ္စ္ ဖရုိက္မင္ စတဲ့ နီယိုကြန္။ နီယုိလစ္။ ဘက္က္စ္ဆဲလ္လား တုိ႔ရဲ့ စာမ်ားကုိ ဘာသာျပန္ျပီး ဖြင့္ဆုိျပျပီး ေပၚျပဴလာျဖစ္လာတဲ့ ဂလုိဘယ္လ္ စာေရးဆရာ ကုိေက်ာ္ဝင္းက "ပဋိပကၡ ေျဖရွင္း ေရးနွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲတုိ႔၏ အခန္းက႑" ဆုိတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ နုိ၀င္ဘာ ၂၉ ရက္ေန႔ထုတ္ ရန္ကုန္တုိင္းမ္ ဂ်ာနယ္မွာ ေဆာင္းပါးတပုဒ္ ေရးလာတယ္။

ယခင္ကလဲ နအဖ ေခတ္ ေလာေလာလတ္လတ္ ႏုိင္ငံေရး ေဆာင္းပါးမ်ား ေရးခြင့္ ရလာေနတဲ့ စစ္တပ္ စိတ္ဓာတ္ စစ္ဆင္ေရး ဌာနရဲ့ အားေပးမႈလဲ ရတဲ့၊ စာေစာင္ တခ်ဳိ႕မွာ သြယ္၀ုိက္ျပီး မထိတထိ ေရးသားေနတာ ေတြ႔ရတယ္။ ကုိယ့္အုိင္ဒီယာ (ဘုိလုိအသံထြက္ ေရးမိတာ သည္းခံပါ) ကုိယ္ လြတ္လပ္စြာ တင္ျပတာမုိ႔ သေဘာ မကုိက္ေသာ္လည္း နားလည္လုိ႔ ရပါတယ္။ စာဖတ္ ပရိသတ္ေတြဟာ နလပိန္းတုံးေတြ မဟုတ္တာမုိ႔ ကုိယ္ပိုင္ အသိနဲ႔ စိစစ္ေဝဖန္ နုိင္ၾကပါတယ္။

ယခုေဆာင္းပါးကေတာ့ လုိင္းေျပာင္းသြားတဲ့ ကုိေက်ာ္၀င္းရဲ့ ဟန္အတုိင္း "လက္ေတြ႔ အေျချပဳ ခ်ဥ္းကပ္နည္း" Pragmatic Approach တုိ႔ "ပဋိပကၡ စီမံခန္႔ခြဲေရး" Conflict Management တုိ႔ "အထိန္းနဲ႔အေထ" Check and Balance တုိ႔ ဆုိတဲ့ (ကုိယ့္ကုိယ္တုိင္ေတာင္ ဘာေတြမွန္း ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိရဲ့လား မဆုိႏုိင္တဲ့ ) စာအုပ္ ႀကီးထဲက နည္းေတြ နဲ႔ ဗမာျပည္နုိင္ငံေရး လက္ေတြ႔ကုိ သုံးသပ္ ျပပါတယ္။

သူ႔ေဆာင္းပါးရဲ့အခ်ဳပ္က ၁၉၅၁ ေရြးေကာက္ပြဲတုန္းက “၁၉၄၈ လြတ္လပ္ေရးကုိ မိမိနႈန္းစံျဖင့္ ခ်ိန္ကိုက္ၾကည့္ကာ ဘ၀င္မက်၍ ေတာႏွွင့္ေတာင္သုိ႔ ေရာက္သြား” ခဲ့တဲ့ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ မဝင္ခဲ့သျဖင့္ “အတုိက္အခံ မရွိေသာ ပါလီမန္ ေပၚထြက္လာျခင္း ျဖစ္သည္။” “၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲသည္ပင္ တခုတည္းေသာ ထြက္ေပါက္ဟု လိပ္ျပာသန္႔သန္႔ ဆုိခ်င္ပါသည္။ " NLD ေရြးေကာက္ပြဲ မဝင္ရင္ “အစြန္းေရာက္ ရယ္ဒီကယ္လမ္းေၾကာင္း” သုိ႔ ေရာက္လိမ့္မည္ဟု ဆုိတယ္။

သူ႔ေရွ႕က သြားႏွွင့္တဲ့ ဆရာႀကီးမ်ားလုိ NLD ေရႊဂုံတုိင္ ရပ္တည္ခ်က္ကုိ ရုိင္းရုိင္းပ်ပ် အသုံး အနႈန္းမ်ားနဲ႔ ေျဗာင္ မတုိက္ေပမဲ့ စိတ္ဓာတ္ စစ္ဆင္ေရးက ခ်ေပးတဲ့ လုိင္းအတုိင္း လုိက္ေရး ေနရတာေတာ့ ထင္ရွားပါတယ္။

၁၉၅၁ ေရြးေကာက္ပြဲဘာလဲ

၁၉၄၇ ဖြဲ႔စည္းပုံ ဥပေဒအရ ေရြးေကာက္ပြဲက ၁၉၄၉ ဇူလုိင္ မွာက်င္းပရ မွာျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အႀကိမ္ႀကိမ္ အလီလီ ေရႊ႕ဆုိင္းခဲ့ျပီး ၁၉၅၁ ဇြန္ ၁၂ မွ ၁၉၅၂ ဇႏၷ၀ါရီ ၃ အထိ ၇ လ နီးပါးၾကာ ၃ ရစ္ခြဲ က်င္းပခဲ့တယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲ၊ ဖဆပလ အစုိးရ အဖြဲ႔အတြင္း လက္ယာ ဆုိရွယ္လစ္ေတြ အာဏာကုိ အုပ္စီးမိျပီး အတုိက္အခံ ဟူသမွ် ေတာထဲနဲ႔ ေထာင္ထဲ ပုိ႔ထားျပီး လုိ႔ပဲ (၂၀၁၀ နဲ႔ ဆင္ပါတယ္။ ) ကုိေက်ာ္၀င္း ေျပာသလုိ ဥပေဒတြင္း အတုိက္အခံ မရွိေတာ့ပဲ ဆုိရွယ္လစ္ (ဖဆပလ) မ်ား ျပိဳင္ဘက္မရွိ ႀကဲရေတာ့တာ မဟုတ္ဘူး။ အလုပ္သမား၊ လယ္သမားပါတီ (ဆုိရွယ္နီ) ျပည္သူ႔ရဲေဘာ္ (ဗုိလ္ထြန္းစိန္ ) ျပည္သူ႔ ျငိမ္းခ်မ္းေရး အဖြဲ႔ေပါင္းစု (ဦးေအာင္သန္း) နဲ႔ တျခား နုိင္ငံေရး ပါတီေဟာင္း တခ်ဳိ႕ ရွိခဲ့တယ္။ ကြန္ျမဴနစ္နဲ႔ ျပည္သူ႔ရဲေဘာ္ အမတ္ေတြ (အေယာက္ ၄၀ေက်ာ္မယ္) ကိုေတာ့ လႊတ္ေတာ္မွ ထုတ္ပစ္ထားတယ္။

ကိုေက်ာ္ဝင္း အေနနဲ႔ ဒီကာလရဲ့ ျပည္တြင္းျပည္ပ အေျခအေနကုိ လုိက္ မမီလုိက္ေသာ္လည္း စိစိ စစ္စစ္ ေလ့လာ သုံးသပ္ဖုိ႔ေတာ့ လုိပါလိမ့္မယ္။ ဘယ္သူ ဘယ္ဝွာက ေျပာလုိ႔ပါ ဆုိျပီး တဆင့္ၾကားနဲ႔ ရမ္းတုတ္လုိ႔ မျဖစ္ဘူး။ အထူးသျဖင့္ အနီးေခတ္ သမုိင္းကုိ သုံးသပ္ရာမွာ မရွိေတာ့တဲ့ လူကုိ ကုိးကား၊ တဖက္သတ္ ေျပာစကားနဲ့ လုိရာ အဓိပၸာယ္ဖြင့္၊ ကာလ ေဒသ သက္ေသ သကၠာရ ခုိင္မာမႈ မရွိ လုပ္လို႔ေတာ့ မျဖစ္ဘူး။ သမာသမတ္ က်ဖို႔ လုိပါတယ္။ (ႏုိ႔မုိ႔ ဘယ္လုိလုပ္ လိပ္ျပာ သန္႔နုိင္မွာတုန္း )

ျပည္တြင္းအေျခအေန

ဒီကာလမွာ ရန္ကုန္အစုိးရ ဘဝကေန လြန္ေျမာက္လာျပီ။ ျပန္ဖဲြ႔တဲ့ အစိုးရသစ္မွာ လက္ယာ ဆုိရွယ္လစ္ေတြ ဝန္ႀကီးရာထူး ျပန္ရေနျပီ။ ဆုိရွယ္လစ္ ပါတီ ခါးပုိက္ေဆာင္ ေသာင္းက်န္းသူ ႏွိမ္နင္းေရး ကာကြယ္ေရး ျပဴေစာထီး တပ္ဖြဲ႔ေတြ ဖြဲ႔စည္းထားၾကျပီ၊ ၁၉၄၉ မွာ ဦးေက်ာ္ျငိမ္း (ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီး) ရဲ႕ လဲဗီးတပ္ရင္း ၂၆ ရင္း ၊ အင္အား ၁၃၀၀၀ ရွိေနျပီ၊ တပ္ရင္းေပါင္း ၅၂ ရင္း အထိ တုိးခ်ဲ႕ ဖြဲ႔စည္းဖုိ႔ ျပင္ေနျပီ။ ဒီတပ္ေတြဟာ တပ္ထဲ ျပန္ဝင္လာတဲ့ ဗုိလ္ေအာင္ႀကီး ကုိင္ထားတဲ့ တပ္ေတြပဲ။ ဗုိလ္ေနဝင္းက စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္။ ဒီ ခါးပုိက္ေဆာင္ တပ္ေတြက အတုိက္အခံမ်ားေပၚ သာမက ျပည္သူလူထု ေပၚမွာလဲ အနုိင္က်င့္ ျခိမ္းေျခာက္ အၾကမ္းဖက္ သတ္ျဖတ္ၾကတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲမွာလဲ ဝင္စြက္ေနတယ္ (ၾကံ့ဖြံ႔၊ စြမ္းအားရွင္ တုိ႔နဲ႔ မကြာဘူး ) ေရြးေကာက္ပြဲ ကာလ ၁၉၅၁ ၾသဂုတ္လထဲမွာပဲ KNU ဥကၠ႒ ေစာဘဦးႀကီးကုိ ကရင္ျပည္နယ္ လိႈင္းဘြဲ႔ ျမိဳ့နယ္ ေတာတြင္း တေနရာမွာ အေသ ပစ္သတ္ ဖမ္းဆီးရမိတယ္။ အေလာင္းကုိ ပယ္လယ္ဝ သြားပစ္ျပီး လက္စတုံး ေဖ်ာက္ဖ်က္ ပစ္ခဲ့တယ္။

ျပည္ပအေျခအေန

ကုိရီးယားစစ္ပြဲ (၁၉၅၁-၅၃) ျဖစ္ေနတယ္။ စစ္ေအးအရွိန္ ျမင့္ေနခ်ိန္ပဲ ။ ဒါေၾကာင့္ ဗမာျပည္ထဲမွာ ကူမင္တန္ KMT စစ္ေျပးေတြ အလုံးအရင္းနဲ႔ လႈပ္ရွား ေသြးႂကြေနတယ္။ အေမရိကန္ KAT ကုမၸဏီနဲ႔ ေပါင္းျပီး "ျပည္ေတာ္သာစီမံကိန္း" ေရးဆြဲ ေနခ်ိန္ပဲ။ ဗုိလ္ေအာင္ၾကီး ဦးေဆာင္တဲ့ စစ္တပ္ ဦးပုိင္ ေကာ္ပုိေရးရွင္း ျဖစ္တဲ့ BEDC ရဲ့ အစ DSI ကုိ စတင္ ထူေထာင္ေနခ်ိန္ပဲ။

ဒီလုိ ျပည္တြင္းျပည္ပ အေျခအေနေအာက္မွာ၊ ဖဆဆုိရွယ္ အစုိးရက ေသာင္းက်န္းသူ အျမစ္ျဖဳတ္ေရး၊ အျပဳတ္ တုိက္ေရး ေပၚလစီ တသမတ္တည္း က်င့္သုံးေနတဲ့ ေအာက္မွာ ဗကပ က လက္နက္ခ်ျပီး ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ရမယ္ ဆုိရင္ ေခါင္းေကာင္းလို႔ ဓားေတာင္းတာပဲ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

၂၀၁၀ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ထြက္ေပါက္လား

၂၀၁၀ ဟာ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံဥပေဒကုိ အသက္သြင္းတာပဲ။ ပထမဆုံး လႊတ္ေတာ္ က်င္းပတဲ့ေန႔ ၂၀၀၈ အာဏာ တည္တယ္။ (ပုဒ္မ ၄၄၁) ဒီအရင္ န၀တ/ နအဖရဲ့ ဥပေဒ အရပ္ရပ္ လုပ္ရပ္ အဖုံဖုံကုိ ဆက္ခံရမယ္။ တရားစြဲ အေရးယူျခင္း မျပဳရ (ပုဒ္မ ၄၄၅)။ ဖြဲ႔စည္းပုံ ဥပေဒကုိ ျပင္လုိလွ်င္ လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ ၇၅ ရာခုိင္နႈန္း ေထာက္ခံျပီး လူထုဆႏၵ ခံယူပြဲလုပ္ရမယ္ ( ပုဒ္မ၄၃၆)။ ႏုိင္ငံေရး ပါတီ တရပ္သည္ ဒုိ႔အေရးသုံးပါးနဲ႔ ႏုိင္ငံေတာ္၏ ေက်းဇူး သစၥာကုိ ေစာင့္သိ ရုိေသရမယ္ (ပုဒ္မ၄၀၄)။ ႏုိင္ငံေရးပါတီ တရပ္သည္ စစ္မွန္၍ စည္းကမ္း ျပည့္ဝေသာ ဒီမုိကေရစီကုိ လက္ခံ က်င့္သုံးရမယ္။၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံနဲ႔ တည္ဆဲ ဥပေဒမ်ားကုိ လုိက္နာရမယ္ (ပုဒ္မ၄၀၅)။ ဥပေဒျပဳရာ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ရာတြင္ ႏုိင္ငံေတာ္ အေျခခံမူမ်ားနဲ႔ အညီ (အမ်ိဳးသား နုိင္ငံေရးတြင္ တပ္မေတာ္ ပါဝင္တဲ့က႑ကုိ ဆုိလိုတယ္) လုပ္ရမယ္။ မည္သည့္တရား ရုံးတြင္ မွ (ICC နုိင္ငံတကာ တရားရုံးကုိ ဆုိလုိတယ္) တရားစြဲဆုိခြင့္ မရွိေစရ။ (ပုဒ္မ ၄၅၅) ဤဖြဲ႔စည္းပုံ အာဏာ မတည္မီ ႏုိင္ငံေတာ္ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာကုိ နအဖက ဆက္လက္ က်င့္သုံး ေဆာင္ရြက္မည္ (ၾကားျဖတ္တုိ႔ အသြင္ကူးေျပာင္းတုိ႔ မလုိဘူးဆုိတဲ့ အဓိပၸာယ္)(ပုဒ္မ ၄၄၂) အထက္ပါ ပုဒ္မေတြအရ နအဖ ဖြင့္ေပးတဲ့ အေပါက္မွ ေခါင္းငံု႔ဝင္ရင္ ငရဲျပည္သုိ႔ ထြက္ရပ္လမ္းပဲ ျဖစ္တယ္ဆုိတာ ရွင္းပါတယ္။

အတုိက္အခံဆုိတာ

၂၀၀၈ ဟာ အစဥ္အလာ နားလည္ထားတဲ့ အနုိင္ရ နုိင္ငံေရးပါတီ က အစုိးရဖြဲ႔၊ အမတ္ဦးေရ နည္းတဲ့ ပါတီက အတုိက္အခံလုပ္ ဆုိတဲ့ ပါတီစုံ ပါလီမန္ ဒီမုိကေရစီ ပုံစံ မဟုတ္ဘူး။ စစ္ဗ်ဴရုိကရက္ လူတန္းစား ရာသက္ပန္ အာဏာျမဲေရး အတြက္ အကြက္ခ် စီရင္ထားတဲ့ ပုံစံ ျဖစ္တယ္။

အထက္ေအာက္လႊတ္ေတာ္ နွစ္ရပ္စလုံးမွာ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ ေရြးေကာက္ခံ စရာ မလုိတဲ့ စစ္ဗုိလ္ တမတ္သား (၂၅ ရာခုိင္နႈန္း) အလုိအေလ်ာက္ ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္စရာ မလုိတဲ့ စစ္ဗုိလ္ လူထြက္ သမၼတကုိ သမၼတ ေရြးျခယ္ေရး အဖြဲ႔ ၃ ဖြဲ႔မွ ေရြးျခယ္မွာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီအဖြဲ႔ ၃ ဖြဲ႔ မွာ စစ္ဗုိလ္ တမတ္သား အဖြဲ႔က တဖြဲ႔ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီ သမၼတ ကုိျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ (အထက္-ေအာက္ေပါင္း) က မဲေပး အတည္ျပဳ ေပးရမွာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္မွာက စစ္ဗုိလ္ တမတ္သားက အလုိအေလ်ာက္ ပါျပီးသား။

ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္စရာမလုိတဲ့ စစ္ဗုိလ္လူထြက္ သမၼတမွာ (အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ တရားစီရင္ေရး၊ ဥပေဒျပဳေရး) အေရး ႀကီးတဲ့ ရာထူးတာဝန္ အားလုံး၊ ခန္႔အပ္မႈ အတည္ျပဳမႈေတြ လုပ္ႏုိင္တယ္။ အဲဒီရာထူး (ဝန္ႀကီး အပါအဝင္) ရသူေတြ ကလည္း ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အနုိင္ရစရာ မလုိဘူး။ (ဒီသေဘာကုိ အေျခခံဥပေဒမွာ ယခုလုိ ေရးထားတယ္။ လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား ထဲမွ ျဖစ္ေစ၊ လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ မဟုတ္သူမ်ား ထဲမွ ျဖစ္ေစတဲ့) သမၼတကုိ တရားလြန္ လုပ္ပုိင္ခြင့္ေတြ ေပးထားတယ္။ လႊတ္ေတာ္က သမၼတ လုပ္သမွ် အတည္ျပဳေပးဖုိ႔ သက္သက္္ပဲ။ ဒီအထဲမွာ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က တုိက္ရုိက္ အမည္စာရင္း တင္သြင္းရတဲ့ ဝန္ႀကီးေတြလည္း ရွိေသးတယ္။

စစ္တပ္ကုိ အစုိးရအဖြဲ႔ရဲ့ ေအာက္မွာ မထားဘူး။ သီးျခား အခြင့္အာဏာေတြ ေပးထားတယ္။ တရား၀င္ အာဏာ သိမ္းခြင့္ အထိပဲ။ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ကုိ သမၼတကပဲ ခန္႔နုိင္တယ္။ အစိုးရ အဖြဲ႔ကလည္းေကာင္း၊ လႊတ္ေတာ္က လည္းေကာင္း သြားထိလုိ႔ မရဘူး။ လုိရင္းကုိပဲ ေရးျပတာပါ။ ကုိေက်ာ္ဝင္းေျပာတဲ့ "နုိင္ငံေရးကုိ ေစာင့္ၾကပ္မႈ လုပ္ရမယ့္ အထိန္းနွင့္အေထ Check and Balance " ဆုိတာ အဲဒါေတြပဲ ဆုိတာ သိေစခ်င္တာပါ။

ေရြးေကာက္ပြဲ နဲ႔လက္ေတြ႔

ေရြးေကာက္ပြဲကုိ ဘုရားပြင့္တဲ့ ေဗာဓိေညာင္ပင္လုိ သေဘာထားျပီး "လက္ေတြ႔ေပၚ တင္ၾကည့္" ခ်င္တဲ့ ကုိေက်ာ္ဝင္းက "လက္ေတြ႔ အေျချပဳ ခ်ဥ္းကပ္နည္း " Pragmatic Approach အရ ကေမၻာဒီးယားကုိ ဥပမာေပးျပီး "ပဋိပကၡ စီမံခန္႔ခြဲေရး" Conflich Management ကို တင္ျပလာတယ္။

ကေမၻဒီးယားေရြးေကာက္ပြဲ(၁၉၉၃) က စစ္ေအးျပီးဆုံးခ်ိန္၊ ကုလသမဂၢနဲ႔ အေရွ႕ အေနာက္ နုိင္ငံစုံ ႀကီးၾကပ္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ကမၻာေပၚမွာ ေငြကုန္ေၾကးက် အမ်ားဆုံး ေရြးေကာက္ပြဲ၊ ဒုိင္ယာေလာ့ (ေဆြးေႏြးပဲြ) ေတြ အမ်ားႀကီး လုပ္ခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ၊ အာဏာခြဲေဝမႈ လုပ္ခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္တယ္ ဆုိတာေကာ သိပါသလား။ (ဒါေတာင္ အတုိက္အခံ ေခါင္းေဆာင္တခ်ိဳ႕ ေထာင္ထဲမွာ ရွိေသးတယ္။)

၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ ဘယ္လုိသေဘာထားပါ သလဲ။ ဗကပ က သပိတ္ မေမွာက္နဲ႔ ဝင္သင့္တယ္လုိ႔ အႀကံ ျပဳထားတယ္။ NLD ျပတ္ျပတ္သားသား နုိင္ခဲ့တယ္။ အဲဒီရလဒ္ ဘာျဖစ္ေနျပီလဲ။ ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ဖုိ႔ ျပင္ဆင္ခဲ့တဲ့ "အျမဲစိမ္း " အပါအဝင္ နုိင္ငံေရးပါတီ အမ်ားစု ဘာလုပ္ခံရသလဲ။ ၁၉၅၁ နဲ႔ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ ညီမွ်ျခင္းဆြဲျပီး ေလာဂ်စ္ ထုတ္ေနတဲ့ ကုိေက်ာ္ဝင္းရဲ့ ရပ္တည္ခ်က္နဲ႔ သမုိင္းေရး ဗဟုသုတက ေမးခြန္း ထုတ္စရာပါ။ ကုိယ့္မ်က္စိေရွ႕မွာ မ်က္၀ါးထင္ထင္ ေတြ႔ေနရုံတင္ မက ကုိယ္တုိင္ ခံခဲ့ရတာေတြမွ လက္ေတြ႔ မဟုတ္ရင္ "လက္ေတြ႔အေျချပဳ" တယ္ဆုိတာ ဘာကုိ ဆုိလုိတာလဲ။

ဗကပ ကုိ ခမာနီနဲ႔ နိႈင္းခ်င္လုိ႔ ကေမၻာဒီးယားကုိ သာဓက ေဆာင္ျပီး ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ ဘုရားပြင့္ေတာ့ မေလာက္ ႀကိဳဆုိ ေမွ်ာ္လင့္ေနတဲ့ ကုိေက်ာ္ဝင္းကုိ အီရတ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ၊ အာဖဂန္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဘာေတြ သီးပြင့္ လာသလဲဆုိတာ သုံးသပ္ ျပပါဦးလုိ႔ တုိက္တြန္းခ်င္ပါတယ္။

ဒုိင္ယာေလာ့လား ၊ ရယ္ဒီကယ္လား

ဂလုိဘယ္ ကမၻာႀကီးဟာ ရြာၾကီးလည္းျဖစ္ မသြားဘူး။ ျပားလဲ မသြားဘူး။ ကပ္သင့္ေနတဲ့ ျဂိဳဟ္္ႀကီးတလုံး ျဖစ္လာတယ္။ လက္ရွိ အေမရိကန္ ဘ႑ာေရး ကပ္ကုိ ေျပလည္ဖုိ႔ အတြက္ ေနာက္ထပ္ ေႂကြးဒဏ္ ခံႏုိင္တဲ့ ျဂိဳဟ္္ႀကီးတလုံး ထပ္ေတြ႔ဖုိ႔ လုိတယ္လုိ႔ နုိဘယ္လ္ဆုရွင္ ေပါလ္ခရပ္စ္မင္က ေျပာပါတယ္။

ဘ႑ာေရးကပ္၊ ဆင္းရဲငတ္ျပတ္မႈကပ္၊ သဘာဝရာသီဥတု ကပ္ေရာဂါ စတဲ့ ကပ္မ်ားမွ လြန္ေျမာက္မဲ့ ကပ္လြန္ ကမၻာႀကီး ျဖစ္ဖုိ႔၊ ကမၻာနဲ႔တ၀န္း ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြးပြဲ (ဒုိင္ယာေလာ့ ) ေတြ လုပ္လာတယ္။ အေမရိကန္ အစုိးရသစ္နဲ႔ စစ္အစုိးရလဲ ပိတ္ဆုိ႔မႈ ရုပ္သိမ္းေရး အတြက္ ဒုိင္ယာေလာ့ေတြ လုပ္လာတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္က ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး သန္းေရႊကို ဒုိင္ယာေလာ့ လုပ္ဖုိ႔ တင္ျပတယ္။ ဒါဟာျပႆနာ ေျပလည္ေစေရး အတြက္ နည္းမွန္လမ္းမွန္ ေျဖရွင္းတာ ျဖစ္တယ္။ ဒုိင္ယာေလာ့ လမ္းေၾကာင္းေပၚ စေလွ်ာက္တာနဲ႔ ျပႆနာ ေျပလည္ေရး အတြက္ အစခ်ီခ်က္ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။

ဒုိင္ယာေလာ့ကုိ ေက်ာခုိင္းျပီး ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြးေရးကုိ တဖက္သတ္ ျငင္းပယ္ေနရင္ နအဖ အေနနဲ႔ ရွင္သန္ ရပ္တည္ဖုိ႔ ၿဂိဳဟ္္ႀကီး တလုံး ရွာေနရပါ လိမ့္မယ္။ ကုိေက်ာ္ဝင္း ေနရာမွားျပီး တံဆိပ္တပ္တဲ့ အတုိင္း သုံးရရင္ "အစြန္းေရာက္ ရယ္ဒီကယ္လမ္းေၾကာင္း မေရာက္ေစရန္" ၂၀၁၀ ကုိ ဇြတ္မလုပ္ဖုိ႔ ၊ ၂၀၀၈ ကုိ ဒုိင္ယာေလာ့ လုပ္ဖုိ႔ တင္ျပ လုိက္ပါတယ္။

ကုိေက်ာ္၀င္းအေနနဲ႔ အေရွ႕ေလလား၊ အေနာက္ေလလား၊ ေလေၾကာကုိ လက္ေတြ႔ေပၚ တင္ၾကည့္နုိင္ပါေစ။ ၾကပ္ၾကပ္သတိထား နုိင္ပါေစ။

ေအာင္ျငိမ္း
၂၀၊ နုိ ၀င္ဘာ၊ ၂၀၀၉။

Ref: အေရွ ့မိုးေကာင္းကင္

၂၀၀၉ လည္ျပန္ႏွင့္ ၂၀၁၀ တြက္ကိန္း

ျမင့္ေမာင္
ေသာၾကာေန႔၊ ဇန္နဝါရီလ ၀၁ ရက္ ၂၀၁၀

နယူးေဒလီ (အိႏၵိယ)။ ။ ကုန္လြန္ခဲ့ၿပီျဖစ္ေသာ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာ့ ႏုိင္ငံေရး ႐ႈခင္း သံုးသပ္ခ်က္၊ ယခု ၂၀၁၀ ခုႏွစ္အတြင္း ျဖစ္ေပၚ ေျပာင္းလဲ လာႏုိင္မည့္ အလားအလာႏွင့္ ျပည္သူမ်ားအေပၚ ဆႏၵျပဳ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားကို သိရွိႏုိင္ရန္ အတြက္ ျပည္တြင္းရွိ ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္တခ်ဳိ႕ႏွင့္ အက်ဥ္းသား မိသားစုဝင္တဦးကို ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားပါသည္။

ဦးဝင္းတင္
(သတင္းစာဆရာၾကီး)

ေရႊဂံုတိုင္ ေၾကညာစာတမ္းအတိုင္း ဆက္လက္ ရပ္တည္သြားမွာပါ။ ဧၿပီလ ကုန္တုန္းက ေရႊဂံုတိုင္ အစည္းအေဝးမွာ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ၁ဝဝ ေလာက္ တက္တယ္။ ပါတီဖြဲ႔ဝင္ တိုင္းနဲ႔ ျပည္နယ္က ေခါင္းေဆာင္ေတြ အကုန္တက္တယ္။ ေရႊဂံုတိုင္ ေၾကညာခ်က္က သာမန္အားျဖင့္ ေတာင္းဆို႐ိုး၊ ေတာင္းဆိုခ်က္လို႔ သတ္မွတ္လို႔ ရေပမယ့္ NLD (အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖဲြ႔ခ်ဳပ္) ရဲ႕ သေဘာထားကို ထုတ္ေဖာ္တယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္မွာ က်ေနာ္တို႔ သေဘာတရား အားျဖင့္၊ စည္း႐ံုးေရး အားျဖင့္၊ ေတာင္းဆိုခ်က္ အားျဖင့္၊ ရပ္တည္ခ်က္ အားျဖင့္ အားလံုးကို စုစည္းႏိုင္ခဲ့တဲ့ ပြဲလို႔ က်ေနာ္ သတ္မွတ္တယ္။

သာမန္အားျဖင့္ အရပ္ထဲမွာ နားလည္ေနတာက ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ အေျခခံ ဥပေဒက ဒီမိုကေရစီ စံႏႈန္းနဲ႔ မကိုက္ညီတဲ့ အခ်က္မ်ားကို ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲၿပီး အစိုးရအေနနဲ႔ တရားမွ်တၿပီး ႏိုင္ငံတကာ ကြပ္ကဲမႈေအာက္မွာ လုပ္မယ့္ ေရြးေကာက္ပဲြအျဖစ္ သာမန္အားျဖင့္ ေျပာေနၾကတယ္။ တကယ္ေတာ့ ေရႊဂံုတိုင္ ေတာင္းဆိုခ်က္က အဲဒီလို မဟုတ္ဘူး။ အဆင့္ေတြ ရွိတယ္။ ပထမဆံုးအဆင့္မွာ ၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္္ပြဲ ရလဒ္ကို အသိအမွတ္ျပဳရန္၊ အမ်ဳိးသားေရး ကိစၥေတြမွာ အဆံုအျဖတ္ ေပးႏိုင္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစု ဘက္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လို ပုဂၢဳိလ္မ်ဳိးေတြ၊ စစ္အစိုးရ ဘက္ကလည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီး သန္းေရႊလို ပုဂၢိဳလ္မ်ဳိးေတြ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးေရး၊ ၿပီးေတာ့ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရး ကိစၥေတြ လုပ္မယ္။

ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြထဲမွာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား လႊတ္ေပးေရး၊ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ အေျခခံ ဥပေဒထဲက ဒီမိုကေရစီ စံႏႈန္းမ်ားနဲ႔ မကိုက္ညီတဲ့ အခ်က္ေတြ ဖယ္ရွားေရးဆိုတဲ့ ေတာင္းဆိုခ်က္၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ သန္႔ရွင္း လြတ္လပ္ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံတကာ ပါဝင္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပေရးတို႔ ပါတဲ့ ေတာင္းခ်က္ ၅ ခ်က္ ပါတယ္။ ဒီဟာက အလြန္ကို အေရးၾကီးတဲ့ အခ်က္ ၅ ခ်က္ ျဖစ္တယ္။ ဒီဟာက က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး ရည္မွန္းခ်က္ ျဖစ္တယ္၊ ႏိုင္ငံေရး သေဘာထားမ်ား ျဖစ္တယ္။ ဒီႏွစ္ ႏွစ္ကုန္မွာ က်ေနာ္တို႔ သံဓိ႒ာန္ေတြ ခ်တဲ့အခါမွာ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ စိတ္ဓာတ္ေတြကို ျမႇင့္တင္ၾကပါ ဆိုတဲ့ သေဘာေတြကို ေဆာင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဧၿပီလကုန္ပိုင္းက က်င္းပခဲ့တဲ့ ေရႊဂံုတိုင္ အစည္းအေဝး၊ ေရႊဂံုတိုင္ ေၾကညာစာတမ္း ဆိုတာေတြက အလြန္ကို အေရးၾကီးတယ္။ က်ေနာ္တို႔ အတြက္ေရာ တိုင္းသူျပည္သား အတြက္ပါ အလြန္ အေရးၾကီးတဲ့ ေၾကညာခ်က္ စာတမ္း ျဖစ္သလို၊ အကုန္လံုးအတြက္ အေရးၾကီးတဲ့ ေၾကညာခ်က္ စာတမ္းျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဒီႏွစ္ တႏွစ္လံုးမွာ ဒီစာတမ္းကို ဝန္းရံၿပီးေတာ့ ေထာက္ခံၾကတယ္။ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကို ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ ေတာင္းဆိုၾကတယ္။ ရပ္တည္ခ်က္ အျဖစ္ ရပ္တည္ၿပီးေတာ့ ထုတ္ျပန္ ေၾကညာၾကတယ္။ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ တခုလံုးရဲ႕ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ရပ္တခု ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

ေနာက္တပိုင္းက ဘာလဲဆိုေတာ့ အေမရိကန္အစိုးရ အေနနဲ႔လည္း ဒီႏွစ္ထဲမွာ မူဝါဒ အသစ္ ေၾကညာ လိုက္တယ္။ အေမရိကန္ အစိုးရ အေနနဲ႔ စစ္အစိုးရ အေပၚ နဂိုကရွိတဲ့ Sanction (ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈ) တခုထဲ မက်င့္သံုးေတာ့ဘူး၊ တဖက္ထဲ မက်င့္သံုးေတာ့ဘူး။ စစ္အစိုးရနဲ႔ တိုက္႐ိုက္ ဆက္ဆံမယ့္ မူဝါဒတခု ခ်မွတ္ က်င့္သံုးခဲ့တယ္။ အဲဒါ ဘာလဲဆိုေတာ့ တဖက္က မုန္႔၊ တဖက္က ဒုတ္ဆိုတဲ့ မူဝါဒမ်ဳိး က်င့္သံုးလာတယ္။

တဖက္က ဒီမိုကေရစီေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရးေတြမွာ သိသာထင္ရွားတဲ့ အျပဳအမူေတြ၊ တကယ့္ကို လက္ဆုပ္ လက္ကိုင္ျပႏိုင္တဲ့ ေျပာင္းလဲမႈေတြ၊ ျပဳျပင္မႈေတြ လုပ္ရင္ ဒီ Sanction စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈေတြကို ေလွ်ာ့ေပါ့ေပးမယ္။ မလုပ္ဘူးဆိုရင္ ဒီ့ထက္ ျပင္းထန္တဲ့ စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈေတြကို တိုးျမႇင့္မယ္ဆိုတဲ့ အေမရိကန္ အစိုးရရဲ႕ သေဘာထား မူဝါဒေတြကို ျပထားတယ္။ ေနာက္တခ်က္က စစ္အစိုးရနဲ႔ အေမရိကန္ သမၼတနဲ႔ တိုက္႐ိုက္ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံမယ္။ တိုက္႐ိုက္ ထိေတြ႔မႈကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္မယ္လို႔ ေျပာတယ္။ အဲဒီ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး မူဝါဒ အသစ္ကို ေၾကညာလိုက္တယ္။

စစ္အစိုးရနဲ႔ အေမရိကန္ တိုက္႐ိုက္ဆက္ဆံမယ္။ စစ္အစိုးရနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေခါင္းေဆာင္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုေတြနဲ႔ တိုက္႐ိုက္ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံသလို၊ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုေတြ အေရးကိုလည္း တိုက္႐ိုက္ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံမႈေတြ လုပ္မယ္ဆိုတာ ပါလာတယ္။ အဲဒီ စံႏွစ္ခုက သိပ္ၿပီး ထူးျခားတယ္လို႔ မေျပာႏိုင္ေပမယ္လို႔ အတိုက္အခံ အင္းအားစုမ်ားနဲ႔ စစ္အစိုးရ အၾကား တိုက္႐ိုက္ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံမႈမ်ဳိး ရလာမယ္။ ဆိုလိုတာက ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈ Dialogue ေပါ့ဗ်ာ။

ႏွစ္ေပါင္း ၂ဝ ေက်ာ္ အတိုက္အခံေတြ ေတာင္းဆိုလာခဲ့တဲ့ တိုက္႐ိုက္ ဆက္ဆံေရးမူ ရမယ္။ စစ္အစိုးရနဲ႔ အတိုက္အခံေတြ အၾကား ထိေတြ႔ ဆက္ဆံပါ ဆိုတဲ့ ေပၚလစီ ခ်ထားတယ္။ ဒီ ေပၚလစီေတြ အၾကားမွာ ႀတိဂံလို ျဖစ္သြားတယ္။ အေမရိကန္ အစိုးရနဲ႔ စစ္အစိုးရ ဆက္ဆံေရး၊ စစ္အစိုးရနဲ႔ အတိုက္အခံ ဆက္ဆံေရး၊ လူမ်ဳိးစုမ်ားနဲ႔ စစ္အစိုးတို႔ တိုက္႐ိုက္ ဆက္ဆံေရး ဆိုတဲ့ ႀတိဂံ ပံုသ႑ာန္ေတြ ပါလာတယ္။ ဒီအေနအထားက အလားအလာေကာင္းေတြ ေပၚလာမယ္ဆိုရင္ ေပၚလာႏိုင္တယ္။ အေျခအေနသစ္ တခု ထြန္းကားလာမယ္ ဆိုလို႔ရွိရင္ ထြန္းကား လာႏိုင္တယ္။

ဘာျဖစ္လို႔လဲ၊ စစ္အစိုးရကလည္း ဒီမိုကေရစီကို ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရး ႐ိုက္ခ်ဳိး ဖ်က္ဆီးမႈေတြ၊ ႏိုင္ငံေရး ပိတ္ပင္ ဟန္႔တားမႈေတြ အမ်ားၾကီး လုပ္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ဒီစစ္အစိုးရကို အဓိက ထားၿပီးေတာ့ ကမၻာမွာ အေရးယူေနတဲ့ အင္အားစုေတြ အမ်ားၾကီး ရွိေနတယ္။ ဒီလို ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုေတြဘက္ လမ္းသစ္ ရွာလာတယ္။ နည္းသစ္ရွာလာတယ္၊ ဆက္ဆံေရး ပံုသ႑ာန္သစ္ ရွာလာတယ္။ ဘာပဲေျပာေျပာ၊ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးက စစ္အစိုးရက လိုက္ေလ်ာမယ့္၊ စစ္အစိုးရက ေျပာင္းလဲလာတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေတြ က်င့္သံုးမယ့္၊ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး အေျခအေနဟာ ဒီမိုကေရစီ ေပၚထြန္းလာမယ့္ အေျခအေန ရွိတယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

ေရႊဂံုတိုင္နဲ႔ အေမရိကန္ ေၾကညာခ်က္ ႏွစ္ခု ဆက္စပ္ၾကည့္မယ္ ဆိုရင္ ဘာပဲေျပာေျပာ ျမန္မာ ျပည္ထဲမွာ က်ေနာ္တို႔ ႏုိင္ငံေရး သမားေတြ ဘက္ကလည္း ႏိုင္ငံေရး ရပ္တည္ခ်က္ အတိုင္း ရပ္တည္ၿပီးေတာ့ ဒီမိုကေရစီ အင္းအားစုေတြ ကလည္း မိမိတို႔ရဲ႕ ေတာင္းဆိုခ်က္၊ မိမိတို႔ရဲ႕ သေဘာထား၊ မိမိတို႔ရဲ႕ မူဝါဒ ရပ္တည္ခ်က္ အတိုင္း၊ တဖက္ကလည္း ျပည္ပကေန ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုေတြရဲ႕ အင္အားျဖစ္တဲ့ အေမရိကန္ အေနနဲ႔လည္း ဘာပဲေျပာေျပာ အေျခအေနသစ္ ေပၚမွာ ရပ္တည္ၾကတယ္ ဆိုလို႔ရွိရင္ အစိုးရအေနနဲ႔ ဆက္ဆံေရး နည္းသစ္ေတြ ရွာလာမယ့္ အေျခအေနသစ္ တခု ေပၚလာမယ္။ အေျခအေနသစ္ တခုရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ႏိုဝင္ဘာလ ၁၁ ရက္ေန႔တုန္းက စစ္အစိုးရကို ပို႔လိုက္တဲ့ စာထဲမွာ ပါတဲ့အတိုင္း NLD မွာ သက္ၾကီးရြယ္အိုမ်ားကို ေတြ႔ပါရေစ၊ CEC (ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ ေကာ္မတီ) ေတြနဲ႔လည္း ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးပါရေစ၊ CEC နဲ႔ ေတြ႔ဆံုတဲ့ အခါမွာလည္း တိုင္းေရးျပည္ေရး အက်ဳိးရွိတဲ့ ကိစၥေတြကို ေဆြးေႏြးပါရေစ၊ NLD နဲ႔ ေဆြးေႏြးတဲ့ ကိစၥေတြေပၚမွာ ျပည္သူေတြ အက်ဳိးရွိရာ ရွိေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြ ထုတ္ျပန္ၿပီးေတာ့ စစ္အစိုးရ အေနနဲ႔ တိုင္းျပည္ အက်ဳိးရွိရာရွိေၾကာင္း ကိစၥေတြကို ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ဖို႔ အတြက္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီး သန္းေရႊနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခြင့္ ေတာင္းလိုက္တယ္။ ဒီစာက သာမန္အားျဖင့္ေတာ့ စာေလးတေစာင္ပဲ၊ စာမ်က္ႏွာ တမ်က္ႏွာေလာက္ရွိတဲ့ စာပဲ ျဖစ္ေသာ္ျငားလည္း၊ ႏိုင္ငံေရး အားျဖင့္ အဓိပၸာယ္ အမ်ားၾကီး ပါလာတယ္။

ကာယကံရွင္မ်ားျဖစ္တဲ့ NLD က မလုပ္ဘူး၊ မ႐ႈပ္ဘူး၊ သေဘာထား မၾကီးဘူး ဆိုလို႔ရွိရင္ ေရွ႕တိုးႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကိုယ္တိုင္ တိုင္းျပည္ ေကာင္းက်ဳိး အတြက္ စစ္အစိုးရနဲ႔ က်မ ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္ခ်င္ပါတယ္၊ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ အတြက္ကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီး သန္းေရႊနဲ႔ ေတြ႔ပါရေစ၊ က်မနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခြင့္ ေပးပါဆိုၿပီးေတာ့ ေတာင္းဆို လိုက္တယ္။ အဲဒီေလာက္ လုပ္တဲ့အခါက်ေတာ့ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး အေျခအေနကေတာ့ အမ်ားၾကီး ပြင့္လင္းသြားတယ္။ သို႔ေသာ္ ႏိုင္ငံေရး အေျခအေနကို အေဝးအျမင္နဲ႔ သံုးသပ္တာေပါ့။ သို႔ေသာ္ အဲဒါေတြ အားလံုးက ဘာျဖစ္သြားလဲ ဆိုေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီးသန္းေရႊ ေပၚမွာပဲ တည္ေတာ့တယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဘက္က ေျပာရရင္ တင္းနစ္ ကစားသလို ေဘာလံုးက တျခားဘက္ကို ေရာက္သြားၿပီ။ စစ္အစိုးရ ဘယ္လို တုံ႔ျပန္မလဲ ဆိုတာကို ၾကည့္ရေတာ့မယ္။

အဲဒီေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီးသန္းေရႊက ေကာင္းတဲ့ သေဘာထားေတြလို႔ ေျပာရမလား၊ ေကာင္းတဲ့ အက်င့္လို႔ ေျပာရမလား၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ NLD က သက္ၾကီး ရြယ္အိုေတြနဲ႔ ေတြ႔ခြင့္ ျပဳလိုက္တယ္။ က်န္ေနတဲ့ ကိစၥက CEC နဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေတြ႔ဖို႔၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီး သန္းေရႊနဲ႔ ေတြ႔ဆံုမႈဆိုတဲ့ ေတာင္းဆိုခ်က္ ကိစၥေတြပဲ က်န္ေနေတာ့တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ အခု အေျခအေနက ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္မွာ ကိုယ့္ရပ္တည္ခ်က္နဲ႔ကိုယ္ မွန္မွန္ကန္ကန္ ရပ္တည္တယ္၊ ကိုယ့္ေတာင္းဆိုခ်က္နဲ႔ကိုယ္ ေတာင္းဆိုတယ္။ အတိုက္အခံ အင္အားစုေတြ အေနနဲ႔ စစ္အစိုးရကို လက္ဝါးျဖန္႔ ေတာင္းစရာလည္း မရွိဘူး။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ မူဝါဒေတြအတိုင္း က်ေနာ္တို႔ ရပ္တည္တယ္၊ စြဲစြဲၿမဲၿမဲ ရွိတယ္ဆိုတာကို ျပလိုက္ႏိုင္ခဲ့တယ္။ အဲဒါ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံေရးအားေတြ အမ်ားၾကီး ျဖစ္တယ္။ အေမရိကန္ မူဝါဒဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တိုးတက္တဲ့ ဆက္ဆံမူဝါဒေတြ ေပၚထြန္း လာဖို႔အတြက္ အေျခအေနေကာင္းေတြ ဖန္တီးတယ္လို႔ ေျပာလို႔ ရတယ္။

အဲဒီ အေျခအေနေကာင္း ႏွစ္ခုေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့ (ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေနၿပီးေတာ့) ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ရဲ႕ အေျခအေနေကာင္း တခုပဲလို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္မွာ ရပ္ေနမွာ မဟုတ္ဘူး။ ၂ဝ၁ဝ မွာ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ လုပ္မယ္ဆိုၿပီး အစိုးရ ေၾကညာထားတယ္။ ၂ဝ၁ဝ မွာ ဘာျဖစ္မလဲဆိုတာ မွန္းဆလို႔ မရဘူး။ ဘာျဖစ္မလဲ ဆိုေတာ့ အခုအခ်ိန္ထိ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒ မေပၚေပါက္ေသးတဲ့ အတြက္ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ စိတ္ပ်က္စရာ ေကာင္းတယ္လို႔ ေျပာခ်င္တယ္။ လာမယ့္အခ်ိန္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ က်င္းပေတာ့မယ္။ ဘယ္ေလာက္ပဲ ေၾကညာေၾကညာ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ရမယ့္ ပါတီမ်ားရဲ႕ စည္းမ်ည္း စည္းကမ္းေတြ ဘာမွ ထြက္ေပၚ မလာေသးဘူး။ လာမယ့္ ေရြးေကာက္ကလည္း တရားမွ်တမယ့္၊ ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္လာမယ့္ အလားအလာ မရွိဘူး။

၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပဲြတုန္းက တႏွစ္ခြဲေလာက္ ကတည္းက ပါတီဥပေဒေတြ ထြက္ၿပီး လႈပ္ရွားစရာေတြ လႈပ္ရွားၾကတယ္။ ကိုယ့္အဖြဲ႔အစည္း အတြက္ကို စည္း႐ံုးေရးေတြ လုပ္ၾကတယ္။ ၂ဝ၁ဝ မွာ ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္မယ္လို႔သာ ေၾကညာထားတယ္။ အခုအခ်ိန္ထိ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒက မထြက္ေသးဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆိုတာက လြပ္လပ္ရမယ္၊ တရားမွ်တရမယ္။ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္မွာ အားတက္စရာေတြ ရွိေနေပမယ့္လည္း ၂ဝ၁ဝ ကို လွမ္းေမွ်ာ္ၾကည့္တဲ့ အခါမွာ အေတာ္ကို စိတ္ပ်က္စရာေတြ ေတြ႔ေနရတယ္လို႔ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ၂ဝ၁ဝ မွာ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ အားမရဘူး။

၂ဝ၁ဝ မွာ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္မယ္လို႔ ေျပာေနၾကတယ္။ ျပင္ေနတဲ့ သူေတြကလည္း ျပင္ေနၾကတယ္။ NLD က ေတာင္းဆိုထားတဲ့ ေရႊဂံုတိုင္ ေၾကညာစာတမ္းကို ေဘးဖယ္ထားၿပီး လုပ္မယ္ဆိုရင္ ျပည္သူလူထု အေနနဲ႔ ဘာမွ စိတ္မပ်က္ပါနဲ႔။ စိတ္ဓာတ္ က်စရာလည္း မရွိဘူး။ မိမိတို႔အားကို ျမႇင့္ၾကပါ။ မိမိတို႔အားကို စု႐ံုးၾကပါလို႔ ေျပာခ်င္တယ္။ ႏိုင္ငံေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ အစိုးရ အေနနဲ႔ ျပည္သူလူထု ရြံမုန္းစရာ မလုပ္ရဖို႔နဲ႔ အစိုးရ လုပ္ခိုင္းတဲ့အတိုင္း အာဏာကို သံုးၿပီးေတာ့ မလုပ္ၾကပါနဲ႔။ ႐ံုးမွာ ဝန္ထမ္းေတြြ အေနနဲ႔ အထက္က အရာရွိေတြ လက္မွတ္ ထိုးခိုင္းလို႔ ထိုးေပးၾကရတဲ့၊ မဲလိမ္တဲ့အခါမွာ သူတို႔က အလိုတူ အလိုပါ ျဖစ္ရတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးနဲ႔ ၾကံဳေတြ႔ေနရတယ္။ မဲေပးတဲ့အခါမွာ အာဏာပိုင္ေတြဘက္က ဝန္ထမ္းေတြကို လက္မွတ္ထိုးခိုင္းတဲ့ ဟာေတြကို အတတ္ႏိုင္ဆံုး မလုပ္ၾကပါနဲ႔။

ဒီလိုလုပ္ေဆာင္တာေတြက ျပည္သူလူထုအေနနဲ႔ ေၾကာက္လန္႔လို႔ လုပ္ရတယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ျပည္သူလူထုကို က်ေနာ္ေျပာခ်င္တာက မေၾကာက္ပါနဲ႔၊ ေၾကာက္စရာ မလိုပါဘူး။

စစ္အစိုးအေနနဲ႔ ခိုင္းလို႔ရတာက ဝန္ထမ္းေတြပဲ ရွိတယ္၊ ခိုင္းတဲ့လူေတြကလည္း ေကာင္းတဲ့ စိတ္ေတြ ရွိႏိုင္တယ္၊ သူတို႔မွာ မြန္ျမတ္တဲ့ စိတ္ေတြ ရွိႏိုင္တယ္၊ သူတို႔မွာလည္း ျပည္သူလူထုကို ညႇာတာတဲ့ စိတ္ေတြ ရွိပါတယ္။ မေၾကာက္ပါနဲ႔၊ ခံၿပီးေတာ့ ေျပာပါ။ ခံၿပီးေတာ့ မတရားတဲ့ အမိန္႔ေတြကို ဆန္႔က်င္ၾကပါ။ မတရားတဲ့ ခိုင္းေစမႈကို ျငင္းဆန္ၾကပါ။ မတရားတဲ့ ျပဳက်င့္မႈကို လက္မခံၾကပါနဲ႔လို႔ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္တယ္။

ဝါရင့္ႏိုင္ငံေရးသမားၾကီး သခင္ခ်န္ထြန္း

၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ ျမန္မာျပည္မွာ ႏိုင္ငံေရး လႈပ္ရွားမႈ ဘာမွ မရွိခဲ့ပါဘူး။ အစိုးရ အေနနဲ႔လည္း ၂ဝ၁ဝ မွာ ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္မယ္လို႔ ေၾကညာ ထားတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္ဖို႔အတြက္ ပါတီ တည္ေထာင္ခြင့္ေတြ ဘာေတြ မေပးေသးဘူး၊ ေရြးေကာက္ပြဲ ဘယ္လိုလုပ္မယ္ ဆိုတဲ့ ဥပေဒေတြလည္း မရွိေသးဘူး။

သို႔ေပမယ့္ တိုးတက္မႈအေနနဲ႔က၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္ေပးမယ္ဆိုတဲ့ ေၾကညာခ်က္ပဲ ရွိတယ္။ ေၾကညာခ်က္အတိုင္း အမွန္တကယ္ လုပ္ေပးႏိုင္ပါေစလို႔ ဆုေတာင္းရတာေပါ့။ လုပ္လည္း လုပ္ေပးဖို႔ တိုက္တြန္းလိုပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲကေတာ့ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ အေျခအေနအရ၊ ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရရဲ႕အေပၚမွာ လံုးဝ တည္ေနတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ ဘာ့လို႔လဲဆိုေတာ့ လူထု လႈပ္ရွားမႈေတြကို ဘာတခုမွ ခြင့္မျပဳဘဲနဲ႔၊ ခြင့္မျပဳေတာ့ လူထုလႈပ္ရွားမႈ မလုပ္ႏိုင္ဘူး။ ေတာတြင္း လက္နက္ကိုင္ေတြ အေနနဲ႔ သူတို႔ဘာသာ သူတို႔ေနရာမွာ ေနၾကေတာ့ ထူးထူးျခားျခား ျဖစ္ရပ္ေတြက ေပၚလာမယ္လို႔ မျမင္ပါဘူး၊ ေပၚလည္း မေပၚခဲ့ဘူးေလ။

လာမယ့္ ႏွစ္မွာလည္း ဒီပံုစံတိုင္း လုပ္ေနမယ္ဆိုရင္ ထူးျခားလာမယ့္ အရိပ္အေရာင္ မရွိပါဘူး။ ႏိုင္ငံေတာ္ အၾကီးအကဲ ျဖစ္တဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီး သန္းေရႊကို တိုက္တြန္းခ်င္တာက ျပည္သူလူထု ဒီမိုကေရစီစနစ္ ခံစားႏိုင္ေအာင္၊ ဒီမိုကေရစီ ေပၚေပါက္လာေအာင္ အျမန္ဆံုး ေရြးေကာက္ပြဲၾကီးကို ေၾကညာထားတဲ့ အတိုင္း မပ်က္မကြက္ ျပဳလုပ္ေပးဖို႔ ေမတၱာရပ္ခံခ်င္တယ္၊ တိုက္တြန္း ခ်င္ပါတယ္။

၂ဝ၁ဝ မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအဝင္ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္ေတြ ဖမ္းဆီးထားတဲ့ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ၊ အားလံုး လႊတ္ေပးၿပီးေတာ့ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲကို လုပ္ေပးဖို႔ လိုအပ္တယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲကို လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ၿပီး ကမၻာက အသိအမွတ္ျပဳၿပီး ကုလသမဂၢက လာေရာက္ ၾကီးၾကပ္တာတို႔၊ ႏိုင္ငံတကာမွာ လာေရာက္ၿပီး ေလ့လာခ်င္ရင္ ေလ့လာခြင့္ေပးဖို႔၊ ျပည္သူလူထုကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ စည္း႐ံုးခြင့္ေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္ဖို႔အတြက္၊ ပါတီအသီးသီးကို ထူေထာင္ခြင့္ေပးၿပီး လြတ္လပ္စြာ ေဟာေျပာ စည္း႐ံုးခြင့္ေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္လို႔ တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္ၾကီးေတြကို တိုက္တြန္း ခ်င္ပါတယ္၊ ေမတၱာရပ္ခံ ခ်င္ပါတယ္။

ျပည္သူလူထုအေနနဲ႔ တိုင္းျပည္ရဲ႕ တိုးတက္ရာ တိုးတက္ေၾကာင္းနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ အေျခခံနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္မွ သာလွ်င္ စီးပြားေရး တိုးတက္မႈ၊ ႏိုင္ငံေရး တိုးတက္မႈ ရႏိုင္မယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ျပည္သူလူထု အေနနဲ႔ မိမိတို႔ ႏိုင္ငံကို ဒီမိုကေရစီစနစ္ ေပၚေပါက္ေရးအတြက္ တိုက္တြန္းရမယ္။ ဒီမိုကေရစီနစ္ ထြန္းကားၿပီး ဦးေဆာင္ႏိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံေရး အဖြဲ႔အစည္းတခုကို ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ၾကပါလို႔ တိုက္တြန္း ခ်င္ပါတယ္။

ဦးေအးသာေအာင္ (အတြင္းေရးမႉး)
ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားျပဳ ေကာ္မတီ (CRPP)

၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ ကုန္ေတာ့မယ့္ အခ်ိန္ထိေအာင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေရးဟာ တိုးတက္မယ့္၊ ေျပာင္းလဲမယ့္ အရိပ္အေရာင္ မေတြ႔ မျမင္ရဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တကယ္ေတာ့ နအဖ အာဏာပိုင္ေတြရယ္၊ NLD ရယ္၊ တိုင္းရင္းသားေတြရယ္ အားလံုး ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့၊ ညႇိႏိုင္းၿပီးေတာ့ ဒီမိုကေရစီေရး အတြက္ လြတ္လပ္ေရး အတြက္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုပါတယ္။ အဲဒီလို အေျပာင္းအလဲ တခု ျဖစ္ေအာင္ တိုင္းရင္းသား ပါတီေတြ၊ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ရယ္၊ က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးဖို႔ လိုအပ္တယ္။

အဲဒီလို ေျပာင္းလဲေတာ့မယ့္ အေနအထား မေတြ႔ရပါဘူး။ ကုလသမဂၢ အပါအဝင္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံအေနနဲ႔လည္း ႏိုင္ငံေရးအရ ဆက္ဆံမႈေတြ လုပ္ၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အခက္အခဲကို လာေရာက္ ေဆြးေႏြးတာေတြ ရွိတယ္။ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) နဲ႔ ေတြ႔တယ္။ တိုင္းရင္းသား ေတြနဲ႔လည္း ေတြ႔တယ္။ မၾကာခင္မွာပဲ သူတို႔ရဲ႕ ခရီးစဥ္က မေအာင္ျမင္ဘူးလို႔ အသံေတြ ထြက္လာတယ္။

အဲဒါေၾကာင့္ ျပည္တြင္းမွာေရာ၊ ျပည္ပမွာပါ ႏိုင္ငံေရး အင္အားစုေတြက အထူးသျဖင့္ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္း အုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံ ဥပေဒကို ျပင္ဖို႔ တိုက္တြန္းမႈေတြ၊ ေတာင္းဆိုမႈေတြ လုပ္ခဲ့ေပမယ့္လည္း ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္သာ ကုန္တာပဲ၊ ဘာမွ အေျပာင္းအလဲ မျဖစ္တဲ့အျပင္ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္လာမယ့္ အရိပ္အေရာင္ လကၡဏာေတြလည္း မေတြ႔ရဘူး။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လက္ရွိ ႏိုင္ငံေရး၊ စီပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ အက်ပ္အတည္းေတြ ကေန အေျပာင္းအလဲ တခုကို ေတာင္းဆို ေနပါတယ္။ ျပည္သူေတြကလည္း ႏွစ္ ၂ဝ ေက်ာ္ ခါးသီးတဲ့ အေတြ႔အၾကံဳ အရ အေျပာင္းအလဲ တခု ျဖစ္ဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကတယ္။ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ကလည္း၊ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ဖို႔ ၾကိဳးပမ္း အားထုတ္ခဲ့ၾက ေပမယ့္၊ နအဖ စစ္အစိုးရက ေျပာင္းလဲမယ့္ အရိပ္အေရာင္ မရွိပါဘူး။

နအဖ ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ သေဘာထားေတြ မေျပာင္းလဲဘဲနဲ႔ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ေပၚလာဖို႔ အေနအထား မရွိဘူး။ ဒီလို အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္လာဖို႔ တိုင္းရင္းသား အင္အားစုေတြ အပါအဝင္ ျပည္တြင္းျပည္ပ အင္အားစုေတြက ၂ဝ၁ဝ မွာ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲ မတိုင္ခင္မွာေရာ ေရြးေကာက္ပြဲ ကာလမွာပါ၊ ေရြးေကာက္ပြဲ အၿပီးမွာေရာ အားလံုး ဝိုင္းဝန္းၿပီးေတာ့ နည္းမ်ဳိးစံု၊ ဘက္ေပါင္းစံုကေန ဝိုင္းဝန္း ၾကိဳးပမ္း အားထုတ္ၾကပါစို႔လို႔ တိုက္တြန္း ေျပာၾကားလိုပါတယ္။

ပူးက်င့္ရွင္းထန္ (ဥကၠ႒)
ဇိုမီးအမ်ဳိးသား ကြန္ဂရက္ (ZNC)

၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံေရးအရ တိုးတက္မႈ မရွိဘူးလို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုေတာ့ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ အေျခခံဥပေဒက တိုင္းရင္းသားေတြ အတြက္၊ ျပည္သူလူထု အတြက္ လုပ္တဲ့ အေျခခံဥပေဒ မဟုတ္ဘူး။ တပ္မေတာ္သားေတြ အတြက္ ေရးဆြဲထားတဲ့ ဥပေဒျဖစ္တယ္။ တိုင္းရင္းသားေတြ အတြက္ အေျခအေန မေကာင္းဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္မယ္ဆိုရင္လည္း ဘာမွ ထူးမွာ မဟုတ္ဘူး။

ျပည္သူလူကို ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ေရြးေကာက္လုပ္မယ္ဆိုတာကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီး သန္းေရႊက ၾကံ႕ခိုင္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး အစည္းအေဝး ပြဲမွာ ေျပာတဲ့ စကားအတိုင္း ဆိုရင္ေတာ့ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ အေျခခံဥပေဒကို အထိမခံဘူးလို႔ ေျပာတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ေတာင္းဆိုေနတဲ့ ဥပေဒကို ျပင္ဆင္ရေအာင္ေျပာတဲ့ စကားကို လက္မခံတဲ့သေဘာ ေပၚေနတယ္။ ဒီအေျခခံဥပေဒက ျပည္သူလူထုရဲ႕ ဆႏၵအမွန္ မဟုတ္ပါဘူးလို႔ က်ေနာ္တို႔ ေျပာေျပာေနတာ ျဖစ္တယ္။

ဒီအေျခခံဥပေဒကို အားလံုးဝိုင္းဝန္းၿပီးေတာ့ ျပင္ဆင္ဖို႔ လိုတယ္။ အခု ေထာင္ထဲမွာရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ လႊတ္ဖို႔လိုတယ္။ ဒါေတြ အားလံုးက ႏိုင္ငံေရး သမားေတြ ၾကီးပဲေလ။ ဒါေတြ လႊတ္လာၿပီးေတာ့ စကားဝိုင္းမွာ အားလံုးဝိုင္းထိုင္ၿပီး ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ လုပ္သင့္တယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားတဦး၏ မိခင္

၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ အန္တီတို႔ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား မိသားစုဝင္ေတြ အေနနဲ႔ ေကာင္းက်ဳိးဆိုတာ မရွိပါဘူး။ ေထာင္ဝင္စာ သြားေတြ႔ရတဲ့အတြက္ ေငြအား၊ လူအား အားလံုး ပင္ပန္းၾကတယ္။ သူတို႔ ျပန္လြတ္လာဖို႔ ေမွ်ာ္လည္း မေမွ်ာ္လင့္ဘူး။ ေမွ်ာ္လင့္ဖို႔လည္း မရဲဘူး။ ေမွ်ာ္လင့္ရင္လည္း ေမွ်ာ္လင့္တဲ့အတိုင္း ျဖစ္မလာဘူး ဆိုရင္ စိတ္ထိခိုက္ ရတယ္။ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ပါမလား၊ ပါမလာဘူး။

ဒုတိယတခ်က္ ၉ဝဝဝ ေက်ာ္ လႊတ္တဲ့အထဲမွာ လြတ္မလားလို႔ ေမွ်ာ္လင့္တယ္။ ေမွ်ာ္လင့္ေတာ့လည္း ပါမလာဘူး။ အခုေတာ့ မေမွ်ာ္လင့္ေတာ့ဘူး။ ေမွ်ာ္ၿပီးေတာ့ ပါမလာေတာ့တဲ့အတြက္ မေမွ်ာ္လင့္ေတာ့ဘူး။ လႊတ္သင့္တဲ့သူေတြ ရွိေနေပမယ့္ သူတို႔က လႊတ္မေပးဘူး။ အဲဒီလို အခါမ်ဳိးမွာ အၿမဲပဲ ခံစားရတယ္။

၂ဝ၁ဝ မွာ လြတ္လာဖို႔လည္း မေမွ်ာ္မွန္းရဲဘူး။ ကိုယ့္ေရွ႕ေရာက္မွ လြတ္လာၿပီလို႔ပဲ ခံစားရေတာ့မယ္၊ ခံစား လိုက္ေတာ့မယ္။ လႊတ္တဲ့ အထဲမွာ ၈၈ (ေက်ာင္းသားမ်ား) ဆို မပါသေလာက္ပဲ။ မ်က္ေစာင္းေတာင္ မထိုးဘူး။

၂ဝ၁ဝ မွာ ျပည္သူလူထုကို ေျပာခ်င္တာက ျပည္သူလူထုေတြ ေၾကာက္မေနပါနဲ႔။ အရမ္းလည္း အေၾကာက္ မလြန္ပါနဲ႔။ နဝတ အေနနဲ႔ အရမ္း ေၾကာက္လြန္းရင္လည္း ၿဖဲေျခာက္ တတ္တယ္။ အရမ္းေၾကာက္ဖို႔ မလိုပါဘူး။ ေျပာသင့္တာ ေျပာဖို႔လိုတယ္။ ဒီဟာကို ထည့္၊ ဟိုဟာကို မထည့္နဲ႔ ဆိုတဲ့ဟာမ်ဳိး လုပ္တဲ့အခါ ကိုယ္ လုပ္သင့္တာကို လုပ္ၾကပါလို႔ ေျပာခ်င္တယ္။ ျပည္သူေတြ အေနနဲ႔ သိပ္ၿပီးေတာ့ အေၾကာက္ လြန္ေနၾကတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရး မရွိတဲ့ အစိုးရထံမွာ ကိုယ့္အခြင့္အေရးကို ကိုယ္ရဖို႔ ေတာင္းၾကပါ။ အမွန္အမွား မဟုတ္ဘဲ ကိုယ့္အခြင့္အေရးကို ရဖို႔ ေတာင္းဆိုသင့္တယ္၊ သံုးသင့္တယ္။ အဲဒါေတြ မသံုးတတ္ေတာ့ ကိုယ့္အခြင့္အေရးေတြ ဆံုး႐ႈံးတယ္။ ျပည္သူေတြက အရမ္းေၾကာက္ေနတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရး မရွိဘူး၊ ရွိတဲ့ အခြင့္အေရး နည္းနည္းေလးကို အသံုး မခ်တတ္ဘူးဆိုရင္ ႏြံထဲမွာ နစ္သထက္ နစ္ေနမယ္။

အန္ကယ္ ဦးဝင္တင္ေျပာသလို ေထာင္ကို မေၾကာက္နဲ႔လို႔ မေျပာခ်င္ဘူး။ ေၾကာက္ၾကပါ။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ္နည္းနဲ႔ကိုယ္ ေရွာင္ၿပီးေတာ့ လုပ္သင့္တယ္။ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္တုန္းက ၾကိဳတင္မဲ ေကာက္ခံတဲ့ အခါမွာ ေၾကာက္ၿပီးေတာ့ အာဏာပိုင္ေတြ ဘက္က ဘယ္ေနရာ ျခစ္ဆိုၿပီး ေျပာလို႔ ျခစ္လိုက္ၾကတဲ့ ျပည္သူေတြ အမ်ားၾကီးပဲ။ ျပည္သူေတြ အေနနဲ႔ ရဲေဆးေလးေတြ တင္ၾကဖို႔ လိုတယ္။ သူတို႔က လုပ္ခ်င္တာ လုပ္သလို ျပည္သူလူထု အေနနဲ႔ ကိုယ့္အခြင့္အေရးေလးကိုေတာ့ ကိုယ္ရေအာင္ ယူတတ္ဖို႔ လိုအပ္တယ္။

မၾကာခင္မွာ ၂ဝ၁ဝ မွာ ေရြးေကာက္ပြဲ ေရာက္ေတာ့မယ္။ ဒီလို အခြင့္အေရး ရေတာင့္ရခဲ အခြင့္အေရးပါ။ အဲဒီအခြင့္အေရးမွာ ကိုယ့္အခြင့္အေရးကို ကိုယ္ လက္လြတ္ဆံုး႐ႈံး မခံပါနဲ႔။ ကိုယ့္အေနနဲ႔ မဲေပးရမယ္ ဆိုရင္လည္း ကိုယ့္အခြင့္အေရး အရ ကိုယ္ထည့္လိုက္တဲ့ မဲအတြက္ ကိုယ့္အေနနဲ႔ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေရြးခ်ယ္ပါ။ ကိုယ့္အခြင့္အေရး နည္းနည္းဆံုး႐ႈံးရင္ ကိုယ့္အတြက္ အမ်ားၾကီး နစ္နာတယ္။ ကိုယ့္အခြင့္အေရး ရရွိဖို႔အတြက္ ကိုယ့္လုပ္ေဆာင္မွ ရမယ္လို႔ တိုက္တြန္းခ်င္ပါတယ္။

Ref: မဇၽၥိမ

ေန႔စဥ္သတင္းမ်ား ( ၃ - ၁ - ၁၀)

■ ရန္ကုန္ႏွင့္ နယ္အဖြဲ႔ခ်ဳပ္၀င္မ်ား လြတ္လပ္ေရးေန႔ အခမ္းအနားမ်ား က်င္းပမည္ သတင္း
■ လြတ္လပ္ေရးေန႔ အထူးအစီအစဥ္ သတင္း
■ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ျပင္ဆင္အယူခံမႈ ေလွ်ာက္လွဲခ်က္ျပင္ဆင္ သတင္း
■ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အမႈ ေလွ်ာက္လွဲခ်က္ အၿပီးသတ္ ၾကားနာမည္ သတင္း
■ သတင္းေထာက္ မလွလွ၀င္းကို ေနာက္ထပ္ ႏွစ္ရွည္ေထာင္ဒဏ္ ခ်မွတ္ သတင္း
■ နယ္ေ၀းေထာင္ေရာက္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား က်န္းမာေရး စိုးရိမ္ရ သတင္း
■ အစိုးရ၀န္ထမ္း လစာ တိုးေပးေတာ့မည္ သတင္း
■ ဒီေကဘီေအတပ္သားမ်ားက ကရင္ရြာသားမ်ားကို ႏွိပ္စက္ သတင္း
■ ရန္ကုန္မွာ တရားမ၀င္ေနထိုင္သူ ကေမၻာဒီယား (၁၀) ႏွစ္၊ လက္ခံသည့္ အိမ္ရွင္ (၃) ႏွစ္ သတင္း
■ ျမန္မာဆိုင္းနဲ႔ အေနာက္တိုင္းတူရိယာ မတြဲဖက္ဖို႔ အမိန္႔ထုတ္ သတင္း
■ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ရဲ႕ ကမၻာ့စီးပြားေရးအေျခအေနနဲ႔ ၂၀၁၀ အလားအလာ သတင္း
■ အန္အယ္လ္ဒီပါတီဌာနခ်ဳပ္တြင္ လြတ္လပ္ေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္ ပန္းခ်ီအႏုပညာျပပြဲ က်င္းပ သတင္း
■ ဒီေကဘီေအတပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ား ေကအဲန္ယူႏွင့္ သြားေရာက္ပူးေပါင္းမႈေၾကာင့္ ရြာသူရြာသားမ်ား ႏွိပ္စက္ခံရ သတင္း
■ သွ်မ္းျပည္(ေျမာက္ပိုင္း) မယက ဥကၠဌ ရာထူးေနရာ အေျပာင္းအလဲ စတင္ သတင္း
■ နအဖ တပ္ၾကပ္ႀကီးတဦး ဘဂၤလာတြင္ ဖမ္းဆီးခံရ သတင္း
■ လယ္ေျမအသံုးျပဳခ ႏွစ္ဆေက်ာ္ေကာက္၍ လယ္သမားမ်ား အခက္ေတြ႔ သတင္း
■ ပီ႐ူးတရား႐ံုးခ်ဳပ္က သမၼတေဟာင္း ဖူဂ်ီမူရီအေပၚ ေထာင္ဒဏ္ (၂၅) ႏွစ္ ခ်မွတ္ သတင္း
■ ယီမင္ရွိ အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္သံ႐ံုးေတြ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေၾကာင့္ ပိတ္ထားရ သတင္း
■ တပ္မေတာ္သားခ်င္းေတာ့ မတူပါေလ (ေဆာင္းပါး)
■ MIG 29 တိုက္ေလယာဥ္ကို အပစ္ရပ္အဖြဲ႔မ်ားက တုန္႔ျပန္ရန္ လိုအပ္ခ်က္ (ေဆာင္းပါး)
■ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ (သို႔မဟုတ္) သဇင္နီ - အပိုင္း (၄၆) (ေဆာင္းပါး)
■ ျပႆနာအရင္းခံက (ေဆာင္းပါး)
■ ေခတ္လူငယ္မ်ား၏ သံုးသပ္ခ်က္ (ေဆာင္းပါး)

Sunday, January 3, 2010

တပ္မေတာ္သားခ်င္းေတာ့ မတူပါေလ

ရဲေဘာ္ေဟာင္းလွစိန္

ဇန္န၀ါရီ ၃၊ ၂၀၁၀

၂၀၀၉ ခုနွစ္ ခရစ္စမတ္ေန႔ မွာ သမၼတ အိုဘားမား နဲ႔ သမၼတကေတာ္တို႔က ႏိုင္ငံကို မိန္႔ခြန္း ေျပာပါတယ္။ မိန္႔ခြန္း ေျပာတဲ့ ေနရာမွာ မိသားစု နဲ႔ ေဝးကြာတဲ့ ေနရာေတြမွာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ ေနၾကတဲ့ တပ္မေတာ္သားေတြကို အဓိက ထားျပီးေတာ့ အားေပးစကား၊ ဂုဏ္ျပဳစကား၊ ေက်းဇူးစကားနဲ႔ တႏိုင္ငံလုံးက ဝိုင္းျပီး တတ္ႏိုင္တဲ့ ဘက္ကေန ပံ့ပိုး ၾကဖို႔ ေျပာသြားပါတယ္။

အိုဘားမား နဲ႔ သမၼတကေတာ္ မိန္႔ခြန္း ဗြီဒီယို

အေမရိကန္သမၼတဟာ အေရြးေကာက္ခံ ပုဂၢိဳလ္ပါ။ စစ္တပ္က ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီး မဟုတ္ပါဘူး။ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံဟာလဲ ဒီမိုကေရစီ နိုင္ငံပါ။ စစ္တပ္အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ ႏိုင္ငံ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ တပ္မေတာ္သားေတြကို တန္ဖိုးထားပါတယ္။ ႏိုင္ငံရဲ့ လုံျခဳံေရးအတြက္ အသက္ကို စြန္႔ထားတဲ့ လူေတြအျဖစ္န႔ဲ ဂုဏ္ျပဳပါတယ္။ တပ္မေတာ္မွာ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ စစ္မႈထမ္းေဟာင္း ေတြရဲ့ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ စီးပြားေရး၊ အလုပ္အကိုင္ အဖက္ဖက္က ျဖည့္ဆီး ေပးပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံလို စစ္တပ္က အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ႏိုင္ငံ အစိုးရက စစ္မႈထမ္းေဟာင္းေတြကို ဘယ္လို ျဖည့္ဆီးေပးပါသလဲ။ က်န္းမာေရး အတြက္ ဘာေတြ အမွန္တကယ္ တာဝန္ယူေပးသလဲ။ စစ္မႈထမ္းေဟာင္းေတြ စစ္ေဆးရုံေတြမွာ ကုသခြင့္ ရွိတယ္ဆိုေပမယ့္ ဘယ္ေလာက္ ဂရုစိုက္သလဲ။ မိသားစု အသုံးစရိတ္ မေလာက္လို႔ စာအုပ္ လိုက္ေရာင္းေနရတဲ့ စစ္မႈထမ္းေဟာင္းေတြ ဒုနဲ႔ေဒး၊ သူငယ္ခ်င္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြထံမွာ ပါမစ္လိုက္ေတာင္း ေနရတဲ့ အရာရွိ အျငိမ္းစားေတြ ဒုနဲ႔ေဒးပါ။

အဲဒါ ဘာျဖစ္လို႔လဲ။ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရဆိုတဲ့ လက္ရွိဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေတြက စစ္မႈထမ္းေဟာင္းေတြကို တာဝန္ မယူလို႔ပါ။ ေခတ္စကားနဲ႔ ေျပာရရင္ “စားျပီး နားမလည္ …” လုပ္ေနတာေပါ့။ တိုက္ပြဲမွာ သက္စြန္႔ဆံဖ်ား တိုက္ခိုက္ ေပးခဲ့တာေတြကို တာဝန္ မယူတဲ့သေဘာပါ။ လက္ရွိ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ ေနသူေတြ အျငိမ္းစားယူရင္လဲ စာအုပ္ လိုက္ေရာင္းတဲ့ ဘဝ၊ ပါမစ္ လိုက္ေတာင္းတဲ့ ဘဝကို ေရာက္ၾကရမွာပါ။

အေမရိကန္သမၼတက သူရဲ့ႏွစ္သစ္ကူး အားလပ္ရက္မွာ စစ္တန္းလ်ားေတြကို သြားေရာက္ လည္ပတ္ပါတယ္။ ေပါ့ေပါ့ပါးပါး သာမန္ ဝန္ထမ္းတစ္ေယာက္ အေနနဲ႔ ရဲေဘာ္ေတြ၊ အရာရွိအရာခံ အၾကပ္တပ္သားေတြနဲ႔ ဘားတိုက္မွာ ထမင္း အတူစားပါတယ္။ သူ႔အတြက္ သီးသန္႔ စားပြဲနဲ႔ အစား အေသာက္ေတြ ျပင္ဆင္ မေပးရပါဘူး။ ရဲေဘာ္ေတြရဲ့ ထမင္းဝိုင္းမွာ အတူ ဝင္စားရင္း လြတ္လြတ္လပ္လပ္ စကား ေျပာဆိုၾကပါတယ္။ ရဲေဘာ္ေတြရဲ့ တကယ့္ဘဝကို ခံစားၾကည့္ပါတယ္။ စစ္တပ္ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ လက္ရွိ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ဘယ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ တေယာက္ကမ်ား ရဲေဘာ္ေတြနဲ႔ ထမင္း တစ္ဝိုင္းထဲ စားဖူးပါသလဲ၊ ရဲေဘာ္ေတြရဲ့ တကယ့္ဘဝကို ခံစား ၾကည့္ဖူးပါသလဲ။

အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာ တပ္မေတာ္သား တဦး တာဝန္ထမ္းေဆာင္ရင္း က်ဆုံးသြားရင္ အေလာင္းကို ရတဲ့နည္းနဲ႔ ယူျပီး မိသားစုဆီကို ပို႔ေပးပါတယ္။ (အေလာင္း မရႏိုင္ေတာ့ရင္ေတာင္ အရိုးကို ရေအာင္ ျပန္ယူပါတယ္။ ဗီယက္နမ္ စစ္ပြဲကို နမူနာၾကည့္ပါ။) ျပီးေတာ့ စစ္သင္းခ်ိဳင္းမွာ တစ္ခမ္းတနား သင္္းျဂိဳလ္ပါတယ္။ သမၼတ ကိုယ္တိုင္က လက္မွတ္ေရးထိုးျပီး ဝမ္းနည္းေၾကာင္း သဝဏ္လႊာ ေပးပို႔ပါတယ္။ စစ္အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ဘယ္လို ဆက္ဆံခံရသလဲ ဆိုတာ လက္ရွိ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီးကေတာ္ ေဒၚၾကိဳင္ၾကိဳင္ အသိဆုံးပါ။ တပ္ေရးဗိုလ္ၾကီး၊ တပ္ရင္းမွဴးဇနီး (အလြန္ဆုံးေပါ့) လာျပီး အေၾကာင္းၾကား၊ ဝမ္းနည္းေၾကာင္းေျပာ၊ ရက္လည္ျပီးတာနဲ႔ တပ္က ထြက္ေပေတာ့ ျပီးရင္ အဆင္ေျပသလို ၾကည့္ေနေပေတာ့။

ဒီေလာက္ဆိုရင္ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံက တပ္မေတာ္သား တေယာက္ရဲ့ ဘဝနဲ႔ စစ္အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ ႏိုင္ငံက တပ္မေတာ္သား တေယာက္ရဲ့ ဘဝ အၾကမ္းဖ်င္း ေလာက္ေတာ့ မွန္းလို႔ ရပါျပီ။ ဗုဒၶဘာသာမွာ ဗုဒၶက "သူဟာ လမ္းပဲ ညႊန္ေပးလို႔ရတယ္ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ၾကိဳးစားရမွာ" လို႔ ေျပာခဲ့သလို ခရစ္ယာန္ ဘာသာမွာလဲ ဘုရားသခင္ဆီ ခ်ည္းကပ္မွ ဘုရားသခင္က ကယ္တင္ေပးႏိုင္တယ္ လို႔ ဆိုပါတယ္။ (မူဆလင္ဘာသာမွာလဲ ဒီအတိုင္း ဆင္ဆင္ပဲ ျဖစ္မယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။) လက္ရွိ တပ္မေတာ္သားေတြ အေနနဲ႔ တပ္က အျငိမ္းစား ယူျပီးရင္ စာအုပ္ ေရာင္းစားခ်င္သလား၊ အပတ္စဥ္ အတူတူ သူငယ္ခ်င္းေတြ ဆီမွာ ပါမစ္ လိုက္ေတာင္းမလား။ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ့ အစီအစဥ္နဲ႔ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ စီးပြားေရး အဆင္ေျပေျပ ေနခ်င္သလား စဥ္းစားၾကပါ။ တိုက္ပြဲမွာ အသက္ ေပးခဲ့ရရင္လဲ မိသားစုကို ဘယ္လို ထားခဲ့ခ်င္သလဲ၊ သမၼတ ကိုယ္တိုင္က ဂုဏ္ျပဳတာကို ခံခ်င္သလား၊ တပ္ေရး ဗိုလ္ၾကီးကလာ အေၾကာင္းၾကားျပီး ျပီးသြားတာကို လိုခ်င္သလား။ လိုခ်င္တဲ့ ဘဝကို ၾကိဳးစားမွ၊ လိုခ်င္တဲ့ဘက္ကို ခ်ဥ္းကပ္ရမွာကေတာ့ လက္ရွိ ရဲေဘာ္တို႔ရဲ့ တာဝန္ပါပဲ။

Ref: မိုးမခ

ေန႔စဥ္သတင္းမ်ား ( ၂ - ၁ - ၁၀)

■ ၂၀၁၀ တြင္ မေျပာင္းလဲႏိုင္ဟုဆိုေသာ လူထုစိန္၀င္းအျမင္ႏွင့္ တုန္႔ျပန္မႈမ်ား သတင္း
■ လစာနည္း ၀န္ထမ္းမ်ား လစာတိုးျမႇင့္မည့္ သတင္းထြက္ သတင္း
■ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ နာေရးစရိတ္တက္မည္ဟု ဆို သတင္း
■ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားရန္ပံုေငြ ပန္းခ်ီျပပြဲ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္႐ံုးတြင္ က်င္းပ သတင္း
■ ၂၀၁၀ အတြက္ ႏွစ္သစ္ဆုေတာင္းမ်ား သတင္း
■ ႏွစ္သစ္ကူးညတြင္ ၂၀၁၀ ဆန္႔က်င္ေရး ႏိႈးေဆာ္စာမ်ား တြံေတး၌ ျဖန္႔ေ၀ သတင္း
■ လွ်ဳိ႕ဝွက္သည္းဖိုမ်ား ႏွစ္ကူးကာလမွာ ႀကီးစိုးေန သတင္း
■ ကာတြန္းဆရာႀကီး ဦးဗကေလး အသက္ (၉၂) ႏွစ္ အရြယ္တြင္ ကြယ္လြန္ သတင္း
■ ေက်ာင္းသားစံုညီပြဲေတာ္အတြက္ ၿခိမ္းေျခာက္ ေငြေကာက္ သတင္း
■ အာဆီယံ-တ႐ုတ္ လြတ္လပ္စြာကုန္သြယ္မႈ ႏွစ္သစ္ကူးစတင္ သတင္း
■ ေလယာဥ္ေဖာက္ခဲြတုိက္ခုိက္ဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းသူ အယ္လ္ခုိင္းဒါးနဲ႔ ပတ္သက္ေၾကာင္း အုိဘားမား ေျပာ သတင္း
■ ႏ်ဴကလီးယားအဆုိျပဳခ်က္ ဇန္န၀ါရီလကုန္ ေနာက္ဆုံးထားလက္ခံဖုိ႔ အီရန္က ရာဇသံေပး သတင္း
■ အာဖဂန္သမၼတရဲ႕ ၀န္ႀကီးအဖဲြ႔၀င္ အမ်ားစု လႊတ္ေတာ္က ပယ္ခ် သတင္း
■ ပါကစၥတန္မွာ အေသခံဗံုးခြဲမႈေၾကာင့္ အနည္းဆံုး (၈၈) ဦး ေသဆံုး သတင္း
■ သင့္ျမတ္ေရးႀကိဳးပမ္းဖုိ႔ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အာမခံ သတင္း
■ ေသာက္စားျမဴးတူးသူေတြေၾကာင့္ ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔ သတင္း
■ ဘိုးေတာ္ေမာင္ေမာင္ (ခ) သန္႔ေဇာ္ေ႐ႊဟာ (ေဆာင္းပါး)
■ ေကာင္းကင္ျပာနဲ႔ အနာဂတ္ (၂) (ေဆာင္းပါး)
■ ႐ုိးရာကြမ္းစားျခင္းဓေလ့ (ေဆာင္းပါး)

Saturday, January 2, 2010

စစ္မွန္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲ၊ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲ ႏွင့္ ျမန္မာျပည္ အနာဂတ္

Thursday, December 31, 2009

ေရြးေကာက္ပြဲ။

ဒီစကားလံုးဟာ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲေတြ၊ မီဒီယာေတြ၊ စာတမ္း ဖတ္ပြဲေတြမွာ ေရပန္း အေတာ္စားေနတဲ့ စကားလံုးတခုပါ။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒကို အေျခတည္ျပီး ထြက္ေပၚလာမွာ ျဖစ္တဲ့ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ေဆြးေႏြးၾက၊ ျငင္းခံုၾက၊ သေဘာထားေတြ ဖလွယ္ၾကနဲ႔မို႔ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပ ႏိုင္ငံေရး ေလာက တခုလံုးမွာ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အသံေတြ အမ်ားအျပား ထြက္ေပၚေနပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆိုတာ ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အတြက္ အေရးပါတဲ့ အခ်က္တခု ျဖစ္တာေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပြဲကို အားေပး ေထာက္ခံသင့္တယ္၊ ေရြးေကာက္ပြဲ ၀င္သင့္တယ္၊ ပါလီမန္ထဲ ေရာက္မွ ႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးမွဳေတြ လုပ္သင့္တယ္လို႔ အဆိုျပဳသူေတြလဲ ရွိပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းေတြ၊ ပါတီေထာင္ခြင့္ေတြ ထြက္ေပၚလာေသးတာ မရွိေပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္မယ့္ ကိုယ္စားလွယ္ ေလာင္းေတြ အေနနဲ႔ စည္းရံုး လွဳံေဆာင္မႈေတြ ကလဲ ျပည္တြင္းမွာ ေပၚထြက္ေနပါတယ္။ တျပိဳင္နည္ တည္းမွာတင္ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အက်ိဳးေက်းဇူးကို ေဆာင္က်ဥ္းေပးႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတဲ့ အခ်က္ကို ဆုပ္ကိုင္ျပီး ျပည္သူလူထုနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး တက္ၾကြ လွဳပ္ရွားသူေတြ ပူးေပါင္း အေကာင္အထည္ ေဖာ္တဲ့ အာဏာရွင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆန္႔က်င္ေရး ကင္ပိန္းေတြကလဲ ထြက္ေပၚ လာပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ စကားလံုးအရ ကြဲျပားမွဳ အခ်က္ႏွစ္ခုကို သတိျပဳမိဖို႔ လိုပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲကို ေထာက္ခံ အားေပး သင့္တယ္လို႔ အဆို ရွိသူမ်ားက ေရြးေကာက္ပြဲ ဆိုတဲ့ စကားလံုးကိုပဲ အသံုးျပဳထားပါတယ္။ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲရဲ႕ သရုပ္မွန္ျဖစ္တဲ့ အာဏာရွင္ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုတဲ့ စကားလံုးကို ထည့္သြင္း အသံုးျပဳထားတာ မရွိပါဘူး။ ဒီလိုပဲ။ ေရြးေကာက္ပြဲကို ဆန္႔က်င္ ကန္႔ကြက္သူမ်ား ကလဲ အာဏာရွင္ ေရြးေကာက္ပြဲကို ဆန္႔က်င္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ တိုင္းျပည္ တျပည္ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ ကူးေျပာင္းမွဳမွာ အေရးပါတဲ့ စစ္မွန္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆိုတာကို ဆန္႔က်င္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီေတာ့ စစ္မွန္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲကို ဘာေၾကာင့္ ေထာက္ခံ သင့္သလဲ၊ အာဏာရွင္ ေရြးေကာက္ပြဲကို ဘာေၾကာင့္ ကန္႔ကြက္ သင့္သလဲဆိုတာ ေလ့လာ ၾကည့္ၾကရေအာင္ပါ။

ေရြးေကာက္ပြဲဆိုရာ၀ယ္

ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႕ မဲေပးျခင္း ဆိုတာ ကိုယ္စားျပဳ ဒီမိုကေရစီ (Representative Democracy ) နဲ႔ အမ်ားဆံုး ဆက္ႏြယ္ ေနပါတယ္။ ကိုယ္စားျပဳျခင္း (representation) ဆိုတာကို ႏိုင္ငံေရး ရွဳေထာင့္ကေန အနက္ အဓိပၸာယ္ ျပန္ဆိုတဲ့ အခါ လူအမ်ားကို ကိုယ္စားျပဳျပီး၊ လူတဦးတေယာက္ ကေန (သို႔မဟုတ္) လူတစု ကေန ရပ္တည္တာ၊ လုပ္ငန္း ေဆာင္တာေတြ ျပဳလုပ္တာလို႔ အဓိပၸာယ္ ရပါတယ္။ ကိုယ္စားျပဳ ဒီမိုကေရစီ ဆိုတာကေတာ့ အစိုးရနဲ႔ ျပည္သူေတြ အၾကားမွာ ကိုယ္စားျပဳမွဳ ဆိုတဲ့ သေဘာတရား ပါ၀င္လာတဲ့ အတြက္ အစိုးရဟာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ဆႏၵ သေဘာေတြနဲ႔ အက်ိဳးစီးပြားကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ တခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ လူထုကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ ဒီမိုကေရစီ စနစ္အတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ လံုေလာက္တဲ့ အေျခအေန (sufficient condition) မဟုတ္ရင္ေတာင္ လိုအပ္တဲ့ အေျခအေန (necessary condition) တခု ျဖစ္လာပါေတာ့တယ္။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုတာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ရဲ႕ အေရးအၾကီးဆံုး ႏွလံုးသား ျဖစ္တယ္လို႔ ေတြးျမင္ ယူဆသူေတြလဲ ေပၚထြက္ လာပါတယ္။ ဒီအေတြးအျမင္ကို ေရာင္ျပန္ဟပ္ေစတဲ့ အယူအဆေတြကို Joseph Schumpeter ေရးသားတဲ့ Capitalism, Socialism, Democracy (1942) စာအုပ္ထဲမွာ အတိအက် ေတြ႕ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီဆိုတာ ျပည္သူေတြက သူတို႔ကို အုပ္ခ်ဳပ္မယ့္သူေတြကို လက္ခံျခင္း၊ ကန္႕ကြက္ျခင္း ျဖစ္တယ္လို႔ သူက ဆိုခဲ့ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ အဆိုကို လက္ခံျပီး ဒီမိုကရက္တစ္ အစိုးရ ဆိုတာကို ေရြးေကာက္ပြဲ ျပဳလုပ္ေပးတဲ့ အစိုးရအေနနဲ႔သာ ယံုၾကည္ ေရးသားၾကတဲ့ ႏိုင္ငံေရး သီအိုရီ ပညာရွင္ေတြ အမ်ားအျပားပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ အာဏာရွင္ အစိုးရေတြကလဲ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ က်င္းပလာျပီး ဒီမိုကေရစီ အစိုးရေတြ အေနနဲ႔ အသြင္ေဆာင္လာတဲ့ အခါမွာက်ေတာ့ အတုနဲ႔ အစစ္ကို ခြဲျခားႏိုင္ဖို႔ အတြက္ စစ္မွန္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆိုတဲ့ သေဘာတရားက ထပ္မံ ထြက္ေပၚလာရ ပါေတာ့တယ္။

စစ္မွန္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲ

စစ္မွန္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုတာကို တိုင္းတာဖို႔အတြက္ ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြ အၾကား၊ အဖြဲ႔အစည္းေတြ အၾကား ျပိဳင္ဆိုင္မွဳရွိတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ျခင္း၊ မျဖစ္ျခင္းက အေရးၾကီးတဲ့ အခ်က္တခု ျဖစ္ပါတယ္။ တပါတီ စနစ္ကို တပါတီ အာဏာရွင္ စနစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ ပံုေဖာ္ျခင္းဟာ ဒီအခ်က္နဲ႔ ဆိုင္ပါတယ္။ အျပိဳင္အဆိုင္ ကင္းမဲ့ေနတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ျပဳလုပ္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို စစ္မွန္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲလို႔ မသတ္မွတ္ ႏိုင္ပါဘူး။ စစ္မွန္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲ မဟုတ္တဲ့ ေရြးေကာက္ခံရျပီး တက္လာတဲ့ အစိုးရဟာလဲ အာဏာရွင္ အစိုးရပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို အစိုးရရွိေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး စနစ္ကိုလဲ အာဏာရွင္စနစ္ လို႔ပဲ သတ္မွတ္ ေခၚဆိုႏိုင္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆိုတာက တျခား ႏိုင္ငံေရး ဆက္ဆံေရး လမ္းေၾကာင္းေတြလိုပဲ အစိုးရနဲ႔ လူထုအၾကား၊ ေရေပၚဆီ ႏိုင္ငံေရး သမားေတြနဲ႔ အမ်ားျပည္သူေတြ ၾကားမွာ တဦးနဲ႔ တဦး လႊမ္းမိုးခြင့္ကို ၾကိဳးပမ္း အားထုတ္ၾကရတဲ့ ႏွစ္လမ္းသြား ပံုသ႑ာန္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

အျပိဳင္အဆိုင္ရွိတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြရဲ႕ အဓိက လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြ ကေတာ့

(၁) ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားကို ေရြးခ်ယ္ခန္႔ထားျခင္း

ေရြးေကာက္ပြဲဆိုတာ ႏိုင္ငံေတာ္အတြက္ လိုအပ္တဲ့ ျပည္သူ႔ ေရးရာဌာန ေတြမွာ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္တဲ့ ႏိုင္ငံေရး သမားေတြကို ေရြးခ်ယ္ ခန္႔ထားျခင္း တမ်ိဳးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ ၀င္မယ့္ ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြဟာ ေရြးေကာက္ပြဲ ၀င္မယ့္ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြကို ကနဦး ေရြးခ်ယ္ ၾကရပါတယ္။ ဒီႏိုင္ငံေရး သမားေတြဟာ ျပည္သူ႔ေရးရာ ဌာနေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အသိပညာေတြ၊ အေတြးအၾကံဳေတြ ရွိေနဖို႔ လိုအပ္သလို လူထု ဆက္ဆံေရးမွာလဲ က်ြမ္းက်င္သူမ်ား ျဖစ္ရပါမယ္။ ဒီႏိုင္ငံေရး သမားေတြရဲ႕ ေနာက္ကြယ္မွာလဲ သက္ဆိုင္ရာ က႑အလိုက္ က်ြမ္းက်င္သူေတြ ရွိရပါမယ္။ ျပည္သူ႔ ေရးရာဌာန တခုကို ႏိုင္ႏိုင္နင္းနင္း၊ မွန္မွန္ကန္ကန္ တာ၀န္ယူႏိုင္မႈ ဆိုတာ ကမၻာ့အျမင့္ဆံုး ေတာင္ေတြကို တက္တာနဲ႔ အတူတူပါပဲ။ ေတာင္ထိပ္ေရာက္သြားတဲ့ ေတာင္တက္ သမားေတြကိုပဲ လူအမ်ားက မွတ္မိ ခ်ီးက်ဴး တတ္ၾကတယ္။ စံခ်ိန္ တင္တတ္ၾကတယ္။ ဒီေတာင္တက္သမား တေယာက္ ေတာင္ထိပ္ ေရာက္သြားဖို႔ ဇြဲလံု႔လ ၀ီရိယ၊ သတၱိနဲ႔ စိတ္ခြန္အားေတြ လိုအပ္သလို၊ စနစ္တက် ပံ့ပိုးေပးႏိုင္တဲ့ crew member ေလးရာေက်ာ္လိုအပ္ပါတယ္။ ေနာက္ကြယ္မွာ ပံ့ပိုးမႈေတြ မပါပဲ ကမၻာ့အျမင့္ဆံုး ေတာင္ေတြရဲ႕ ေတာင္ထိပ္ေတြကို ေရာက္သြားတဲ့ ေတာင္တက္သမားေတြ အေတာ္နည္းပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရးသမားဆိုတာလဲ ဒီအတိုင္းပါပဲ။ ျပည္သူ႔ ေရးရာဌာန တခုခုကို တာ၀န္ယူရမယ့္ ႏိုင္ငံေရး သမားေတြလဲ ဒီအတိုင္းပါပဲ။ ဘယ္သူမွ က႑စံုမွာ နက္နက္နဲနဲ မက်ြမ္းက်င္ႏိုင္ပါ။ က႑စံုမွာ က်ြမ္းက်င္သူေတြကို စီမံ ခန္႔ခြဲႏိုင္တဲ့ အရည္အခ်င္း ကသာ က်ြမ္းက်င္ သေယာင္ေယာင္ ျဖစ္ေနတဲ့ အရည္အခ်င္းထက္ ပိုတန္ဖိုး ရွိပါတယ္။ ဒီ အရည္အခ်င္းမွာ အားနည္းေနတဲ့ ႏိုင္ငံေရး သမားနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြဟာ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အရွံဳးနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရတတ္ သလို၊ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ႏိုင္ခဲ့ရင္လဲ လက္ေတြ႔လုပ္ငန္း ေဆာင္တာေတြက်ရင္ ကေသာင္းကနင္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အစိုးရအဖြဲ႔ တခုမွာ တာ၀န္ယူဖို႔ ေမွ်ာ္မွန္းတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသမားမွာ ေရြးေကာက္ခံခဲ့ ရရင္ သက္ဆိုင္ရာ နယ္ေျမမွာ ထမ္းေဆာင္ရမယ့္ တာ၀န္ေတြ၊ အစိုးရအဖြဲ႔ ေကာ္မတီေတြမွာ ပါ၀င္တဲ့အခါ ကိုယ့္ပခံုးေပၚ ေရာက္လာႏိုင္မယ့္ တာ၀န္ေတြ၊ အစိုးရ ၀န္ၾကီးဌာနေတြကို တာ၀န္ယူ ဖြဲ႔စည္းတဲ့ အခါ ၀န္ၾကီးဌာန ယႏၱရား လည္ပတ္ပံုေတြ၊ ကိုယ္ပိုင္ ရံုးမွာ ဘယ္လို အေတြ႔အၾကံဳနဲ႔ ဘယ္လို အသိပညာရွိတဲ့ လူေတြ လိုအပ္တယ္ ဆိုတာေတြကို သိရွိေနဖို႔ အလြန္ အေရးၾကီးပါတယ္။

တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာ ေတာ္လွန္ေရးကေန ဒီမိုကေရစီ အသြင္ ကူးေျပာင္းမွဳေတြ ရွိတတ္ပါတယ္။ အဲဒီ အခါမ်ိဳးမွာ ပါလီမန္ေတြထဲမွာ ျပႆနာေတြ တက္ေလ့ရွိတယ္။ ေတာ္လွန္ေရး သမားကေန အမတ္ ျဖစ္လာသူေတြကလဲ ေတာ္လွန္ေရးကို စြန္႔လႊတ္ ေပးဆပ္ အနစ္နာခံျပီး အႏိုင္ရေအာင္ ႏႊဲလာတာ ဆိုတဲ့ မာနေတြ ရွိတယ္။ အာဏာရွင္ေဟာင္း လက္ထက္က ဗ်ဴရိုကရက္ လူတန္းစားေတြ ကလဲ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဌာနေတြကို စီမံခန္႔ခြဲတာကို အေတြ႔ အၾကံဳေတြ ရွိလာတာဆိုတဲ့ မာနေတြရွိတယ္။ ပညာရွင္ေတြကလဲ အသိပညာ၊ ဗဟုသုတနဲ႔ ျပည့္စံုသူေတြ ဆိုတဲ့ မာနရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ လက္ေတြ႕မွာက်ေတာ့ ဘယ္သူမွ မျပည့္စံုပါဘူး။ ေတာ္လွန္ေရး ေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ အေတြ႔အၾကံဳ ဆိုတာကလဲ Conventional Politics အေတြ႔အၾကံဳ မဟုတ္ပါဘူး။ ေတာ္လွန္ေရး ေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္တာနဲ႔ ၀န္ၾကီးဌာန တခုကို ဦးေဆာင္စီမံ ခန္႔ခြဲႏိုင္တဲ့ အရည္အခ်င္း ရွိေနပါျပီလို႔ ဘယ္သူမွ တထစ္ခ် မေျပာႏိုင္ပါဘူး။ ဒီလိုပဲ ဗ်ဴရိုကရက္ေတြ အတြက္ကလဲ သူတို႔ဆီ ရွိခဲ့တဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ စီမံ ခန္႔ခြဲေရး ပံုစံေတြဟာ စနစ္သစ္နဲ႔ အညီ ေျပာင္းလဲမွုေတြ အမ်ားၾကီး ရွိတယ္ဆိုတာ နားလည္ လက္ခံရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ပညာရွင္ေတြ ဘက္ကလဲ စာေတြ႔နဲ႔ လက္ေတြ႔ အျမဲတမ္း ထပ္တူ မက်ႏိုင္ဘူး ဆိုတာကို လက္ခံရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဓိကက အေရြးေကာက္ခံ ကိုယ္စားလွယ္ ျဖစ္လာတဲ့ အခါ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားကို ဘယ္လို ေဆာင္က်ဥ္း ေပးႏိုင္မလဲ ဆိုတာက အစိုးရ အဖြဲ႔၀င္ေတြ၊ ျပည္သူ႔ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ အတြက္ အေရးၾကီးဆံုးပါပဲ။ ဒါကိုပဲ အာရံု စိုက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလိုနားလည္မွဳမရွိတဲ့ အစိုးရအဖြဲ႕ေတြ အကြဲကြဲအျပဲျပဲနဲ႔ အပ်က္ပ်က္ အယြင္းယြင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ဖဆပလ အစိုးရ လက္ထက္က ဦး၊ ဗိုလ္၊ သခင္ အကြဲအျပဲေတြနဲ႔ ဂိုဏ္းဖြဲ႔မွဳေတြဟာ ဒီလိုအာရံုစိုက္မွု အားနည္းလို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ယေန႔ ေခတ္အထိမွာလဲ ဒီလို “မင္းကဘာလဲ၊ ငါက ဘာလဲ“ ဆိုတာေတြက ႏိုင္ငံေရး ေလာကေတြမွာ ရွိေနၾကဆဲပဲ။ အေၾကာင္းအရာ ကိစၥတခုကို ေဆြးေႏြးေနတုန္းမွာ မင္းကဘာလဲလို႔ တဘက္လူကို မေမးခင္၊ ေျပာေနတဲ့ အေၾကာင္းအရာမွာ ဒီေမးခြန္းေမးဖို႔ လိုအပ္သလား ဆိုတာ အရင္ စဥ္းစားသင့္ပါတယ္။ ငါက ဘာ၊ ဘယ္လိုလုပ္ခဲ့တာ၊ ဘာေတြ ေပးဆပ္ခဲ့တာေတြ မေျပာခင္ ေဆြးေႏြးတဲ့ အေၾကာင္းအရာနဲ႔ ဒါက ဆက္စပ္ သလားဆိုတာ အရင္ စဥ္းစား ၾကည့္သင့္ပါတယ္။ ဒီလိုစဥ္းစားမွုေတြသာ ၾကိဳရွိမယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲေတြရဲ႕ အခ်ိန္တ၀က္ေက်ာ္ သက္သာျပီး၊ ဘာလုပ္သင့္လဲ ဆိုတာကို ဦးတည္သြားႏိုင္မွာ အေသအခ်ာပါပဲ။

(၂) အစိုးရဖြဲ႕စည္းျခင္း

စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲရဲ႕ တျခားလုပ္ငန္းတာ၀န္တရပ္ကေတာ့ အစိုးရဖြဲ႕စည္းျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္၊ ျပင္သစ္နဲ႔ ဗင္နီဇြဲလားႏိုင္ငံတို႔မွာ ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ အစိုးရအဖြဲ႔ေတြကို တိုက္ရိုက္ ေရြးခ်ယ္ ေပၚေပါက္ လာေစပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာ က်ေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ အစိုးရ ဖြဲ႔စည္းျခင္းကို လႊမ္းမိုး သက္ေရာက္မွဳ ရွိေစပါတယ္။ ပါတီစံု၊ ၀ါဒစံု အေရြးေကာက္ခံ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ အၾကားမွာ အာဏာ ခြဲေ၀မွဳေတြ အတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ အေရးၾကီးတဲ့ လိုအပ္ခ်က္ တရပ္ပါ။

(၃) ကိုယ္စားျပဳမႈေဖာ္ေဆာင္ျခင္း

စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ လူထုကို ကိုယ္စားျပဳပါတယ္။ ေရြးေကာက္ခံ ကိုယ္စားလွယ္ေတြဟာ လူထုရဲ႕ ဆႏၵ သေဘာထားကို ေဆာင္က်ဥ္းေပးတဲ့ လူထု ကိုယ္စားလွယ္ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ကေန ေပၚထြက္လာတဲ့ အစိုးရဟာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း တခုလံုးကို ကိယ္စားျပဳထားတဲ့ microcosm လို႔ ပညာရွင္မ်ားက သတ္မွတ္ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

(၄) မူ၀ါဒမ်ားကို လႊမ္းမိုးထိန္းခ်ဳပ္ျခင္း

အစိုးရေတြဟာ အာဏာရွင္စနစ္ အစိုးရေတြ ျဖစ္လာတဲ့အခါ အစြန္းေရာက္မူ၀ါဒေတြ၊ ျပည္သူ႔ သေဘာထား အမွန္နဲ႔ မကိုက္ညီတဲ့ မူ၀ါဒေတြ၊ အာဏာရွင္ေတြရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားကိုသာ ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္တဲ့ မူ၀ါဒေတြကို ျပဌာန္းတတ္ပါတယ္။ စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ လူထုကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ အစိုးရေတြကို ေပၚထြက္လာေစႏိုင္တာေၾကာင့္ ဒီလို မူ၀ါဒေရးရာကို အာဏာနဲ႕ အလြဲသံုးစား ျပဳလုပ္မွဳေတြကို တားဆီး ေပးႏိုင္ပါတယ္။

(၅) ျပည္သူလူထုအား ႏိုင္ငံေရးအသိပညာ ျဖန္႔ျဖဴးေပးျခင္း

စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲတခု မေပၚထြက္လာခင္မွာ အေရြးခံမယ့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ အတြက္ သင့္ေတာ္တဲ့ စည္းရံုးေရး ကာလ တခုရွိဖို႔ အေရးၾကီး ပါတယ္။ ဒီကာလေတြမွာ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ၊ အေရြးခံမယ့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ၊ ႏိုင္ငံေရး စနစ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး သတင္း အခ်က္အလက္ေတြ အမ်ားအျပား ေပၚထြက္ လာတတ္ပါတယ္။ ဒီလို သတင္း အခ်က္ အလက္ေတြ ထုတ္ေပးႏိုင္ဖို႔ အတြက္ ႏိုင္ငံေရး အဖြဲ႔အစည္းေတြ အားလံုးမွာ တန္းတူညီမွ် အခြင့္အေရးေတြ ရွိဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲ မတိုင္ခင္ကာလမွာ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ လြတ္လပ္စြာ စည္းရံုးေဟာေျပာထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခြင့္ ေတြကို လက္ရွိအစိုးရက ကန္႔သတ္ ထိန္းခ်ဳပ္မွဳေတြ ရွိရင္၊ လက္ရွိအစိုးရရဲ႕ မူ၀ါဒနဲ႔ သေဘာထားေတြကိုပဲ စာနယ္ဇင္း၊ သတင္း၊ မီဒီယာေတြကေန ျဖန္႔ေ၀တယ္ ဆိုရင္ ဒီလို အေျခအေနမ်ိဳးမွာ ထြက္ေပၚလာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ မဟုတ္ဘူးလို႔ အခိုင္အမာ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။

(၆) Legitimacy တည္ေဆာက္ႏိုင္ျခင္း

Legitimacy ဆိုတာ လက္တင္စကား legitimare ကေန ဆင္းသက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။ အဓိပၸာယ္ကေတာ့ to make lawful (တရား၀င္ျဖစ္ေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္း) ျဖစ္ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ျဖစ္၊ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲပဲ ျဖစ္ျဖစ္ Legitimacy ကို အတိုင္းအတာတခုအထိ တည္ေဆာက္ႏိုင္ပါတယ္။ အာဏာရွင္ႏိုင္ငံေတြမွာ အာဏာရွင္ေတြဟာ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ ပါ၀င္တဲ့ အစိုးရေတြပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ သူတို႔ ၾကိဳးကိုင္ထားတဲ့ အစိုးရေတြပဲျဖစ္ျဖစ္ အစိုးရသစ္ေတြရဲ႕ legitimacy ရဖို႔အတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ က်င္းပေလ့ ရွိၾကပါတယ္။ အာဏာရွင္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ ဆိုတာ ဒီလုပ္ငန္း ေဆာင္တာေပၚမွာ အဓိက ဗဟိုျပဳျပီး ထြက္ေပၚလာၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ေတြက ေရြးေကာက္ပြဲေတြရဲ႕ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကို ဒီအခ်က္ေတြနဲ႔ ရည္ညႊန္း ေျပာဆို ေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲတခုရဲ႕ စစ္မွန္ျခင္း၊ အတုအေယာင္ ျဖစ္ျခင္းေတြဟာ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပ ျပဳလုပ္ပံုေပၚမွာ မူတည္ေနတာေၾကာင့္ လြတ္လပ္၍ တရားမွ်တေသာ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုတဲ့ စကားလံုးကို အသံုးျပဳျပီး သတ္မွတ္ တိုင္းတာ လာၾကပါတယ္။ လြတ္လပ္၍ တရားမွ်တေသာ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆိုတာကေတာ့ electoral process ကို တန္းတူညီမွ် အားလံုးပါ၀င္ခြင့္ ရွိမွဳ၊ မဲလံုျခံဳမွဳ နဲ႕ လြတ္လပ္စြာ မဲေပးခြင့္ စတာေတြနဲ႕ သက္ဆိုင္ပါတယ္။ မဲခိုးမွဳေတြ၊ မဲလိမ္မွဳေတြ၊ လြတ္လပ္စြာ မဲေပးခြင့္မရွိေအာင္ အာဏာရွင္ဘက္ေတာ္သားေတြက ျခိမ္းေခ်ာက္ ေႏွာင့္ယွက္မွဳေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ ကေန ေရြးေကာက္ခံ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြကို လြတ္လြပ္လပ္လပ္ ေရြးခ်ယ္ႏိုင္ခြင့္ မရွိေအာင္ ပိတ္ပင္တားျမစ္မွဳေတြ ရွိေနတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲကို စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲလို႔ မေခၚဆိုႏိုင္ပါဘူး။ အာဏာရွင္ေတြ က်င္းပတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာ ဒီလို သြင္ျပင္လကၡဏာ၊ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြ ရွိေနတတ္ပါတယ္။

အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ အတိုက္အခံအင္အားစု အက္ေၾကာင္းမ်ား

အာဏာရွင္ေတြ က်င္းပတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲလို႔ လူအမ်ားက အသိအမွတ္ မျပဳၾကပါဘူး။ ေရွ႕ပိုင္းမွာ ဆိုခဲ့သလိုပဲ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာ မဲခိုးမွဳေတြ၊ မဲလိမ္မွဳေတြ၊ ျခိမ္းေခ်ာက္ ေႏွာင့္ယွက္မွဳေတြ၊ ပိတ္ပင္ တားျမစ္မွဳေတြ အတိုင္းအတာ တခုအထိ ရွိေနတတ္လို႔ ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္လဲ အာဏာရွင္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ ကေတာ့ အမ်ားအျပား ေပၚထြက္ေနဆဲပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုေပၚထြက္ေနရလဲ။ အာဏာရွင္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ ထြက္ေပၚလာရျခင္းဟာ အာဏာရွင္ေတြ အတြက္ အက်ိဳးေက်းဇူးေတြ ရွိေနေစလို႔ပါပဲ။

ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ Gandhi နဲ႔ Peuter တို႔က အာဏာာရွင္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ အတိုက္အခံ အင္အားစု ေတြကို အေတြးအေခၚ စစ္ပြဲအသြင္သ႑ာန္နဲ႔ အစိတ္စိတ္အျမြာျမြာ ကြဲသြားေအာင္ ျပဳလုပ္ႏိုင္စြမ္း ရွိတယ္လို႔ ဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ (၁၉၄၆) ကေန (၂၀၀၆) ခုႏွစ္အထိ ႏွစ္ေပါင္း ေျခာက္ဆယ္ ကာလအတြင္းမွာ ကမၻာ တ၀ွမ္းမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အာဏာရွင္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို ေလ့လာျပီးမွ ဒီအခ်က္ကို သူတို႔ ဆိုခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအဆိုဟာ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး အတိုက္အခံ အင္အားစုေတြ အၾကားမွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ အက္ေၾကာင္းေတြနဲ႔ ႏွိဳင္းယွဥ္ၾကည့္ရင္ အင္မတန္ ေတာ္တည့္မွန္ကန္တဲ့ အဆိုတရပ္လို႔ ဆိုရပါလိမ့္မယ္။

အာဏာရွင္ကို ဆန္႕က်င္ေနၾကတဲ့ အတိုက္အခံအင္အားစု ဆိုတာမွာကလဲ လူအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ စိတ္အေထြေထြ ရွိပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ကက်ေတာ့ အာဏာရွင္ကို ဆန္႕က်င္တယ္ဆိုတာက ကိုယ့္မွာ အာဏာ မရႏိုင္တဲ့အတြက္ ဆန္႕က်င္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ မိဘမ်ိဳးရိုးေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ပညာအရည္အခ်င္းေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ေငြေၾကးျပည့္စံုတာေၾကာင့္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ လူအမ်ားၾကားမွာ ေရပန္းစားတာေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ မိမိကိုယ္ကို ပါလီမန္အမတ္ျဖစ္သင့္တယ္လို႕ အလိုလိုေနရင္း အထင္ၾကီး ဘ၀င္ျမင့္ေနသူေတြ အတိုက္အခံ ေလာကထဲမွာ ရွိတတ္ပါတယ္။ အာဏာရွင္က ေရြးေကာက္ပြဲေတြ က်င္းပေပးတဲ့အခါ ဒီလိုလူမ်ိဳးေတြကို ႏွစ္ခါ ေခၚစရာ မလိုပါဘူး။ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲကို ေကာက္ခါငင္ခါ ေထာက္ခံၾကေတာ့တာပါပဲ။ တခ်ိဳ႕ အတိုက္အခံေတြက်ေတာ့လဲ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာတတ္တဲ့ ေတာ္လွန္ေရးသေဘာသဘာ၀မွာ ပါေနၾကရင္း လူမွဳေရး၊ စီးပြားေရးမွာ ရုန္းရင္းကန္ရင္း အားကုန္ပင္ပန္းလာတာရွိပါတယ္။ “ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္သြားရင္ေတာ့ အာဏာရွင္အစိုးရဟာ political legitimacy ျဖစ္သြားေတာ့မွာပါ။ တို႔ ဆက္တိုက္လို႔လဲ ဘာထူးမွာလဲ။ မျဖစ္မေန ေလွ်ာက္ရေတာ့မယ့္ ခင္းျပီးသား လမ္းမွာပဲ တက္ေလွ်ာက္လိုက္ေတာ့မယ္“ လို႔ ယူဆလာတတ္ၾကပါတယ္။ ဒီလို စိတ္ဓာတ္က်ေနသူေတြ ဆီကလဲ အာဏာရွင္ ေရြးေကာက္ပြဲကို ေထာက္ခံမွဳေတြ ေပၚထြက္ လာတတ္ပါတယ္။

မိမိပညာ၊ မိမိအရည္အခ်င္းေတြနဲ႔ ဘ၀ရပ္တည္ေနတာ မဟုတ္ပဲ ႏိုင္ငံတကာ အကူအညီနဲ႔ ရပ္တည္ေနရတာ ဆိုရင္ ပိုဆိုး တတ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ အပါအ၀င္ ျပည္ပအေျခစိုက္ အတိုက္အခံ အင္အားစုရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေတြတိုင္းမွာ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုတဲ့ စကားလံုးဟာ အေတာ္ ဂယက္ရိုက္ ေစတတ္ပါတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးကာလေတြမွာ ျပည္ပႏိုင္ငံေတြ၊ အန္ဂ်ီအိုေတြက ေတာ္လွန္ေရးသမားေတြကို ေထာက္ပံ့ ကူညီေပးၾကပါတယ္။ အဲဒီမွာ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုတာ ေပၚထြက္လာတဲ့အခါက်ေတာ့ “ေရြးေကာက္ပြဲျပီးသြားရင္ ေထာက္ပံ့ကူညီမွုေတြမ်ား ရပ္သြားေလမလား” ဆိုတဲ့ အေတြးက အင္အားစုေတြကို ကိုင္လွဳပ္လာပါေတာ့တယ္။ တျခားဘ၀ ရပ္တည္မွဳနဲ႕ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း အတြက္ကလဲ ျပင္ဆင္ထားတာ အားနည္းတဲ့အခါမွာက်ေတာ့ ေပၚလစီေျပာင္း၊ ဘက္ေျပာင္းသြားတဲ့ အန္ဂ်ီအိုေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ လွဳပ္ရွားေနရသူေတြ ၾကားညပ္ ပါေတာ့တယ္။ ဘ၀ရပ္တည္ေရးကတဖက္၊ ႏိုင္ငံေရးရပ္တည္ခ်က္ကတဖက္ လြန္ဆြဲလာတဲ့အခါမွာ ႏိုင္ငံေရး ရပ္တည္ခ်က္ကို ဦးစားေပး ေရြးခ်ယ္သူေတြ ရွိလာသလို၊ ဘ၀ရပ္တည္ေရးကို ဦးစားေပး ေရြးခ်ယ္သူေတြ ရွိလာပါေတာ့တယ္။ ဒီလိုလူေတြ ဆီကေနလဲ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲ ေထာက္ခံေရး အဆိုေတြ ထြက္ေပၚလာတတ္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ကြဲအက္ႏိုင္တဲ့ အက္ေၾကာင္းတခုကေတာ့ ပညာရွင္ေတြ၊ ေလ့လာသူေတြ ဆီမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေျခအေန၊ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ျပည္ပအတိုက္အခံ အင္အားစုေတြဟာ ပညာရွင္ေတြကို အသိအမွတ္ျပဳမွဳ အလြန္အားနည္းပါတယ္။ ဘယ္ကဘယ္လို ထြက္လာမွန္းမသိခဲ့တဲ့ ပညာတတ္ေတြ ေဖာက္ျပန္တတ္တယ္၊ မယံုရဘူး ဆိုတဲ့ စကားလံုးေတြ၊ သီအိုရီေတြကို ဂရုမစိုက္ဘူး၊ လက္ေတြ႔ လုပ္လာတာ ဆိုတဲ့ စကားလံုးေတြက တခါတရံ ေတာ္လွန္ေရး အသိုင္းအ၀ိုင္းမွာ အလြန္ၾကီးစိုးပါတယ္။ တိုးတက္ေျပာင္းလဲလာတဲ့ ကမၻာၾကီးမွာ သီအိုရီအေျခခံမပါပဲ ထြက္ေပၚလာခဲ့တဲ့ လက္ေတြ႔ အလုပ္ေတြ အေတာ္နည္းေနပါျပီ။ ေငြေၾကး ၀န္ေဆာင္မွဳအတြက္ သံုးေနၾကတဲ့ ဘဏ္ကတ္ေတြဟာ သခ်ၤာသီအိုရီေတြေပၚမွာ အေျခခံထားပါတယ္။ ေသာက္သံုးေနၾကတဲ့ ေရသန္႔ေတြ၊ အခ်ိဳရည္ေတြရဲ႕ ထုတ္လုပ္မွဳ ျဖစ္စဥ္မွာ ဓာတုေဗဒ သီအိုရီေတြကို အေျခခံထားပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး ဒီမိုကေရစီ ေတာ္လွန္ေရး၊ ကြန္ျမဴနစ္ ေတာ္လွန္ေရး ဆိုတဲ့ ေတာ္လွန္ေရးေတြမွာေတာင္ ဒီမိုကေရစီဆိုတဲ့ အေတြးအေခၚ သီအိုရီေတြ၊ ကြန္ျမဴနစ္၀ါဒ သီအိုရီေတြေပၚ အေျခခံျပီး ေပၚထြက္လာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ မာ့စ္က သီအိုရီေတြ အမ်ားၾကီးပါတဲ့ စာအုပ္ေတြ ေရးခဲ့တယ္။ Adam Smith က စီးပြားေရး သီအိုရီေတြပါတဲ့ စာအုပ္ကို ေရးခဲ့တယ္။ သူတို႔က လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ခဲ့တာ မဟုတ္ပါ။ ဒီသီအိုရီေတြကို ကိုင္စြဲျပီး လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ ေဖာ္သူေတြက ေဖာ္ေဆာင္ ခဲ့ၾကပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ သီအိုရီနဲ႔ လက္ေတြ႔နဲ႔ကို ခြဲျခား ဖယ္ထုတ္ေနစရာ မလိုအပ္ပါ။ သီအိုရီ သမားေတြ ဘက္ကလဲ လိုအပ္မယ္ ထင္တာကို ပညာရပ္ေတြေပၚမွာ အေျခခံျပီး ေျပာစရာရွိတာေျပာ၊ ေရးစရာရွိတာ ေရးလိုက္ရံုပဲ ရွိပါတယ္။ ဒါကို လူေတြ လိုက္လုပ္ရမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္စရာ မလိုအပ္ပါ။ ယူသင့္တာယူ၊ ပယ္သင့္တာ ပယ္ၾကရံုပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ေလာကမွာ လူေတြ ဆိုတာကလဲ မလိုတဲ့အလုပ္ေတြကိုမွ ဇာခ်ဲ႕ခ်င္ၾကပါတယ္။ ပညာရွင္ေတြ၊ သီအိုရီ က်ြမ္းက်င္သူေတြ ကလဲ သူပဲတတ္၊ သူပဲသိသလိုလို မာနေတြ ရွိတတ္ၾကတယ္။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို တကယ့္ ေရေပၚဆီေတြလို အေတြးေတြ ၀င္ျပီး ဘ၀င္ ျမင့္တတ္ၾကတယ္။ သူတပါးကို မသိသလို၊ မတတ္သလို ဆက္ဆံ ခ်င္တတ္ၾကတယ္။ လူေတြမွာကလဲ ဘ၀ျမင့္စိတ္ ရွိသလို၊ အငံု႔စိတ္ေတြ ရွိတတ္ၾကတယ္။ လက္ေတြ႔ မပါတဲ့ ပညာရွင္ကလဲ အေတြ႔အၾကံဳ မရွိတာကို ကိုယ့္ကိုကို သိျပီး အငံု႔စိတ္ရွိတယ္။ လက္ေတြ႔ပဲရွိျပီး စာေတြ႔ နည္းသူကလဲ သီအိုရီ သမားေတြ ေျပာတိုင္း လက္ခံရမွာလား ဆိုျပီး မိမိမွာ စာေတြ႔ အားနည္းတာကို အငံု႔ စိတ္ရွိတယ္။ အဲဒီမွာတင္ မာနေတြ၊ အငံု႔စိတ္ေတြ တိုက္ခတ္မိၾကျပီး သည္းမခံႏိုင္ သူေတြကလဲ ေဘးထြက္ထိုင္တယ္။ “ငါ့ကို ဒီလိုလုပ္ရလား“ ဆိုျပီး မာနနဲ႔ မခံခ်င္စိတ္ေတြ ေရာေထြးလာသူေတြ က်ေတာ့ ရန္သူနဲ႔ သြားေပါင္းသူကလဲ ေပါင္းတယ္။ ရန္သူနဲ႔ မေပါင္းပဲ တစင္ေထာင္ သူကလဲ ေထာင္တယ္။ ဒါေတြဟာ အငံု႔စိတ္နဲ႔ ဘတျပန္ က်ားတျပန္ ခြဲျခားမွဳေတြ၊ ပညာ၊ အေတြ႔ အၾကံဳေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ မာနေတြ၊ ရန္သူရဲ႕ သပ္လွ်ိဳ ေသြးခြဲမွဳေတြ၊ ရန္သူ႔ ဘက္ေတာ္သားေတြ ပါ၀င္လာတာေတြ အားလံုး ေပါင္းဆံုသြားလို႔ပဲ ျဖစ္တယ္။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ အတိုက္အခံ အင္အားစုေတြကို ျဖိဳခြဲပစ္ႏိုင္စြမ္း ရွိတယ္။ ဒါကို ေလးေလးနက္နက္ သတိျပဳမိျပီး အတိုက္အခံ အင္အားစုေတြဟာ ေတာ္လွန္ေရး အေတြးအေခၚ ညီညြတ္ၾကဖို႔ လိုတယ္။ ညီညြတ္ေရး ဆိုတာမွာလဲ ဒီစကားလံုး ဆိုလိုက္တာနဲ႔ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ၾကီးေတြ၊ တပ္ေပါင္းစု ၾကီးေတြပဲ သြားျမင္ ေနတတ္ၾကတာ က်ြန္မတို႔ ျမန္မာေတြရဲ႕ အားနည္းခ်က္ တရပ္လို႔ပဲ ဆိုရမွာပါပဲ။ ဒီလိုနဲ႔ ညီညြတ္ဖို႔ တပ္ေပါင္းစုၾကီးေတြ ထပ္ေထာင္ၾက၊ ကြဲၾကျပဲၾက၊ ဟိုအဖြဲ႔ေပၚလာ၊ ဒီအဖြဲ႔ေပၚလာနဲ႔ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာေအာင္ မျပီးႏိုင္တဲ့ အဖြဲ႔ တည္ေထာင္ေရး သံသရာ စက္၀န္းၾကီးေတြ လည္ေနၾကေတာ့တာပဲ။ လူေတြကလဲ ဟိုအဖြဲ႔ၾကည့္လဲ ဒီလူ၊ ဒီအဖြဲ႔ၾကည့္လဲ ဟိုလူပဲ လည္ေန တတ္ၾကတယ္။ ေတာ္လွန္ေရး အင္အားစုေတြရဲ႕ ညီညြတ္ေရး ဆိုတာ တိုက္ပြဲရွိမွ ထြက္ေပၚ လာတာျဖစ္တယ္။ တိုက္ပြဲမရွိပဲ ညီညြတ္ေရး လုပ္ေနရင္ေတာ့ အဖြဲ႔ ဥကၠဌလုေနၾက၊ အဖြဲ႔နာမည္ ေရြးေနၾကတာနဲ႔တင္ အခ်ိန္ ကုန္ေနၾကမွာပဲ။ အဓိကက စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ဆန္႔က်င္ေရး ဆိုတဲ့ ေတာ္လွန္ေရး အေတြးအေခၚမွာ ညီညြတ္ဖို႔ပဲ။ ေတာ္လွန္ေရး အေတြးအေခၚမွာ အေျခခံျပီးမွ တိုက္ပြဲ၀င္ လမ္းေၾကာင္းဆိုတာ ခ်မွတ္လို႔ ရတာျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕က ဒီလို အေတြးအေခၚမ်ိဳး ရွိေနလို႔ အတိုက္အခံ ျဖစ္ေနတာေပါ့လို႔ ဆိုခ်င္ဆိုၾကမယ္။ တကယ္ ျပန္ဆန္းစစ္ၾကည့္ပါ။ ဒီလို အေတြးအေခၚေပၚမွာ အေျခခံတဲ့ လမ္းစဥ္ေတြကို တကယ္ပဲ ခ်မွတ္ လုပ္ကိုင္ ေနၾကသလား၊ မိမိတို႔ပါတီ၊ မိမိတို႔ အဖြဲ႔အစည္း ရပ္တည္ေရးကိုပဲ ဦးစားေပးေနၾကသလား ဆိုတာ ျပန္ဆန္းစစ္ၾကည့္ဖို႔ လိုေနျပီျဖစ္တယ္။ ေျမေပၚ ေျမေအာက္၊ မီဒီယာအစရွိျပီး လုပ္နည္းလုပ္ဟန္ ကြဲျပားမွဳဆိုတာက နားလည္လက္ခံလို႔ ရေပမယ့္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို သက္ဆိုးရွည္ေစတဲ့ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္ေတြ ျဖစ္မသြားေစဖို႔ သတိျပဳမိဖို႔ လိုအပ္တယ္။ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ မ်က္ေမွာက္ေခတ္မွာ လိုအပ္ေနတဲ့ ညီညြတ္ေရး ဆိုတာက ဒီလို ေတာ္လွန္ေရး အေတြးအေခၚ ညီညြတ္ေရးကို ဆိုလိုတာျဖစ္တယ္။ အဖြဲ႔ ဖြဲ႔ေရး သံသရာ စက္၀န္းထဲမွာ တ၀ဲလည္လည္ ပတ္ခ်ာ လည္ေနတာကို ဆိုလိုတာ မဟုတ္ဘူး။

ေတာ္လွန္ေရးထဲမွာ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ေဘာင္ျပန္ခတ္ထားၾကတဲ့ အယူအဆေတြနဲ႔ ျပဳမူေဆာင္ရြက္မႈ ေတြကို ေတာ္လွန္ေရး အေတြးအေခၚ ကသာ ေက်ာ္လႊားႏိုင္လိမ့္မယ္။ “တို႔ကေတာ့ ရွစ္ေလးလံုး အုပ္စုေတြ၊ တို႔ကေတာ့ ေရြးေကာက္ခံ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ တို႔ကေတာ့ ဒီပဲယင္းအုပ္စု၊ တို႔ကေတာ့ အန္အယ္ဒီ၊ တို႔ကေတာ့ ေက်ာင္းသား၊ တို႔ကေတာ့ --------“ ဆိုတဲ့ ေဘာင္ခတ္မွဳေတြဟာ ေတာ္လွန္ေရးရဲ႕ စည္းရံုးေရးကို က်ဆင္းေစတဲ့ အခ်က္ေတြဆိုတာ သတိျပဳသင့္တဲ့ အခ်ိန္ ေရာက္ေနျပီျဖစ္တယ္။ ဒီလို ေဘာင္ခတ္လိုက္တာနဲ႕ အသြင္ မတူေတြကို စည္း၀ိုင္းျပင္ကို တြန္းပို႔ လိုက္သလို ျဖစ္သြားတတ္တယ္။ ေတာ္လွန္ေရးမွာ ေပးဆပ္ခဲ့မွဳ ဆိုတာေတြကို သူမ်ားေတြကသာ တေလးတစား ဆံုးျဖတ္ ေပးမွာျဖစ္တယ္။ ကိုယ္က ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဘယ္ေလာက္လုပ္ခဲ့တာ၊ ဘယ္လို ေပးဆပ္ခဲ့ရတာ ဆိုျပီး လိုက္ေျပာေနရင္ လူအရိုအေသ တန္တတ္တယ္။ ကမၻာ့ေတာ္လွန္ေရး သမိုင္းတေလွ်ာက္မွာ လူမသိ၊ သူမသိ အသက္ ေပးဆပ္စြန္႔လႊတ္ ခဲ့ၾကသူေတြက အမ်ားၾကီးပဲ ျဖစ္တယ္။ ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရးမွာ ဆက္သားေလးေတြ အေနနဲ႔ တာ၀န္ေက်ခဲ့ၾကတဲ့ ကေလးငယ္ေလးေတြ ဘယ္ေလာက္ အေရအတြက္အထိ ဖက္ဆစ္လက္ထဲ က်ေရာက္ခဲ့သလဲ။ လူမသိ၊ သူမသိ ေသခဲ့ၾကသလဲဆိုတာ ဘယ္သူမွ မေျပာႏိုင္ဘူး။

ဒါေပမယ့္ ဒီလိုေပးဆပ္မွုကို သူတို႔ ေက်နပ္ခဲ့ၾကတယ္။ ေသႏိုင္မယ့္ အလုပ္မွန္းသိရဲ႕နဲ႔ ေက်ေက်နပ္နပ္ လုပ္ခဲ့ၾကတယ္။ ကိုယ္သတ္မွတ္တဲ့ တန္ဖိုး၊ ကိုယ္ယံုၾကည္တဲ့ ယံုၾကည္ခ်က္၊ ကိုယ္ေရြးခ်ယ္တဲ့ ရပ္တည္ခ်က္ အတြက္ ကိုယ့္ရဲ႕ ေပးဆပ္မွဳေတြကို မိမိကိုယ္ကို ေက်နပ္ ဂုဏ္ယူေနဖို႔က အေရးၾကီးဆံုး မဟုတ္ဘူးလား။ လူတကာကို လိုက္ေျပာျပီး၊ “မင္းတို႔နဲ႔ ငါက မတူဘူးေနာ္။ ငါက ဘယ္လိုလုပ္ခဲ့တာ။ ဘယ္လိုေပးဆပ္ခဲ့တာ၊ မင္းတို႔ ငါနဲ႔ လာမယွဥ္နဲ႔“ လို႔ လိုက္ယွဥ္ျပေနစရာ မလိုအပ္ဘူး။ ဒါေတြဟာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေဘာင္ခတ္ လိုက္တာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို ေဘာင္ခတ္လိုက္တာနဲ႔ လူထု စည္းရံုးေရးမွာ အခက္အခဲေတြ ျဖစ္လာတတ္သလို၊ ကိုယ္ပါ၀င္တဲ့ ေတာ္လွန္ေရးၾကီး တခုလံုးရဲ႕ ပံုရိပ္လဲ က်ဆင္းတတ္ပါတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးကို တကယ္ တန္ဖိုးထားတယ္ ဆိုရင္ ကိုယ့္ေၾကာင့္ ေတာ္လွန္ေရးမွာ လူသစ္တေယာက္ မေရာက္လာရင္ေတာင္ ရွိျပီးသားလူေတြ မဆံုးရွံဳး ေစသင့္ဘူး။ ေတာ္လွန္ေရးရဲ႕ စည္းရံုးေရးကို မထိခိုက္ ေစသင့္ဘူး။ တိတိက်က် ဆိုရရင္ groups ေတြ ေပၚထြက္လာမွဳဟာ ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေဘာင္ခတ္ျပီး ပိတ္မိေနတဲ့ အုပ္စုေတြ မျဖစ္ေစဖို႔ကိုလဲ သတိထားသင့္ၾကတယ္။

အဓိကကေတာ့ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးဟာ အထည္ၾကီးပ်က္ႏိုင္ငံေရး မဟုတ္။ တခ်ိန္က ေအာင္ျမင္ခဲ့တာေလး ေတြကို သာယာေနရံုနဲ႔ ေအာင္ပြဲရမွာ မဟုတ္။ လက္ရွိအေျခအေနမွာ၊ လက္ရွိ လူသူအင္အား၊ လက္ရွိေတာ္လွန္ေရးေရစီးေၾကာင္းေတြနဲ႔ ဘာလုပ္ဖို႔ လိုတယ္ဆိုတာကို ဦးစားေပးၾကဖို႕ အခ်ိန္တန္ ေနပါျပီ။ ေဘာင္ခတ္မွဳေတြေၾကာင့္ ေတာ္လွန္ေရး အေတြးအေခၚေတြကို မထိခိုက္မိေစဖို႔ အေရးၾကီးပါတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးအေတြးအေခၚေပၚမွာ အေျခခံတဲ့ ညီညြတ္ေရးမွာ ျပည္သူတရပ္လံုး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လာ ေစေရးကသာ အဓိက ပန္းတိုင္ျဖစ္သင့္ပါတယ္။ အာဏာရွင္ ေရြးေကာက္ပြဲေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာမယ့္ အက္ေၾကာင္းေတြ အတြက္ သတိထားျပီး ျပင္ဆင္ထားသင့္ပါတယ္။

အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ ေဒါက္တိုင္ျပိဳလဲမွဳ ထိန္းသိမ္းျခင္း

စစ္အာဏာရွင္ႏိုင္ငံေတြက အာဏာရွင္ေတြဟာ သူတို႕အာဏာတည္ျမဲဖို႕အတြက္ စစ္တပ္ကို အာဏာရွင္ ေဒါက္တိုင္ေတြ အျဖစ္ အသံုးခ်ရပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႕ အာဏာရွင္ သက္တမ္းေတြ ၾကာလာတဲ့အခါ အာဏာရွင္ေတြရဲ႕ ပင္မ ေဒါက္တိုင္ေတြ ျဖစ္တဲ့ စစ္တပ္အတြင္းမွာ မေက်နပ္မွဳေတြ၊ ကြဲလြဲမွဳေတြ ေပၚေပါက္လာပါတယ္။ ဒီေဒါက္တိုင္ေတြ ျပိဳလဲရင္ အာဏာရွင္စနစ္ ျပိဳလဲႏိုင္တာေၾကာင့္ အာဏာရွင္ေတြဟာ တပ္မေတာ္နဲ႔ စစ္အာဏာရွင္အစိုးရအၾကားက မေက်လည္မွဳ ျပႆနာရပ္ေတြကို အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပျပီး ေျဖရွင္းေလ့ရွိတယ္လို႔ ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ Geddes က ဆိုထားခဲ့ဖူးပါတယ္။ အာဏာရွင္ႏိုင္ငံေတြအတြက္ေတာ့ စစ္တပ္ဆိုတာ အာဏာရွင္ေတြရဲ႕ coercive power ကို ထိန္းသိမ္းေပးႏိုင္တဲ့ အဓိက ေဒါက္တိုင္ၾကီးျဖစ္ပါတယ္။

၁၉ ရာစုကာလေတြမွာ ကမၻာနဲ႔ အ၀ွမ္းမွာ စစ္တပ္ဆိုတာ သီးျခား political institution တရပ္အေနနဲ႕ ထြက္ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး အခန္းက႑မွာ တပ္မေတာ္ မပါ၀င္မွာ စိုးရိမ္စရာ အေၾကာင္းကို မရွိပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ တပ္မေတာ္ ဆိုတာကိုက ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး အင္စတီက်ဴးရွင္း တရပ္ ျဖစ္ေနလို႔ပါ။ ႏိုင္ငံေရး ပညာရွင္ေတြက တပ္မေတာ္ရဲ႕ အခန္းက႑ကို က႑သံုးမ်ိဳးခြဲျခားျပီး ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ပထမတမ်ိဳးကေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရးအတြက္ စစ္ေရးဆိုင္ရာ instrument တခုအေနနဲ႔ပါ။ တပ္မေတာ္ဟာ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာကို ကာကြယ္ရပါမယ္။ ဒီအတြက္ ႏိုင္ငံတိုင္းလိုလိုမွာ တပ္မေတာ္ ဆိုတာ ရွိပါတယ္။ တပ္မေတာ္သားေတြဆိုတာကိုလဲ ႏိုင္ငံေတာ္နဲ႔ ျပည္သူလူထုကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေနသူမ်ားအျဖစ္ ႏိုင္ငံတိုင္းမွာ လူထုက တေလးတစား ရွိပါတယ္။ ဘယ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ပါလီမန္ထဲမွာမွ တပ္မေတာ္သားေတြ မပါ၀င္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္လဲ လူေတြက သူတို႔ရဲ႕ ရပ္တည္မွဳနဲ႔ အခန္းက႑ကို အသိအမွတ္ ျပဳထားၾကပါတယ္။ အာဏာရွင္ ႏိုင္ငံေတြမွာသာ အာဏာရွင္ေတြရဲ႕ လက္ကိုင္တုတ္ျဖစ္ရတဲ့ တပ္မေတာ္သားေတြ အတြက္ လူထုက ယူၾကံဳး မရ ခံစားၾကရပါတယ္။ ျပည္သူေတြရဲ႕ အေသြးအသားထဲက ေပၚထြက္လာခဲ့တဲ့ တပ္မေတာ္သားေတြဟာ ျပည္သူကို ဒုကၡေပးေနတဲ့ စစ္အာဏာရွင္ေတြ ဘက္ကို ေသနတ္ေျပာင္း မလွည့္ပဲ မိဘျပည္သူေတြ ဘက္ကိုမွ ေသနတ္ေျပာင္း လွည့္ရက္ေလျခင္းလို႔ စိတ္မေကာင္း ျဖစ္ၾကရပါတယ္။

ႏိုင္ငံေတာ္မွာ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ေနာက္ထပ္အခန္းက႑တခုကေတာ့ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး တာ၀န္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္ႏိုင္ငံရဲ႕ တပ္မေတာ္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ အမိန္႕နာခံမွဳ ယဥ္ေက်းမွဳနဲ႕ ရာထူး အဆင့္ အတန္းသတ္မွတ္ တာ၀န္ယူမွဳ ဆိုတာ ရွိပါတယ္။ ဒီအခ်က္ ႏွစ္ခ်က္ဟာ အေရးေပၚ အေျခအေနေတြမွာ operational efficiency ကို ေဆာင္က်ဥ္း ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ အေရးေပၚ သဘာ၀ ေဘးအႏၱရာယ္ေတြ က်ေရာက္လာတဲ့ အခါေတြမွာ ကယ္ဆယ္ေရး တာ၀န္ေတြ၊ ရိကၡာျဖန္႕ျဖဴးေရး တာ၀န္ေတြကို တပ္မေတာ္ကို တာ၀န္ေပးေလ့ ရွိၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံ တႏိုင္ငံမွာ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး ဖရိုဖရဲ ျဖစ္ေနရတဲ့ အခါမွာလဲ တပ္မေတာ္က တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး တာ၀န္ကို ယူရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီတာ၀န္ကို အသံုးျပဳျပီး တပ္မေတာ္ကို အာဏာရွင္ေတြက ျပန္အသံုးခ် တတ္တာေတြလဲ ရွိပါတယ္။ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြ ျဖစ္လာတဲ့အခါ ဒီျပႆနာေတြရဲ႕ အရင္းအျမစ္ကို စဥ္းစားေဖာ္ထုတ္ျပီး ေတြးေတာ ဆင္ျခင္မွဳေတြ ျပဳရပါမယ္။ အမွန္နဲ႔ အမွားကို ေဖာ္ထုတ္ရပါမယ္။ ဒီေနရာမွာ တရားဥပေဒ ဆိုတာကိုလဲ ထည့္သြင္းစဥ္းစား ၾကည့္ဖို႔ လိုအပ္လွပါတယ္။ ဘယ္လို တရားဥပေဒလဲ။ မတရားမွဳေတြကေန ဥပေဒျဖစ္ေနတာလား။ ပုန္ကန္ ထၾကြမွဳေတြ၊ လူထု တိုက္ပြဲေတြ ဆိုတာကေကာ ဘာေၾကာင့္ ေပၚထြက္ေနရတာလဲ။ မတရားတဲ့ ဥေပေဒကို ပုန္ကန္ ေနၾကတာလား၊ တရားတဲ့ ဥပေဒကို ပုန္ကန္ေနၾကတာလား ဆိုတာ ဆင္ျခင္မိဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ႏိုင္ငံေတာ္မွာ လူထုတိုက္ပြဲေတြျဖစ္လာတဲ့ အခါမွာေတာ့ တပ္မေတာ္သားေတြမွာ အရိုးစြဲေအာင္ ရိုက္သြင္း ခံထားရတဲ့ အမိန္႔ နာခံတတ္မွဳနဲ႔ လူသားပီသစြာ စဥ္းစား ေတြးေခၚဆင္ျခင္မွဳ ႏွစ္ခုအၾကားမွာ ပ႗ိပကၡ ျဖစ္ရေတာ့တာပါပဲ။ ဒီလြန္ဆြဲပြဲေတြ ထဲမွာ တခါတရံမွာ အမိန္႔နာခံတတ္မွဳက အႏိုင္ရသြားပါတယ္။ တခါတရံမွာ စဥ္းစား ေတြးေခၚဆင္ျခင္မွဳက အႏိုင္ရသြားပါတယ္။ အာဏာရွင္ေတြကို ေတာ္လွန္ၾကတဲ့ လူထု ေတာ္လွန္ေရးေတြမွာ တပ္မေတာ္က ျပည္သူေတြဘက္ကို ရပ္တည္လိုက္တယ္ ဆိုတာမ်ိဳးေတြဟာ စဥ္းစားေတြးေခၚ ဆင္ျခင္မွဳက အႏိုင္ရသြားတာ ေတြျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာရွင္အမိန္႔ ေပးတဲ့အတိုင္း ဦးလည္မသုန္ တာ၀န္ ေက်ပြန္တယ္ ဆိုတာကေတာ့ အမိန္႕နာခံမွဳက အႏိုင္ရသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ အေရးၾကီးဆံုးက ဘယ္ႏွစ္ဘက္ ဆိုတာေတြထက္ တာ၀န္က တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးဆိုတာကို စတင္ စဥ္းစားမိဖို႕ပါပဲ။

တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး ဆိုတာမွာကလဲ စစ္အာဏာရွင္ေတြရဲ႕ အမိန္႔ကို နာခံမွပဲ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး ျဖစ္လာႏိုင္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ျပည္သူလူထု ဘက္က ရပ္တည္ျပီး ျပည္သူ႔ ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ အေျမာ္အျမင္ရွိျပီး၊ ဆင္ျခင္တံုတရား ရွိတဲ့ တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္က ပူးေပါင္းေဆာင္ ရြက္တဲ့ အခါမွာလဲ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးတာ၀န္ကို ထမ္းေဆာင္လို႔ ရတယ္ဆိုတာ စစ္မွန္တဲ့ တပ္မေတာ္သားေတြ သိရွိေနဖို႔ လိုအပ္လွပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ စစ္အာဏာရွင္ေတြဟာ တပ္မေတာ္ထဲမွာ အခ်ိန္တန္ရင္ လူသားပီသစြာ အေျမာ္အျမင္ရွိရွိ ဆံုးျဖတ္ ေရြးခ်ယ္မယ့္ တပ္မေတာ္သားေတြ ရွိတယ္ဆိုတာကိုလဲ သေဘာေပါက္ သိျမင္ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ က်င္းပျပီး၊ စစ္တပ္နဲ႔ ျပည္သူအၾကား သေဘာထားကြဲလြဲမွဳ ပံုသ႑ာန္ေတြ ျဖစ္ေအာင္ ထပ္မံ ျပဳလုပ္ တတ္ၾကပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ တပ္မေတာ္ရဲ႕ အခန္းက႑တရပ္ကေတာ့ တပ္မေတာ္ဟာ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အေရးပါတဲ့ မူ၀ါဒေတြမွာ instrument policy အေနနဲ႔ ရွိေနတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္ႏိုင္ငံရဲ႕ အစိုးရအဖြဲ႕ကမွ ႏိုင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရး၊ ႏိုင္ငံေတာ္လံုျခံဳေရး၊ စစ္မဟာဗ်ဴဟာအခင္းအက်င္းနဲ႔ ႏိုင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒေတြမွာ တပ္မေတာ္ အၾကီးအကဲေတြကို မတိုင္ ပင္မညွိႏွိုင္းပဲ မူ၀ါဒေတြ မခ်မွတ္ၾကပါဘူး။ ခ်မွတ္လို႔လဲ မရပါဘူး။ ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံၾကီးတခု ျဖစ္တဲ့ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံမွာေတာင္ ပင္တဂြန္လို႔ ေခၚတဲ့ ကာကြယ္ေရး ၀န္ၾကီးဌာန၊ အမ်ိဳးသား လံုျခံဳေရးေကာင္စီ၊ ကြန္ဂရက္ အတြင္းက Armed Services Committee ေတြကတဆင့္ အေမရိကန္ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ပါ၀ါ က်င့္သံုးလႊမ္းမိုးမွဳေတြ ရွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ တပ္မေတာ္ဟာ ႏိုင္ငံေရးရာေတြ အတြက္ insider group ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္အတြက္ အေရးၾကီးတဲ့ အခန္း က႑ေတြရဲ႕ strategic expertise နဲ႔ technical knowledge ေတြကို ပိုင္ဆိုင္ထားတဲ့ တခုတည္းေသာ အင္စတီက်ဴးရွင္းၾကီး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ အစိုးရ၊ တပ္မေတာ္၊ ျပည္သူဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ ္ျဖစ္တည္မွဳ ၾတိဂံသ႑ာန္ကို ပညာရွင္ေတြက ေဖာ္က်ဴး ထားၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ တပ္မေတာ္ဟာ အစိုးရအဖြဲ႔အစည္းေတြမွာ ပါ၀င္ျပီး၊ ႏိုင္ငံေရး ဦးေဆာင္မွဳ အခန္းက႑ သစ္ကို ေတာင္းဆိုေနစရာ မလိုအပ္ပါဘူး။ သူ႔ဘာသာသူ ဘုရားဒကာမို႔ ဘုရားဒကာၾကီး၊ ရပ္ရြာလူၾကီးလို႔ တေလးတစား သတ္မွတ္ ထားတာကို အေနမတတ္၊ အထိုင္မတတ္နဲ႔ ရြာထဲလွည့္ျပီး ၾကက္၀ိုင္းလဲ လူၾကီးလုပ္ခ်င္၊ ဖဲ၀ိုင္းလဲ လူၾကီးလုပ္ခ်င္၊ အရက္၀ိုင္းလဲ လူၾကီးလုပ္ခ်င္၊ ကေလးေတြ ကစားတဲ့ ေက်ာက္ဒိုး၀ိုင္းလဲ ပါလိုက္ခ်င္ခ်င္ လုပ္ေနလို႔ ရွိသမွ် သိကၡာက်ျပီး ပါေလရာလူၾကီးလို႔ လူအရိုအေသတန္ ကုန္တာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ကိုယ့္အဆင့္နဲ႔ ကိုယ့္ေနရာကို သိဖို႔ လိုအပ္လွပါတယ္။ နအဖ စစ္အာဏာရွင္ေတြက ေရးဆြဲ အတည္ျပဳထားတဲ့ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒဟာ ဆိုရင္ “ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးဦးေဆာင္မွဳ အခန္းက႑တြင္ တပ္မေတာ္ပါ၀င္ေရး“ ဆိုတဲ့ စကားလံုးၾကီးကို သံုးျပီး တပ္မေတာ္က မူလ ေနရာယူထားတဲ့ ဘုရားဒကာ၊ ရပ္ရြာလူၾကီး အခန္းက႑ကို ပါေလရာ လူၾကီး က႑ကို ေလွ်ာ့ခ်လိုက္တာသာ ျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရ၊ ျပည္သူ၊ တပ္မေတာ္ဆိုတဲ့ ၾတိဂံသ႑ာန္ ျဖစ္တည္မွဳကို ျပယ္ပ်က္ေစျပီး၊ အစိုးရေနရာမွာ တပ္မေတာ္ကို ေျချဖတ္၊ လက္ျဖတ္ျပီး ထည့္သြင္း လိုက္ျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီအခါမွာ တပ္မေတာ္ရဲ႕ မူလရပ္တည္ခ်က္နဲ႕ ပင္မတာ၀န္ေတြလဲပ်က္၊ တပ္မေတာ္နဲ႔ ျပည္သူ အၾကား၊ တပ္မေတာ္နဲ႔ အစိုးရ အၾကားက အျပန္အလွန္ အသိအမွတ္ျပဳမွဳနဲ႕ ေလးစားမွဳေတြလဲ ပ်က္ျပယ္ ရွဳပ္ေထြးကုန္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ ကာကြယ္ေရး၊ လံုျခံဳေရး အတြက္ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဓာတ္နဲ႔ တပ္မေတာ္ထဲ ၀င္လာတဲ့ ႏိုင္ငံ့သားေကာင္း ရတနာေတြဟာလဲ ကိုယ္ကျပရမွာ မဟုတ္တဲ့ စင္ေပၚမွာ အာဏာရွင္ေတြ ၾကိဳးဆြဲတဲ့ ရုပ္ေသးေလး အျဖစ္ တက္ကၾကရေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပရိသတ္ရဲ႕ ခဲနဲ႔ ေပါက္မွဳေတြ၊ တံေထြးနဲ႔ ေထြးမွဳေတြကို ၾကားထဲကေန ခံၾကရေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို ရုပ္ေသးဘ၀ ေရာက္ျပီးမွ မိမိနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ပင္မတာ၀န္ေတြကို ျပန္ျပီး တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ျပန္ေတာ့လဲ မိခင္ တပ္မေတာ္ၾကီး အတြင္းမွာ ကိုယ္နဲ႔ ေက်ာင္းအတူတူ ဆင္းခဲ့သူေတြကို အထက္လူၾကီးေတြ အေနနဲ႔ ဆက္ဆံရတာေတြ၊ သေဘာသဘာ၀ မတူတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္တခုမွာ သဟဇာတ ျဖစ္ေအာင္ ျပန္ညွိရတာေတြနဲ႔ လူကန္႔လန္႔ေတြ ဘ၀ကို က်ေရာက္ၾကရဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ တပ္မေတာ္သားေတြ ႏိုင္ငံေရး၀ါသနာ မပါရဘူး၊ ႏိုင္ငံေရး မလုပ္ရဘူးလို႔ ဆိုလိုေနတာ မဟုတ္ပါ။ ၀ါသနာပါရင္ တပ္က ထြက္ျပီး ႏိုင္ငံေရးသမား ဘ၀ကို အျပည့္အ၀ ခံယူလို႔ ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တပ္မေတာ္သား ကိုယ္စားလွယ္ အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ အၾကား ေရာက္ေနမွာကေတာ့ အျမင္မေတာ္၊ ဆင္ေတာ္နဲ႔ ခေလာက္ ဆိုသလိုပဲ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ တပ္မေတာ္သား ကိုယ္စားလွယ္ ဆိုတာကိုက အင္အားျပမွဳ အေနအထားတခု ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုေဆြးေႏြးခြင့္၊ တန္းတူညီမွ်ခြင့္ အေျခခံ သေဘာတရားေတြ လႊမ္းျခံဳေနတဲ့ ပါလီမန္နဲ႔ သင့္ေလ်ာ္မွဳ မရွိပါဘူး။ မအပ္စပ္ပါဘူး။ အင္အား အတူတူညီမွ်ျပီး အတူတကြ ကစားေနၾကတဲ့ ကေလးေတြ အၾကားမွာ ဗလေတာင့္ေတာင့္၊ အင္အားၾကီးၾကီး လူၾကီးတေယာက္ကို ေတြ႔လိုက္ရရင္ ဒီလူၾကီးကို လူ႔အဖြဲ႔အစည္းက ဘယ္လို ျမင္ပါသလဲ။ ဒီလူၾကီးဟာ က်ပ္မျပည့္တဲ့ လူၾကီးျဖစ္ႏိုင္ဖို႔က ရာခိုင္ႏွဳန္း ေတာ္ေတာ္မ်ားတယ္ မဟုတ္ပါလား။ ဒါေၾကာင့္ တပ္မေတာ္သားေတြကို ႏိုင္ငံေရး မလုပ္ရဘူးလို႔ ဆိုလိုတာ မဟုတ္ေၾကာင္း ဆိုတာျဖစ္ပါတယ္။ က်ပ္မျပည့္တဲ့ လူၾကီး မျဖစ္ေစဖို႔ အင္အား အေရခြံကို ခြာျပီး ရိုးရွင္းစြာ ႏိုင္ငံေရး ကစားကြင္းထဲကို ၀င္လာသင့္ပါတယ္။

ဒါျဖင့္ရင္ နအဖစစ္အုပ္စုေတြဟာ ရိုးရွင္းစြာ အရပ္သား ပါတီသစ္ေထာင္ျပီး၊ ေရြးေကာက္ပြဲထဲ ၀င္လာတာ မဟုတ္ပဲ ဘာျဖစ္လို႔ ကလိမ္ကက်စ္ ဥာဏ္ေတြသံုးျပီး ႏိုင္ငံေရးအာဏာရဖို႔ လုပ္ေနၾကရသလဲ ဆိုတာကို စဥ္းစား ၾကည့္ၾကရေအာင္ပါ။ စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဘာလို႔ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ျပိဳင္မွဳ မလုပ္ရဲသလဲ။ အေျဖက ရွင္းပါတယ္။ ဆင္ျဖဴရဲ႕ မ်က္ႏွာကို ဆင္မည္းက မၾကည့္၀ံ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္သူလူထုအေပၚ ရိုးသားေျဖာင့္မတ္စြာ အုပ္ခ်ဳပ္မွဳ မရွိခဲ့ပါဘူး။ မတရားမွဳေတြကို ဥပေဒျဖစ္ေအာင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ စီးပြားေရးဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မွဳကို မလုပ္ပဲ စစ္အာဏာရွင္ေတြရဲ႕ သားစဥ္ေျမးဆက္၊ ေဆြေတာ္မ်ိဳးေတာ္ ေကာင္းစားေရးကိုသာ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ျမန္မာ့မ်ိဳးဆက္ေတြရဲ႕ ပညာေရးကို စနစ္တက် အကြက္ခ်ျပီး ဖ်က္ဆီး ထားခဲ့ပါတယ္။ ျပည္သူလူထုရဲ႕ က်န္းမာေရးကို အေလး မထားတာေၾကာင့္ နအဖလက္ေအာက္မွာ ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် မေၾကြသင့္ပဲ ေၾကြေနရတဲ့ အသက္ပန္းေလးေတြ အမ်ားၾကီးပါပဲ။ ဒါေတြကို သူတို႔ သိေနၾကပါတယ္။ ပါးစပ္ကေနသာ ႏိုင္ငံေတာ္ တိုးတက္ဖြံ႔ျဖိဳးေရးကို လုပ္ေပးေနတယ္လို႔ ထြက္ဆိုေနေပမယ့္ ဒီစကားေတြ မဟုတ္ဘူးဆိုတာ သူတို႔ကိုသူတို႔ သိေနၾကပါတယ္။ လူဆိုတာက မွန္မွန္ကန္ကန္ လုပ္ေနသူေတြဆိုရင္ ျပတ္ျပတ္သားသား ဘာကိုမွ ရင္ဆိုင္ရမွာ မစိုးရိမ္ေပမယ့္ ခုိးေၾကာင္ခိုး၀ွက္လုပ္ထားသူေတြက်ေတာ့ အလိမ္ေတြ ေပၚမွာ ေၾကာက္ျပီး ဟိုဖံုး၊ ဒီဖိလုပ္တာ၊ လူေတြကို မရိုးမသား ဆက္ဆံတာေတြ လုပ္တတ္ပါတယ္။ ဘယ္သူကမွ ရန္မရွာပဲနဲ႔ ရန္လိုေနတတ္ပါတယ္။ စိုးရိမ္စိတ္၊ ေၾကာက္ရြံ႕စိတ္၊ တဘက္သားကို မယံုၾကည္စိတ္ေတြနဲ႔ပဲ လူေတြကို ဆက္ဆံတတ္ပါတယ္။

နအဖစစ္အာဏာရွင္ေတြမွာလဲ ဒီလကၡဏာေတြ အမ်ားၾကီး ေတြ႔ရပါတယ္။ သူတို႕ မေကာင္းျပဳခဲ့တဲ့ ကံေတြ သူတို႔ဆီ ျပန္လာမွာကို စိုးရိမ္စိတ္ေတြ၊ သားစဥ္ေျမးဆက္ ေဆြေတာ္မ်ိဳးေတာ္ ေကာင္းစားေရးအတြက္ စုေဆာင္းထားတဲ့ ဥစၥာ ပစၥည္းေတြနဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ ဆံုးရွံဳးသြားမွာကို ေၾကာက္ရြံ႕စိတ္ေတြ၊ လူတဦးနဲ႔တဦး အျပန္အလွန္ ေလးစားမွဳရွိတဲ့ ယဥ္ေက်းတဲ့ လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းမွာ မေနဖူးပဲ မုဆိုးဘ၀နဲ႔ သားေကာင္ လိုက္ပစ္ေနတဲ့ ဘ၀မွာပဲ ေနဖူးတာေၾကာင့္ သားေကာင္တလွည့္ ျဖစ္လာမွာကို စိုးရြံ႕စိတ္ေတြက သူတို႔ရဲ႕ စိတ္အစဥ္ေတြကို လႊမ္းမိုး ပါေတာ့တယ္။ ဒီအခါမွာ ပါလီမန္ထဲမွာျဖင့္ သူတို႔ရဲ႕ လက္ေအာက္ငယ္သား ရုပ္ေသး ၾကိဳးဆြဲေလးေတြ ပါေနရင္ေတာ့ ဒီလို ေၾကာက္လန္႔ရမႈေတြ ေလ်ာ့တန္ ေကာင္းပါရဲ႕ ဆိုတဲ့ အေတြးေတြနဲ႔ မၾကံေကာင္း၊ မစည္ရာ တပ္မေတာ္ၾကီး တရပ္လံုး သမိုင္းအဆက္ဆက္ သိကၡာက်ေစမယ့္၊ ပါလီမန္ထဲ တပ္မေတာ္သားေတြ သြတ္သြင္းတဲ့ အစီအစဥ္ၾကီးကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ၾကေတာ့တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔နဲ႔ သူတို႔ သားစဥ္ေျမးဆက္ေတြရဲ႕ အနာဂတ္အတြက္ တပ္မေတာ္ရဲ႕ အနာဂတ္ၾကီးကို ပံုဖ်က္ဖို႔ ၾကိဳးစားေနၾကသူမ်ားပဲ ျဖစ္ပါေတာ့တယ္။ သူတို႔ရဲ႕ မဟာစီမံကိန္းၾကီးမွာ တပ္မေတာ္ သားေကာင္းရတနာေတြ အသံုးခ် ခံၾကရပါမယ္။

ႏိုင္ငံတကာ အရပ္ရပ္က အဆင့္ျမင့္ တပ္မေတာ္ ေတြဆိုတာက သူ႔အဆင့္အတန္းနဲ႔သူ သီးျခားရပ္တည္ျပီး၊ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုရင္ တပ္မေတာ္ သားေတြဟာ မဲေတာင္ေပးခြင့္မရွိပါဘူး။ ဒါမွလဲ ဘက္လိုက္မွဳကင္းျပီး၊ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အေရးအၾကီးဆံုး က႑ျဖစ္တဲ့ ကာကြယ္ေရးက႑နဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္လံုျခံဳေရးက႑မွာ အျပည့္အ၀ အာရံုစိုက္ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ႏိုင္မွာမို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကေန ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ကူးေျပာင္းမွဳမွာဆိုရင္ အရပ္ဘက္-စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးကို စနစ္တက် ျပန္တည္ေဆာက္ရမွာျဖစ္တဲ့ အတြက္ ပိုျပီးေတာင္ သီးျခားရပ္တည္သင့္ပါေသးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တပ္မေတာ္ရဲ႕ မွန္ကန္တဲ့အနာဂတ္ အခန္းက႑အတြက္ အေျမာ္အျမင္ရွိတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ စစ္အာဏာရွင္ေတြ ျခယ္လွယ္ပံုသြင္းတာကို လက္မခံပဲ ျပည္သူလူထုနဲ႔ လက္တြဲ သင့္ပါတယ္။

အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ legitimacy

အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြ ေပၚထြက္လာရတဲ့ ေနာက္ထပ္ အေၾကာင္းရင္း တခုကေတာ့ legitimacy (တရား၀င္ခြင့္) ကိစၥရပ္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ legitimacy ဆိုတာမွာ ျပည္တြင္းနဲ႕ ျပည္ပ ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။ ျပည္တြင္းတရား၀င္ခြင့္ ရွဳေထာင့္ကေန ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အာဏာရွင္ေတြဟာ အာဏာကို ဆုပ္ကိုင္ထားရတာ၊ ကိုယ္လိုရာ ဖန္တီး ေဆာင္ရြက္ေနရတာ ေတြကို အင္မတန္ ေပ်ာ္ရႊင္ႏွစ္သက္ျပီး သာယာၾကပါတယ္။ အာဏာနဲ႔ ေငြေၾကးဆိုတာ လူေတြရဲ႕ စိတ္ေတြကို ၁၈၀ ဒီဂရီေတာင္ ေျပာင္းလဲပစ္ႏိုင္စြမ္း ရွိပါတယ္။ လူသားဆိုတာကလဲ ဦးေႏွာက္နဲ႔ စိတ္ခံစားမွဳေတြနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းတည္ေဆာက္ ထားတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ၀မ္းနည္းစရာရွိရင္လဲ ပယ္ပယ္နယ္နယ္ ငိုေၾကြးလိုက္ရမွ၊ ခံစားလိုက္ရမွ ျဖစ္တတ္သလို သာယာစရာ၊ ၀မ္းသာစရာေတြရွိရင္လဲ အျပတ္အသတ္ကို အရာရာေမ့ျပီး သေဘာေတြ႔ မေနာေခြ႔တတ္ၾကတာ မဟုတ္ပါလား။ ဒီေတာ့ အာဏာရွင္ေတြ ကလဲ လူသားေတြမို႔ အာဏာေတြ၊ အာဏာနဲ႔ တြဲလာတဲ့ ေငြေၾကးအရွိန္အ၀ါေတြကို သေဘာေတြ႔လာ ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အာဏာကို ဒီအတိုင္းပဲ ဆုပ္ကိုင္ထားမယ္ဆိုရင္ ျပည္တြင္းမွာေကာ၊ ျပည္ပမွာပါ တရား၀င္အစိုးရျဖစ္မွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာကို သေဘာေပါက္ၾကပါတယ္။ ဒီအတြက္ ရွဥ့္လဲ ေလွ်ာက္သာ၊ ပ်ားလဲစြဲသာျဖစ္ေအာင္ လူေသအေလာင္းကို ေမွာ္သြင္းျပီး ရွင္ေအာင္လုပ္ထားတဲ့ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြ ထြက္ေပၚလာေတာ့တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သရဲၾကီးျပီး သဘက္ျဖစ္သြားရင္ မႏိုင္မွာစိုးတဲ့အတြက္ ထိန္းညွိေရး၊ ထိန္းခ်ဳပ္ေရး ယႏၱရားေတြကိုလဲ စီမံ ထည့္သြင္း ၾကရျပန္ပါတယ္။ ရုပ္ေသး ၾကိဳးဆြဲျဖစ္ဖို႔ အတြက္ စစ္ဗိုလ္တမတ္သားလဲ ထည့္ရ၊ အက်ိဳးေမွ်ာ္လို႔ ေညာင္ေရေလာင္းေနတဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြကိုလဲ အတင္းေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ခိုင္းရ၊ တပ္မေတာ္သားေတြက ျပည္သူေတြနဲ႕ ေပါင္းသြားမွာ စိုးရိမ္ရေသး တဲ့အတြက္ တျခားေမြးထားတဲ့ ရပ္ကြက္ထဲက လူမိုက္၊ လူေတ ေမြးစားသားေလးေတြကိုလဲ ခ်ီးေျမွာက္ရ၊ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ စည္းရံုးခိုင္းရ၊ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ဖို႕ ဆုေတာ္လာဘ္ေတာ္ေတြ ေပးရ၊ ကိုယ့္ပညာနဲ႔ကိုယ္ တကမၻာလံုးဘယ္မွာေနေန တင့္တင့္တယ္တယ္ ေအးေအးလူလူ ေနႏိုင္ေပမယ့္ ေျမွာက္ပင့္ ခိုင္းစားခံရတာကိုမွ ဂုဏ္ယူခ်င္ေနၾကတဲ့ ပညာရွင္တပိုင္း၊ ဗ်ဴရိုကရက္ ေပါက္စတပိုင္းေတြကို ေျမွာက္ပင့္ေပးျပီး ေရြးေကာက္ပြဲကို လူေတြ ေထာက္ခံခ်င္လာေအာင္ ေျပာခိုင္း၊ ဆိုခိုင္းရနဲ႔ ျဖစ္ေနေတာ့တာပါပဲ။

ဒါေတြက ျမန္မာျပည္က အာဏာရွင္ေတြတင္မဟုတ္ပါဘူး။ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသ၊ အာရွအလယ္ပိုင္းေဒသ၊ အာဖရိကေဒသနဲ႔ လက္တင္အေမရိက ႏိုင္ငံမ်ားစြာက အာဏာရွင္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာ ဒီလိုလကၡဏာရပ္ေတြ အမ်ားၾကီး ရွိခဲ့ဖူးပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ တက္လာတဲ့ အစိုးရမွာ ကိုယ့္ဘက္ေတာ္သားေတြ အမ်ားအျပား ပါ၀င္လာေအာင္ နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ ၾကိဳးပမ္းယူတတ္ၾကတာ အာဏာရွင္တိုင္းလိုလိုပါ။ ဒါမွလဲ သူတို႔ရဲ႕ အနာဂတ္အတြက္ စိတ္ေအးရမွာ ျဖစ္လို႕ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာျပည္အာဏာရွင္လို ရုပ္ပ်က္ဆင္းပ်က္ ဖြဲ႕စည္းပံုဥပေဒထဲ ကိုယ္လိုခ်င္တဲ့ အခ်က္ေတြ ဆြဲထည့္ျပီး၊ မဲမခိုးရပဲ ပါလီမန္ထဲ လူေရာက္ေအာင္ လုပ္တဲ့ အာဏာရွင္ေတြေတာ့ ကမၻာမွ ရွာမွရွားပါပဲ။ ျမန္မာေတြမွာ ကမၻာတ၀ွမ္းက လူေတြနဲ႔ မတူတဲ့ ထူးျခားဆန္းက်ယ္ အရည္အခ်င္းတခ်ိဳ႕ ရွိတတ္ပါတယ္။

ဒီအထဲမွာ သူခိုးက လူျပန္ဟစ္တတ္တဲ့ အရည္အခ်င္းဟာ လူသိရွင္ၾကား နာမည္ ေက်ာ္ၾကားတဲ့ အရည္အခ်င္း တရပ္အေနနဲ႔ ပါပါတယ္။ နအဖစစ္အုပ္စုကလဲ ဒီအရည္အခ်င္းနဲ႔ အင္မတန္ ျပည့္မွီပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္က ျပည္သူ႕အာဏာကို ေၾကာင္ေတာင္ ၀င္ႏွိဳက္ထားေပမယ့္ အာဏာကို ျပည္သူ႕ဆီကသာ သက္ဆင္းေစဖို႕ ေတာင္းဆိုေနၾကသူေတြ က်ျပန္ေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ တည္တံ့ခိုင္ျမဲေရးကို ေႏွာင့္ယွက္ဖ်က္ဆီးသူမ်ားလို႔ သမုတ္ျပန္ပါတယ္။ လင္ေယာက်္ားၾကီး ငုတ္တုတ္ရွိေနတဲ့ မိန္းမတေယာက္ကို ေၾကာင္ေတာင္၀င္ႏွိဳက္ျပီး၊ လင္ေယာက်္ားၾကီးကို သူခိုးပါ စြပ္စြဲ တာမ်ိဳးနဲ႕ တူပါတယ္။ ၾကမ္းပိုးက လိပ္ျဖစ္ေအာင္ တတ္ႏိုင္ပါေပ့လို႔ ဆိုရပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္လဲ ဒီေလာက္ေတာင္ ေျဗာင္ၾကီး ေၾကာင္ေတာင္ႏွိဳက္ေနတာဆိုေတာ့ နအဖ စစ္အုပ္စုဟာ ျပည္တြင္းတရား၀င္ခြင့္ (domestic legitimacy) ကို ဒီေလာက္အထိ အေလးထားရံု မေပၚပါဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ရင္ ျပီးေရာေလာက္သာ သေဘာထားပါတယ္။

နအဖစစ္အုပ္စု အမွန္တကယ္ဦးတည္တာက international legitimacy ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တနည္း ဆိုရရင္ political liberalization နည္းလမ္းကေန legitimacy ရလာမယ့္ အခြင့္အေရးေတြကို မ်က္စပစ္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရး ပညာရွင္ Levitsky နဲ႔ Way တို႔က စစ္ေအးကာလေႏွာင္းပိုင္းမွာ Political liberalization နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး အေနာက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ အသံုးစရိတ္ေတြ ျမင့္တက္လာတယ္ ဆိုတာကို သံုးသပ္တင္ျပခဲ့ၾကပါတယ္။ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြက အာဏာရွင္အစိုးရတခ်ိဳ႕ကို liberalization လုပ္ရင္ ရလာႏိုင္မယ့္ စီးပြားေရး၊ ကုန္သြယ္ေရး၊ ေထာက္ပံ့ ကူညီမွဳဆိုင္ရာ အက်ိဳးေက်းဇူးေတြကို ေဖာ္ျပျပီး ဆြဲေဆာင္သိမ္းသြင္းတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေၾကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ကနဦး ဒီမိုကေရစီ ေျပာင္းလဲမွု (Initial Democratization) မစတင္ႏိုင္ေသးတဲ့ တိုင္းျပည္ေတြမွာ Political liberalization ကေန တဆင့္ ဒီမိုကေရစီ အျမစ္တြယ္ ရွင္သန္ခိုင္မာမွဳ (democratic consolidation) ကိုတက္လွမ္းႏိုင္မလား ဆိုတာကို အေနာက္အုပ္စု ႏိုင္ငံၾကီးေတြက စဥ္းစား လာၾကတာေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီလိုစဥ္းစားလာမွဳေတြရွိတဲ့အခါ မူလက ကနဦးဒီမိုကေရစီ ေျပာင္းလဲမွဳကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနၾကတဲ့ ႏိုင္ငံေရး အဖြဲ႔အစည္းေတြကို Political liberalization လမ္းေၾကာင္းေပၚ ေရာက္ေအာင္ နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ တြန္းပို႔တာေတြ ရွိတတ္ပါတယ္။

ဒီနည္းလမ္းေတြထဲမွာ အေတြးအေခၚ နည္းလမ္းနဲ႔ ေငြေၾကး incentives နည္းလမ္းေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ “ဘာပါလီမန္မွ မရွိတာထက္စာရင္ စစ္ဗိုလ္တမတ္သား ပါလီမန္ကလဲ ေကာင္းတာပဲ“၊ “ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိတာကို လုပ္ရတာ“၊ “ဘယ္လိုပံုစံနဲ႔ပဲ သြားသြား၊ democratic consolidation ကသာ အဓိကျဖစ္တာမို႕ Initial democratization ထဲက အသံုးအႏွဳန္းေတြျဖစ္တဲ့ လူထုတိုက္ပြဲတို႔၊ ေတာ္လွန္ေရးတို႔၊ ပါ၀ါရွယ္ယာ ၾကားျဖတ္ အစိုးရတို႔ စတဲ့ စကားလံုးေတြကို မသံုးေတာ့ပဲ ေနာက္ဆံုးပန္းတိုင္ ျဖစ္တဲ့ အမ်ိဳးသားျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးကိုပဲ ေျပာၾက“၊ “မလြဲမသာေလွ်ာက္ရမယ့္ လမ္းကိုပဲ လိုက္ေလွ်ာက္ျပီး ပါလီမန္ထဲမွာပဲ တိုက္ပြဲ၀င္တာ ေကာင္းတယ္“ စတဲ့ စကားလံုးေတြ၊ အေတြးအေခၚေတြဟာ political liberalization လမ္းေၾကာင္းကို အေျခတည္ျပီး ထြက္ေပၚလာတာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

တျပိဳင္နက္တည္းမွာ ဒီလမ္းေၾကာင္းခိုင္မာသြားဖို႕အတြက္ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြကို သက္ဆိုင္ရာအန္ဂ်ီအိုေတြ၊ ႏိုင္ငံေတြကတဆင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ဖို႔ လွံဳေဆာ္တာေတြ၊ ေရြးေကာက္ပြဲျပီးရင္ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့မွဳ ရပ္ဆိုင္းမယ္ဆိုတာေတြ၊ ေရြးေကာက္ပြဲကို ေထာက္ခံတဲ့ ကင္ပိန္းေတြနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ေျမာက္ေရး အတြက္ လိုအပ္တဲ့ သင္တန္းေတြ က်င္းပေပးႏိုင္ဖို႔ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့တာေတြ လုပ္ၾကတာေတာ့တာပါပဲ။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ အာဏာရွင္ကိုလဲ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ က်င္းပဖို႕အတြက္ ကုန္သြယ္ေရး၊ စီးပြားေရး အက်ိဳးအျမတ္ေတြနဲ႔ မက္လံုးေပးပါတယ္။ ဒါက အေနာက္ႏိုင္ငံေတြ initial democratization ကေန democratic consolidation ကို သြားတဲ့ လမ္းေၾကာင္းကို မေထာက္္ခံေတာ့ပဲ Political liberalization ကေန democratic consolidation ကိုသြားတဲ့ လမ္းေၾကာင္းကို ခင္းေပးတဲ့အခါ လုပ္ေလ့လုပ္ထ ရွိတာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္လဲ ဒီလိုလမ္းခင္းေပးမွဳေတြဟာ ေအာင္ျမင္မွဳနည္းပါးျပီး၊ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲ ေတြက တဆင့္ အာဏာရွင္ အင္စတီးက်ဴးရွင္းေတြ ပိုမို ခိုင္မာေတာင့္တင္းလာေအာင္ ျပဳလုပ္ေပးလိုက္သလိုသာ ျဖစ္သြားတယ္တယ္လို႔ ပညာရွင္ေတြက ေထာက္ျပေရးသားလာၾကပါတယ္။ Political liberalization ျဖစ္လာေပမယ့္ ဒီမိုကေရစီအျမစ္တြယ္ခိုင္မာမွဳကို ဆက္ျပီး အေကာင္အထည္ မေဖာ္ႏိုင္ေတာ့တဲ့ ႏိုင္ငံေတြ ကမၻာေပၚမွာ အမ်ားအျပားျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ international legitimacy နဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ အက်ိဳးအျမတ္ေတြ ရလာႏိုင္တာေၾကာင့္ အာဏာရွင္ေတြက ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို လုပ္ခ်င္ေနၾကတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုဆက္လက္ျပီး ဒီလို အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြရဲ႕ ေနာက္ပိုင္းကာလမွာ ေပၚထြက္လာႏိုင္မယ့္ ျမန္မာျပည္အနာဂတ္ အေျခအေနကို ေလ့လာၾကည့္ၾကရေအာင္ပါ။

ျမန္မာျပည္အနာဂတ္

ဒီလိုနဲ႔ အတိုက္အခံအင္အားစုမ်ား ျပိဳကြဲေရး၊ စစ္တပ္ကို အသံုးခ်ျပီး စစ္အာဏာရွင္မ်ားရဲ႕ အနာဂတ္ ေကာင္းစားေရး၊ legitimacy ရရွိေရးေတြကို ရည္ရြယ္ျပီး ထြက္ေပၚလာတဲ့ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျချပဳ အာဏာရွင္ ေရြးေကာက္ပြဲၾကီး ျပီးဆံုးသြားတဲ့အခါ အနာဂတ္ျမန္မာျပည္မွာ ဘာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္သလဲ ဆိုတာကို တြက္ဆၾကည့္ၾကရေအာင္ပါ။

အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြ ထြက္ေပၚလာတဲ့အခါ အာဏာာရွင္ေတြကို ဆန္႔က်င္ေနတဲ့ အတိုက္အခံ အင္အားစုေတြ အၾကားမွာ အက္ေၾကာင္းေတြ ျဖစ္မယ္၊ အဖြဲ႔ေတြ ျပိဳကြဲမယ္၊ တဦးနဲ႔တဦး မယံုၾကည္မႈေတြ ျဖစ္မယ္ဆိုတာ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထရွိတဲ့ အမွန္တရားတရပ္ တရပ္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီၾကားထဲမွာမွ အေနာက္အုပ္စုက political liberalization လမ္းေၾကာင္းကိုပဲ ဦးစားေပးလာတဲ့အခါ အတိုက္အခံအင္အားစုေတြအၾကားမွာ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ပ်က္သုဥ္းေရး၊ လူထုတိုက္ပြဲဆိုတဲ့ စကားလံုးေတြကို စကားဟဟေတာင္ မေျပာရဲေတာ့ပဲ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး၊ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲကို ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းမွဳရဲ႕ တစိတ္တပိုင္းအျဖစ္ လက္ခံေရး ဆိုတဲ့ စကားလံုးေတြကပဲ ေပၚထြက္လာမယ္လို႕ ပညာရွင္ေတြ ဆန္းစစ္ထားၾကတာကလဲ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိတဲ့ အမွန္တရားတရပ္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီလိုဆိုလိုက္တာနဲ႔ပဲ စစ္အာဏာရွင္ဆန္႔က်င္ေရး ဆိုတဲ့ လမ္းစဥ္ၾကီးက လူထုထဲကေန ေပ်ာက္ကြယ္သြားမွာလား ဆိုတာကေတာ့ လံုး၀ မဟုတ္ပါဘူး။

“မတရားမွဳသည္ ဥပေဒျဖစ္လာေသာအခါ ေတာ္လွန္ပုန္ကန္ျခင္းသည္ တာ၀န္တရပ္ျဖစ္သည္“ တဲ့။

ဒါဟာ ကမၻာတ၀ွမ္းက လူထု ေတာ္လွန္ေရးေတြမွာ လက္ကိုင္စြဲခဲ့တဲ့ ဥပေဒသ တရပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဖိႏိွပ္မွဳဆိုတာ ရွိေနသေရြ႕ ပုန္ကန္ထၾကြမႈေတြ ဆိုတာကလဲ ရွိေနစျမဲပါပဲ။ ေတာ္လွန္ေရး အင္အားစု တရပ္ ျပိဳလဲက်တာနဲ႔ အင္အားစုအသစ္ေတြကလဲ ထြက္ေပၚလာစျမဲပါပဲ။ ေတာ္လွန္ေရးေခါင္းေဆာင္ေတြမွာ ေ၀၀ါးမွဳ ရွိလာတာနဲ႔ ျပတ္သားတဲ့ ေခါင္းေဆာင္သစ္ေတြက ေပၚေပါက္လာစျမဲပါပဲ။ လူထုကို ကိုယ္စားျပဳဖို႔ လူထုက ေရြးခ်ယ္ထားသူေတြဟာ လူထုကို ကိုယ္စားမျပဳေတာ့တာနဲ႔ လူထုက လက္မခံေတာ့ပါဘူး။ အာဏာဆိုတာ ျပည္သူ႕ဆီကပဲ သက္ဆင္းပါတယ္။ ျပည္သူလူထုဟာ သမိုင္းအဆက္ဆက္မွာ တာ၀န္ေက်ခဲ့တယ္။ မတရားမွဳကို ေခါင္းငံု႕မခံဘူး။ ဒါေတြကို ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕ ဆန္႔က်င္ေရး သမိုင္းတေလွ်ာက္မွာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေတြ႔ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။

၁၉၂၀ ကာလေတြမွာ ဂ်ီစီဘီေအ ေပၚေပါက္လာတယ္။ လူထုလွဳပ္ရွားမွဳၾကီးရဲ႕ တပ္ဦးအဖြဲ႕ၾကီးအျဖစ္ လူထုက အားေပးခဲ့ၾကတယ္။ မၾကာပါဘူး။ ၁၉၂၂ ေရာက္ေတာ့ ဒိုင္အာခီအုပ္ခ်ဳပ္ေရး စကားလံုးေလးနဲ႔ နယ္ခ်ဲ႕အာဏာရွင္က မ်က္စပစ္လိုက္တာနဲ႔ ဂ်ီစီဘီေအလဲ ႏွစ္ျခမ္းကြဲပါေလေရာ။ ၁၉၂၉ လဲ ေရာက္ေရာ ဂ်ီစီဘီေအ အသင္းၾကီး ေလးစိပ္ေလာက္ ကြဲေနခဲ့ျပီ။ ႏိုင္ငံေရးဒိတ္ဒိတ္ၾကဲ ေခါင္းေဆာင္ၾကီးေတြ လူထုမ်က္ႏွာကို မၾကည့္ၾကပဲ အာဏာေနာက္၊ ဥစၥာဓနေနာက္ တေကာက္ေကာက္လိုက္ျပီး အာဏာအေ၀မတည့္ၾကနဲ႔ အမတ္ႏြံနစ္လိုက္ၾကပံုမ်ား လူၾကားမေကာင္း၊ သူၾကားမေကာင္း။ ဆရာၾကီး သခင္ ကိုယ္ေတာ္မွိဳင္း ကေတာင္ “ေတာင္က်ေရႏြားႏွစ္ေကာင္ မ၀သလိုပ၊ ေမာင္ဘေဘ ငါးေထာင္ မရေသာ္ေၾကာင့္“ လို႔ စာခ်ိဳးေရးရတဲ့ အထိကို ေရြးေကာက္ပြဲႏြံ၊ အမတ္ႏြံနစ္ျပီး အာဏာေနာက္၊ ဥစၥာေနာက္ လိုက္ခဲ့ၾကတာကလား။ ဒီအခ်ိန္မွာ လူထုဘာလုပ္ခဲ့ၾကသလဲ။ အမ်ိဳးသား လြတ္ေျမာက္ေရး၊ လံုး၀လြတ္လပ္ေရးကို ေတာင္းဆိုခဲ့တဲ့ သခင္သေသာင္းဦးေဆာင္တဲ့ တို႕ဗမာ အစည္းအရံုးၾကီးကို အားရပါးရ ၀ိုင္း၀န္းေထာက္ခံခဲ့ၾကပါေရာလား။ ဒိုင္အာခီ အမတ္ေတြ ပါလီမန္ထဲ၀င္ျပီး နယ္ခ်ဲ႕ေတြ ေျပာသမွ် ေခါင္းေပါင္းစ တလူလူနဲ႔ ေခါင္းေတာ္ညိမ့္ေနၾကခ်ိန္မွာ “ကမၻာမေၾက၊ ဗမာတေတြ၊ ဒါ-ဒို႔ေျပ၊ ဒါ-ဒို႔ေျမ၊ ဒါ ငါတို႕ေျပ“ ဆိုတဲ့ သီခ်င္းေတြက ေတာေရာျမိဳ႕ပါ မက်န္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနခဲ့ျပီ။ လံုး၀လြတ္လပ္ေရး ေတာင္းဆိုသံေတြက ပါလီမန္နဲ႔ နယ္ခ်ဲ႕ အာဏာရွင္အသိုင္းအ၀ိုင္းကလြဲရင္ လူတိုင္းရဲ႕ ပါးစပ္ဖ်ားမွာ စြဲထင္ေနခဲ့ျပီ။

လူထုရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ လူထုကို ကိုယ္စားျပဳသူေတြဆိုတာ လူထုရဲ႕ မ်က္ႏွာကို ဖတ္တတ္ရမယ္၊ လူထုရဲ႕ ႏွလံုးသားထဲက စကားသံေတြကို နားေထာင္တတ္ရမယ္၊ လူထုရဲ႕ မ်က္လံုးက က်လာတဲ့ မ်က္ရည္ေတြကို ခံစားတတ္ရမယ္။ ဒါေတြကို ေသြဖည္ျပီး လူထုကသာ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ဆံုးျဖတ္လုပ္ကိုင္တာကို လက္ခံရမယ္ဆိုတဲ့ အေတြးအေခၚေတြ လူထုကိုယ္စားျပဳသူေတြရဲ႕ စိတ္ထဲ ေရာက္လာတာနဲ႔ တျပိဳင္နက္ သူတို႔နဲ႔ လူထုၾကီး ကြဲကြာသြားျပီဆိုတာ အေသအခ်ာပဲ။

အာဏာရွင္ေတြဟာ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ မက်င္းပခင္မွာ elite management ဆိုတဲ့ ေရေပၚဆီ လူတန္းစား စီမံခန္႕ခြဲမွဳကို ကနဦးလုပ္ၾကတယ္လို႔ ပညာရွင္ေတြက ေလ့လာေတြ႕ရွိခဲ့ၾကတယ္။ အဓိကကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးဦးေဆာင္ေနသူေတြ၊ ေခါင္းေဆာင္ေတြကို သူတို႔ရဲ႕ စီမံကိန္းထဲ ေရာက္ေအာင္ ရာထူးအာဏာ၊ ဥစၥာဓန၊ ေပ်ာ့ေပ်ာင္းေသာ အေတြးအေခၚေတြနဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္ျပီး က်ံဳးသြင္းျခင္းပါ။ ဒီလိုလုပ္လာတဲ့အခါမွာ ႏိုင္ငံေရးဒိတ္ဒိတ္ၾကဲေခါင္းေဆာင္ၾကီးေတြကေတာင္ လက္ခံလိုက္ျပီဆိုတဲ့ သတင္းစကားကို လူထုထဲ ျဖန္႕လိုက္တာနဲ႕ လူထုရဲ႕ အာဏာရွင္ဆန္႕က်င္ေရးစိတ္ေတြ ေလ်ာ့ပါးသြားမယ္လို႕ ယူဆၾကပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ အာဏာရွင္နဲ႕ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြပဲ အနာဂတ္ႏိုင္ငံေရးကံၾကမၼာကို ဆံုးျဖတ္မယ္။ ဒါကို လူထုက လက္ခံရမယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးပါ။ ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးေတြ ေပၚလြင္ေစဖို႔အတြက္ elite democratization process နဲ႕ပတ္သက္တဲ့ ေဆာင္းပါးေတြ၊ ေဟာေျပာပြဲေတြ၊ အစည္းအေ၀းေတြက ဟန္ခ်က္ညီ ထြက္ေပၚရပါတယ္။ ဒါကို အခ်ိဳ႕ကလဲ ေဘာလံုးပြဲနဲ႕ ဥပမာေပးတတ္ၾကပါေသးတယ္။ လူထုက ပြဲၾကည့္ပရိသတ္သာ ျဖစ္တယ္။ တကယ္အရွံဳး၊ အႏိုင္၊ သေရက်တာေတြက ကြင္းထဲက ေဘာလံုးသမားေတြနဲ႕ ဆိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးပါ။

ဒါေပမယ့္ ျပည္သူလူထုဟာ ေဘာလံုးပြဲကို သက္ေတာင့္သက္တာ ထိုင္ၾကည့္ေနရတဲ့ ပရိသတ္မဟုတ္ဘူး။ စစ္အာဏာရွင္ဆန္႔က်င္ေရးကာလတေလွ်ာက္လံုးမွာ ျပည္သူလူထုတရပ္လံုးရဲ႕ ေသြးေတြ၊ ေခ်ြးေတြ၊ ႏွလံုးေသြးစက္ေတြ ရင္းထားရတာ။ ႏွစ္ရွည္ေထာင္ဒဏ္က်တဲ့ ဖခင္တေယာက္ကို တေန႕ေတြ႕ရမွာပဲ လို႕ ေမွ်ာ္လင့္ေနတဲ့ ကေလးငယ္ေလးတေယာက္ရဲ႕ ခံစားခ်က္၊ သမီးငယ္ေလး မုဒိမ္းက်င့္သတ္ျဖတ္ခံရလို႕ ႏွလံုးကြဲေအာင္ခံစားေနရတဲ့ မိအို၊ ဖအိုေတြရဲ႕ ငိုေၾကြးေနတဲ့ ႏွလံုးသား၊ ေပ်ာက္ဆံုးသြားတဲ့ လင္ေယာက်္ားေတြ၊ ဇနီးသည္ေတြ၊ ခ်စ္သူေတြကို ေမွ်ာ္လင့္ရင္း က်ဆင္းေနတဲ့ ဇနီးမယားေတြ၊ လင္ေယာက်္ားေတြ၊ ခ်စ္ၾကင္နာသူေတြရဲ႕ မ်က္ရည္စက္ေတြ၊ ေဆးရံုေပၚမွာ ေဆး၀ါး၀ယ္ဖို႕ မတတ္ႏိုင္လို႕ မေသသင့္ပဲ ေသရတဲ့ အေမ့အေလာင္းကို ဖက္ျပီး ငိုင္ေနရတဲ့ သားသမီးေတြရဲ႕ အသက္မဲ့မ်က္ႏွာ၊ ဆာေလာင္ျပီး ငိုေၾကြးေနတဲ့ ကေလးငယ္ေလးကို အဆာေျပေက်ြးစရာ ဘာမွ မရွိလို႔ အံၾကိတ္ရင္း ခံစားေနရတဲ့ ဖခင္တေယာက္ရဲ႕ လက္သီးဆုပ္၊ ရြယ္တူေက်ာင္းတက္ေနတဲ့ ကေလးေတြကို ေငးၾကည့္ရင္း ၀မ္းနည္းေနတဲ့ လမ္းေဘးက သူေတာင္းစားကေလးငယ္ေလးရဲ႕ ရင္ထဲက စကားသံေတြ၊ မ်က္စိေရွ႕မွာ ကိုယ္ကိုးကြယ္တဲ့ သံဃာေတာ္ေတြကို ရိုက္ႏွက္သတ္ျဖတ္ေနတာကို ျမင္ထားရတဲ့ လူထုရဲ႕ နာက်ည္းမွဳေတြ။

ဒါေတြဟာ “လူထုၾကီးေရ။ ခင္ဗ်ားတို႔ အားလံုးကို ေမ့ထားလိုက္ၾကေတာ့။ က်ဳပ္တို႔က အားလံုးကို သင္ပုန္းေခ်ျပီး အမ်ိဳးသားသင့္ျမတ္ေရးပဲလုပ္မယ္“ လို႕ စကားေလးတခြန္းေျပာလိုက္တာနဲ႕ ျပီးဆံုးသြားမယ့္ အရာေတြ မဟုတ္ဘူး။ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး တကယ္ျဖစ္သြားဖို႕ဆိုတာ ပါလီမန္ထဲ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြ ေရာက္သြားရံု၊ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲျပီးသြားရံုေလာက္နဲ႕ ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ အရာမဟုတ္ဘူး။ ျဖစ္ျပီးသြားခဲ့တဲ့ အမွန္တရားေတြ၊ တာ၀န္ရွိသူေတြကို လူထုအၾကားမွာ ေဖာ္ထုတ္ျပရမယ္။ ျပစ္မွဳက်ဴးလြန္ခဲ့သူေတြဟာ လူထုကို ၀န္ခ်ေတာင္းပန္ရမယ္။ စနစ္ရဲ႕ ဆိုးက်ိဳးေတြကို စနစ္ရဲ႕သားေကာင္ေတြက နားလည္ခြင့္လႊတ္မွဳရွိလာေအာင္ ၾကိဳးပမ္းအားထုတ္ရမယ္။ ေတာင္အာဖရိကမွာ ဒိုင္ယာေလာ့ခ္နဲ႕ စစ္မွန္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းမွဳ စတင္ျပီးေတာ့မွ အမွန္တရားႏွင့္ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးေကာ္မရွင္ (Truth and Reconciliation Commission) ဆိုတာ ထြက္ေပၚလာတာျဖစ္တယ္။ ျပီးေတာ့ ဒီေကာ္မရွင္က ၾကားျဖတ္ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ (interim constitution) ရဲ႕ final clause ျဖစ္တဲ့ “ျပစ္ဒဏ္ေပးတာ မဟုတ္ေပမယ့္ ျပစ္မွဳက်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ဆိုတာကို သိနားလည္မွဳ လိုအပ္တယ္။ လက္စားေခ်ဖို႕ မဟုတ္ေပမယ့္ မွားယြင္းမွဳအတြက္ ၀န္ခ်ေတာင္းပန္တာ၊ ေလ်ာ္ေၾကးေပးတာေတြ ျပဳလုပ္ဖို႕ လိုအပ္တယ္“ ဆိုတဲ့ အခ်က္အေပၚမွာ မူတည္ထြက္ေပၚလာတာျဖစ္ပါတယ္။

အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ကာလေတြမွာ လူထုရဲ႕ စိတ္အနာေတြကို ကုစားဖို႕ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြ အမ်ားၾကီးရွိေသးတယ္။ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးဆိုတာ ေတာင္းဆိုေနရတဲ့ စကားလံုး မဟုတ္ဘူး။ လုပ္ေဆာင္ရတဲ့ အလုပ္ပဲ ျဖစ္တယ္။ ပ႗ိပကၡေတြျပီးဆံုးျပီးမွ ေဖာ္ေဆာင္ရတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္တယ္။ နအဖကို ေတာင္းဆိုရေအာင္ နအဖေရးဆြဲအတည္ျပဳထားတဲ့ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမွာ ဒီလိုျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ စာပိုဒ္တပိုဒ္တေလ၊ လိုက္ေလ်ာမွဳတစံုတရာမ်ား ရွိေနတာမွ မဟုတ္ေသးတာကလား။ ဒီလိုမဟုတ္ပဲ အတိတ္ကိုေမ့လိုက္ဖို႕၊ သင္ပုန္းေခ်ဖို႕၊ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးလုပ္ဖို႕ ဆိုတာက ဘာနဲ႕ သြားတူသလဲဆိုရင္ နယ္ခ်ဲ႕ေခတ္တုန္းက ေက်းရြာသူေလးကို ျမိဳ႕ပိုင္သားက ေစာ္ကားလိုက္တဲ့အခါ သူၾကီးက ၾကား၀င္ျပီး “ငါက ရြာအၾကီးအကဲအေနနဲ႕ ဆံုးျဖတ္ေပးမယ္။ ျပီးတာေတြလဲ ေမ့လိုက္ၾကေတာ့။ မဟုတ္ရင္ နင္ကလဲ မိန္းကေလးဆိုေတာ့ ရပ္ေက်ာ္ရြာေက်ာ္ျဖစ္ျပီး သိကၡာက်မယ္။ ဟိုဘက္ကလဲ ျမိဳ႕ပိုင္သား။ အာဏာရွိတဲ့မင္းေတြ။ ဖက္ျပိဳင္ဖို႕ မၾကိဳးစားပါနဲ႕“ လို႕ ေျပာေနတာနဲ႕ တူတယ္။ အဲဒီလို ဆိုလိုက္တာနဲ႕ ရြာလူထုက ျမိဳ႕ပိုင္သားရဲ႕ ျပစ္မွဳကို ေက်နပ္သြားေရာတဲ့လား။ မေက်နပ္တဲ့အျပင္ နယ္ခ်ဲ႕ရဲ႕ ဖိႏွိပ္ေစာ္ကားမွုေတြကို ပိုျပီး ျမင္လာၾကေတာ့တာပါပဲ။ သူၾကီးကိုက်ေတာ့ ဘယ္လိုအမည္တပ္ပါသတဲ့လဲ။ “နယ္ခ်ဲ့ အလိုေတာ္ရိ“ လို႕ အမည္တပ္ပါတယ္။

မ်က္ေမွာက္ေခတ္မွာလဲ ဒီအတိုင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာရွင္ေတြက အမ်ိဳးသားသင့္ျမတ္ေရးကို အသာထားလို႕ စစ္က်ြန္စနစ္ ရွင္သန္ခိုင္မာေရး၊ အာဏာရွင္သားစဥ္ေျမးဆက္ေကာင္းစားေရးေတြအတြက္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို သူတို႕စိတ္ၾကိဳက္ ေရးဆြဲျပီးမွ မဲလိမ္၊ မဲခိုးျပီး အတည္ျပဳထားတာ ျဖစ္တယ္။ စကားကမ္းလွမ္းမွဳ၊ လိုက္ေလ်ာမွဳေလးေတြ ဆိုတာက သူတို႕ဘက္က ပိုင္ျပီဆိုေတာ့မွ elite management process ျဖစ္တဲ့ ေရေပၚဆီ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြကို အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြ၊ အာဏာရွင္အလိုက် အေတြးအေခၚ ႏြံထဲေတြ က်ံဳးသြင္းယူတဲ့ စီမံခန္႕ခြဲေရးျဖစ္စဥ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနတာပဲျဖစ္တယ္။ ဒါကို မျမင္ပဲ “ေမာင္ေမာင္ေခၚတိုင္း ဗ်ာလိုက္ထူး“ လို႕ကေတာ့ “အာဏာရွင္အလိုေတာ္ရိ“ ဆိုတဲ့ ဆိုင္းဘုတ္ကို လူထုက လည္ပင္းမွာ စြပ္ေပးလာၾကမွာပဲ ျဖစ္တယ္။ စစ္မွန္တဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရး၊ စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ၊ စစ္မွန္တဲ့ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးေတြ မဟုတ္တာေၾကာင့္ လူထုနဲ႕အတူလက္တြဲျပီး အာဏာရွင္ကို ဆန္႕က်င္ေနတဲ့ ေတာ္လွန္ေရးသမားေတြကလဲ စဥ္ဆက္မျပတ္ဆက္ထြက္ေနဦးမွာ အေသအခ်ာပဲ။ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြဟာ ေရေပၚဆီ ႏိုင္ငံေရးအသိုင္းအ၀ိုင္းေတြကို လူထုနဲ႕ ခြဲထုတ္ျပီး ရာထူးအာဏာ၊ ဥစၥာႏြံထဲ ႏွစ္လိုက္တာနဲ႕ ႏြံထဲမွာ အနစ္မခံၾကတဲ့ စစ္မွန္တဲ့ ေတာ္လွန္ေရးသမားေတြနဲ႕ ျပည္သူလူထုနဲ႕ဟာ ပိုျပီး ပူးေပါင္းမိလာၾကမွာပဲျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အာဏာရွင္ ေရြးေကာက္ပြဲအလြန္ ကာလေတြမွာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ စစ္အာဏာရွင္ဆန္႕က်င္ေရးစိတ္ဓာတ္ကေတာ့ ရွိေနဦးမွာပဲျဖစ္သလို၊ ေတာ္လွန္ေရး လွဳပ္ရွားမွဳေတြကလဲ ရွိေနဦးမွာပဲ ျဖစ္တယ္လို႕ ဆိုႏိုင္တယ္။

အာဏာရွင္ေတြဟာ ပင္မေဒါက္တိုင္ၾကီးျဖစ္တဲ့ စစ္တပ္ေဒါက္တိုင္ျပိဳလဲမွဳကို အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြ က်င္းပျပီး ထိန္းသိမ္း ေျဖရွင္းေလ့ရွိတယ္လို႕ ေရွ႕ပိုင္းမွာ ဆိုခဲ့ျပီးျဖစ္ပါတယ္။ စစ္တပ္ဟာ ျပည္သူနဲ႕ ပူးေပါင္းသြားခ်ိန္မွာ စစ္တပ္ေဒါက္တိုင္ ျပိဳလဲပါတယ္။ နအဖစစ္အာဏာရွင္ေတြက ပါလီမန္ထဲကို စစ္ဗိုလ္အမတ္ေတြ ထည့္လိုက္တာဟာ ျမားတစင္းထဲနဲ႕ ဌက္ႏွစ္ေကာင္ ပစ္ခ်လိုက္တာပါ။ အာဏာဆိုတာ လူေတြရဲ႕ သည္းေျခၾကိဳက္ျဖစ္တာေၾကာင့္ တပ္တြင္းမွာလဲ အာဏာရူး၊ အမတ္ရူးေတြရဲ႕ အျပိဳင္အဆိုင္ေတြ ေပၚလာၾကဦးမွာပါ။ တခါ စစ္ဗိုလ္အမတ္ေတြ တပ္ထဲ ျပန္ေရာက္လာတဲ့အခါမွာလဲ အမတ္မဟုတ္ခဲ့ဖူးတဲ့ စစ္ဗိုလ္ေတြနဲ႕ တပ္ထဲမွာ သေဘာထားအကြဲေလးေတြ ျဖစ္ၾကဦးမွာပါ။ ဒီလိုအခ်ိန္ေလးေတြမွာ အမတ္ရူးတဲ့ ဗိုလ္ကလဲ အမတ္ျဖစ္ဖို႕ တပ္မေတာ္အၾကီးအကဲၾကီးေတြကို ကပ္ရ၊ ဖားရ ျဖစ္ၾကမယ္။ တပ္တြင္းမွာလဲ သေဘာထားအကြဲေလးေတြနဲ႕ တပ္မေတာ္တြင္းစည္းလံုးညီညြတ္ေရး ဖရိုဖရဲေတြျဖစ္မယ္။ ရာထူး၊ အာဏာေတြမွာ ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႕ သာယာၾကမယ္။ ေအာက္ေျခက တပ္သားေတြနဲ႕ အရာရွိေတြအၾကားမွာ ကြာဟမွဳ သိပ္ၾကီးမယ္။ ရာထူးအာဏာစည္းစိမ္ေတြေၾကာင့္ ျပည္သူဘက္က ရပ္တည္တဲ့ တပ္မေတာ္ျဖစ္လာဖို႕ ရာခုိင္ႏွဳန္းက ေတာ္ေတာ္နည္းသြားပါမယ္။ တပ္ခ်ဳပ္ၾကီးအလုိက်တပ္မေတာ္သာ ျဖစ္ေနပါမယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ တပ္မေတာ္က သူ႕အလုပ္ကို သူမလုပ္ပဲ ႏိုင္ငံေရးအာဏာမွာ ကန္႕လန္႕ကန္႕လန္႕ ၀င္လုပ္ေနေတာ့ ျပည္သူေတြက မ်က္မုန္းက်ိဳးၾကပါမယ္။ ျပည္သူနဲ႕ စစ္တပ္ၾကား ဘယ္လိုမွ ေပါင္းစည္းလို႕ မရႏိုင္ေတာ့တဲ့ စည္းေတြ ျဖစ္လာကုန္မယ္။ ဒီလိုျဖစ္လာေလေလ၊ စစ္အာဏာရွင္ေတြရဲ႕ သားစဥ္ေျမးဆက္နဲ႕ အနာဂတ္ဘ၀ လွပေလ လို႕ သူတို႕ယူဆၾကပါတယ္။ မ်က္ျဖဴဆိုက္ေလ၊ ဆရာၾကိဳက္ေလ ဆိုတာမ်ိဳးပါ။

ဒါေပမယ့္ တပ္မေတာ္ထဲမွာ ရွိေနတဲ့ အက္ေၾကာင္းဟာ ရာထူးအာဏာေတြအေပၚမွာပဲ အေျခခံျပီး ရွိေနတဲ့ အက္ေၾကာင္း မဟုတ္ပါဘူး။ အထင္ရွားဆံုး အက္ေၾကာင္းၾကီးက အမိန္႕နာခံမွဳနဲ႕ လူသားပီသစြာ စဥ္းစားဆင္ျခင္ေတြးေခၚမွဳ ဆိုတဲ့ အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ေပၚမွာ မူတည္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။ တပ္မေတာ္သား ေတြဟာ ျပည္သူလူထုဆိုတဲ့ မိခင္ဆီက ေမြးဖြားလာခဲ့ၾကတဲ့ အေမ့သားေတြပါ။ ရာထူးအာဏာ၊ ဥစၥာေတြေၾကာင့္ ဘ၀ေမ့ျပီး အေမအိုၾကီးကို ေျခေထာက္နဲ႕ ကန္တတ္သူေတြ ရွိသလို၊ အေမအိုကို အလုပ္အေက်ြးျပဳခ်င္ေနၾကတဲ့ သားေကာင္းရတနာေတြလဲ ရွိေနဆဲပါပဲ။ ဒီလိုသားေကာင္းရတနာေတြဟာ အခ်ိန္ကာလတခုမွာ အမိန္႕နာခံမွဳဆိုတဲ့ တံတိုင္းၾကီးကို ေက်ာ္လႊားျပီး အေမ့ရင္ခြင္ကို ျပန္ခိုလွံဳလာၾကဦးမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမအိုၾကီးရဲ႕ အႏၱရာယ္ေတြကို ကာကြယ္ေပးလာၾကဦးမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမအိုၾကီးနဲ႕ တူတဲ့ ျပည္သူလူထုဟာ ဒီအခ်ိန္ကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေစာင့္ေနခဲ့ၾကပါတယ္။ အေမ့ရင္ခြင္ကို ခိုလွံဳလာမယ့္ သားေကာင္းရတနာေတြကို ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကပါတယ္။ သေဘာထားၾကီးျပီး ခြင့္လႊတ္တတ္တဲ့ အေမ့ေမတၱာ၊ ေစတနာေတြကို တခ်ိန္မွာ သားေတြ နားလည္လာၾကမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ကာလမွာ ျပည္သူလူထု၊ အေမ့ရင္ခြင္ဆီျပန္လာတဲ့ တပ္မေတာ္နဲ႕ စစ္မွန္တဲ့ ေတာ္လွန္ေရးသမားေတြက တဘက္၊ ေဒ၀ဒတ္ကို ဆရာတင္ျပီး ကာကြယ္ေပးေနတဲ့ တပ္မေတာ္သားအခ်ိဳ႕နဲ႕ လူထုေစတနာကို ေစာ္ကားျပီး အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရး လွဳပ္ရွားမွဳၾကီးကို သစၥာေဖာက္တဲ့ အာဏာရွင္အလိုေတာ္ရိေတြက တဘက္ ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္ရမွုေတြ ရွိလာၾကဦးမွာ မလြဲေသခ်ာပါပဲ။

အနာဂတ္ျမန္မာျပည္မွာ ေနာက္ထပ္ျဖစ္လာႏိုင္တာကေတာ့ legitimacy နဲ႕ တိုက္ရိုက္သက္ဆိုင္ပါတယ္။ အာဏာရွင္ေတြက “အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေလးေတြ က်င္းပလိုက္ရရင္ျဖင့္ legitimacy ေတာ့ရျပီ၊ ျပည္ပက အေရးယူမွုေတြေတာ့ ရပ္ျပီ၊ ျပည္ပရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမွဳေတြ၊ ကူညီေထာက္ပံ့မွုေလးေတြ ၀င္လာလို႕ေတာ့ျဖင့္ တို႕ရဲ႕ သားစဥ္ေျမးဆက္ေတြ ေထာင္ထားတဲ့ လုပ္ငန္းေတြ အက်ိဴးအျမတ္ရျပီ၊ အရိုးအရင္းကိုက္ဖို႕ ေမြးထားတဲ့ အဖြဲ႕ေလးေတြကလဲ တို႕ကို ေတာ့ သစၥာရွိရွိနဲ႕ တြယ္ေႏွာင္ေနေတာ့မယ္။ အရိုးအရင္းကိုယ္တဲ့ အဖြဲ႕ေလးေတြလဲ အမ်ားၾကီး ေပၚလာဦးမယ္။ အဖြဲ႕ေတြအခ်င္းခ်င္းလဲ ခ်ၾကဦးမယ္။ ဒါနဲ႕ပဲ သူတို႕ဘာသာရွဳပ္ေနျပီး တို႕ကို ဆန္႕က်င္ဖို႕ ကိစၥ ေတြးျဖစ္ၾကေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး“ လို႕ ထင္ၾကပါလိမ့္မယ္။ ၂၀၁၀ အလြန္ကာလ အိပ္မက္ၾကီးေတြ မက္ျပီး၊ အိပ္မက္ထဲ အႏိုင္ဂိုးသြင္းလိုက္ရတဲ့ ေဘာလံုးသမားမ်က္ႏွာနဲ႕ ဆန္႕ဆန္႕ၾကီးျပံဳးျပီး အိပ္ယာထဲမွာ လွဲေနၾကပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ့္ျဖစ္ရပ္ေတြဆိုတာ အိပ္မက္နဲ႕ မတူညီႏိုင္ပါဘူး။

အာဏာရွင္ေတြ ေမွ်ာ္မွန္းထားသလို အက်ိဳးအျမတ္ေတြ ရမွာကလဲ အေသအခ်ာပဲ။ အရိုးအရင္းကိုက္တဲ့ အဖြဲ႕ေတြသာ မကပဲ၊ အန္ဖတ္ထဲ အသားစေလးမ်ား ရွိဦးမလားဆိုျပီး ရွာၾကတဲ့ အဖြဲ႕ေတြလဲ ထြက္လာဦးမွာပဲ။ အဖြဲ႕ေတြအခ်င္းခ်င္း အေ၀မတည့္ပဲ အျပိဳင္အဆိုင္ေတြလဲ ျဖစ္ၾကဦးမွာပဲ။ ဒါေပမယ့္ legitimacy ဆိုတာ ယံုၾကည္ကိုးစားမွဳ (trust) နဲ႕ ထိေရာက္မွဳ (Effectiveness) ေပၚမွာ မူတည္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

legitimacy ဆိုတာ ျပည္ပက ေထာက္ပံ့မွဳေတြ ၀င္လာရံု တခုတည္းနဲ႕ ရလာႏိုင္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ legitimacy နဲ႕ အတူ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ယံုၾကည္ကိုးစားမွဳ (trust) ကပါ တျပိဳင္တည္းတြဲေနတာျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို လူထုက မဲမေပးပဲေနသည္ျဖစ္ေစ၊ ျခိမ္းေခ်ာက္ခံရလို႕ မဲေပးရသည္ျဖစ္ေစ လူထုရင္ထဲက အသိအမွတ္မျပဳပါဘူး။ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲကေန ထြက္ေပၚလာတဲ့ အစိုးရကိုလဲ ျပည္သူ႕အစိုးရလို႕ လူထုက အသိအမွတ္မျပဳပါဘူး။ ယံုၾကည္ကိုးစားမွဳ မရွိပါဘူး။ ဒီေနရာမွာ တခ်ိဳ႕က ဆိုပါမယ္။ အာဏာရွင္ဘက္ေတာ္သားေတြကို လူထုက မယံုၾကည္သင့္ဘူးဆိုရင္ ဒီမိုကေရစီ သမားေတြကေကာ ဘယ္ေလာက္ယံုၾကည္စရာ ေကာင္းသလဲ လို႕ ေမးစရာ ရွိပါတယ္။ ရိုးအီစြာ ၾကားေနၾကရျပီျဖစ္တဲ့ မရေသးတဲ့ အာဏာကို အေ၀မတည့္ ျဖစ္ၾကတာေတြ၊ ေငြေၾကးအလြဲသံုးစားမွဳေတြ၊ ေတာ္လွန္ေရးအဓြန္႕ရွည္ပါေစလို႕ ဆုေတာင္းေနၾကသံေတြ နဲ႕ ပုပ္လို႕ေပၚ၊ ဟုတ္လို႕ေက်ာ္ေနတာေတြ ကေကာ ယံုစရာေကာင္းသလားလို႕ ဆိုၾကပါလိမ့္မယ္။

ဒီအတြက္ က်ြန္မဆီမွာကလဲ ေျဖစရာ အေျဖတခုပဲ ရွိပါတယ္။ လူဆိုတာ လူပဲျဖစ္တယ္။ လူတိုင္း၊ လူတိုင္းဆီမွာ လူပီသတဲ့ ေကာင္းတဲ့ စိတ္ထားေတြ ရွိသလို လူ႕ေလာကကို အက်ည္းတန္ေစတဲ့ မေကာင္းတဲ့ စိတ္ထားေတြလဲ ရွိတယ္။ အာဏာရွင္ဘက္ေတာ္သားေတြမွာလဲ ေကာင္းတဲ့စိတ္၊ မေကာင္းတဲ့ စိတ္ေတြရွိတယ္။ ဒီမိုကေရစီ ဘက္ေတာ္သားေတြမွာလဲ ေကာင္းတဲ့စိတ္၊ မေကာင္းတဲ့ စိတ္ထားေတြ ရွိတယ္။ တခါတရံမွာ ေကာင္းတဲ့ စိတ္က အႏိုင္ရတယ္၊ တခါတရံမွာ မေကာင္းတဲ့ စိတ္ထားက အႏိုင္ရတယ္။ ဒီလိုမေကာင္းတဲ့ စိတ္ထားက အႏိုင္ရလာေအာင္ ဖန္တီးေပးႏိုင္တာေတြက ဥစၥာဓနစည္းစိမ္ ေငြေၾကးေတြနဲ႕ ရာထူးအာဏာေတြပဲ ျဖစ္တယ္။ ေကာင္းတဲ့ စိတ္ထားက မေကာင္းတဲ့ စိတ္ထားကို အႏိုင္ရလာေအာင္ ဖန္တီးေပးႏိုင္တာေတြက စည္းကမ္း၊ ဘာသာတရား၊ တရားမွ်တတဲ့ ဥပေဒနဲ႕ စစ္မွန္တဲ့ စနစ္ေတြပဲ ျဖစ္တယ္။ က်ြန္မတို႕ဆီမွာ လူသတ္တာဟာ မေကာင္းဘူးဆိုတဲ့ ဘာသာတရား အဆံုးအမ၊ လူသတ္မွဳျဖစ္ရင္ အဖမ္းခံရမယ္ဆိုတဲ့ ဥပေဒအတားအဆီး ေတြသာ မရွိဘူးဆိုရင္၊ ေဒါသ၊ ေမာဟစတဲ့ မေကာင္းတဲ့ စိတ္ထားေတြ၊ အလိုရမက္ ေလာဘေတြက လူကို ၾကီးစိုးလာတဲ့အခါ လူမသတ္မိႏိုင္ဘူးလို႕ ဘယ္သူအာမခံႏိုင္သလဲ။ ဒါေၾကာင့္ လူတိုင္းမွာ မေကာင္းတဲ့ စိတ္၊ ေကာင္းတဲ့ စိတ္ေတြ ဒြန္တြဲရွိေနတယ္ ဆိုတာ ေယဘူယ် နားလည္ထားရမွာျဖစ္တယ္။

အခုျမန္မာျပည္က စစ္အာဏာရွင္ေတြဟာ ဘာလို႕ ရမ္းကားေနသလဲ။ အစိုးရတရပ္ကို ထိန္းညွိေပးႏိုင္မယ့္ စနစ္တခုရဲ႕ ထိန္းေက်ာင္းမွဳ မရွိလို႕ပဲျဖစ္တယ္။ ျပည္ပအတိုက္အခံေတြမွာေကာ ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုျပႆနာေတြ လူသိရွင္ၾကား ျဖစ္လာရသလဲ။ “ ေတာ္လွန္ေရးကာလမွာ အခ်င္းခ်င္း နားလည္ခြင့္လႊတ္ ထားသင့္တယ္၊ မေကာင္းတာေလးေတြ ရွိရင္လဲ ဖံုးဖိထားသင့္တယ္၊ ရန္သူသိရင္ ၀မ္းသာသြားလိမ့္မယ္“ ဆိုတဲ့ အယူအဆေတြနဲ႕ စည္းကမ္းတက် ထိန္းညွိမွဳ မရွိလို႕ ပရမ္းပတာျဖစ္ကုန္တာပဲ ျဖစ္တယ္။ ရာထူးအာဏာဆိုတာ ၾကာၾကာဆုပ္ကိုင္ထားရင္ လူေတြရဲ႕ မေကာင္းတဲ့ စိတ္ေတြက ေကာင္းတဲ့ စိတ္ေတြကို အႏိုင္ရလာေအာင္ တြန္းပို႕ေပးတတ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ပ်က္သုဥ္းေရး၊ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ ရွင္သန္ေပၚထြန္းေရးဆိုတာ ေတာ္လွန္ေရးရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္ေနတာပဲ ျဖစ္တယ္။ ဒီရည္မွန္းခ်က္က အန္အယ္ဒီပါတီ အာဏာရေရးကို ေျပာေနတာ မဟုတ္ဘူး။ အတိုက္အခံေတြ အာဏာရေရးကို ဆိုလိုတာ မဟုတ္ဘူး။ မေကာင္းတဲ့ စိတ္ေတြက ေကာင္းတဲ့စိတ္ေတြကို အႏိုင္ရေစတဲ့ စနစ္ကို ဖယ္ရွားျပီး၊ တရားနည္းလမ္းက်ျပိီး မေကာင္းတဲ့ စိတ္ေတြကို ထိန္းညွိေပးႏိုင္မယ့္ စနစ္သစ္ကို အစားထိုးတာကို ဆိုလိုတာ ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ “အာဏာရွင္လဲ ဒီအတိုင္းပဲ၊ အတိုက္အခံေတြလဲ ဒီအတိုင္းပဲ။ အတိုက္အခံဆိုတဲ့ လူေတြ အာဏာမရေသးခင္မွာေတာင္ ဒီေလာက္ျဖစ္ေနတာ၊ အာဏာရရင္ ပိုဆိုးမွာေပါ့ “ ဆိုတဲ့ အဆိုေတြဟာ မွားယြင္းတယ္။ ဒီအတိုက္အခံေတြကို စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာ လူထုက ေရြးခ်ယ္ပါမယ္လို႕ေကာ ဘယ္သူက တပ္အပ္ေျပာႏိုင္တာမို႕လဲ။ အေျဖက ရွင္းရွင္းေလးသာ ျဖစ္တယ္။ စစ္မွန္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အာဏာရွင္ဘက္ေတာ္သားလဲ ၀င္ျပိဳင္၊ အတိုက္အခံေတြလဲ ၀င္ျပိဳင္၊ တျခားဘယ္သူမဆို ၀င္ျပိဳင္လို႕ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ စစ္မွန္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲကေန ထြက္ေပၚလာတဲ့ ျပည္သူ႕အစိုးရျဖစ္တာနဲ႕ ျပည္သူလူထု အက်ိဳးကိုပဲ ေဆာင္က်ဥ္းၾကရမယ္။ မေဆာင္က်ဥ္းပဲ ကိုယ္က်ိဳးရွာသူေတြကို စနစ္က ဖယ္ထုတ္ပစ္မွာသာ ျဖစ္တယ္။ ဒီေတာ့ “အာဏာရွင္လဲ ဒီအတိုင္းပဲ။ အတိုက္အခံလဲ ဒီအတိုင္းပဲ။ ဒါေပမယ့္ လူေတြရဲ႕ မေကာင္းစိတ္ေတြကို စနစ္က ဖယ္ရွားေပးလိမ့္မယ္။ ဒီအတြက္ မွန္ကန္တဲ့ စနစ္ျဖစ္လာေအာင္ အာဏာရွင္ဆန္႕က်င္ေရး လုပ္ငန္းေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္သင့္တယ္“ လို႕ စဥ္းစားဖို႕ လိုအပ္တယ္။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲကေတာ့ မွန္ကန္တဲ့ စနစ္ကို ဖန္တီးေပးႏိုင္တာ မဟုတ္ပဲ အာဏာရွင္ မ်ိဳးေစ့ေတြ ခ်ေပးေနတာျဖစ္တဲ့အတြက္ အဲဒီကေန ထြက္ေပၚလာတဲ့ အစိုးရဟာ လူထုရဲ႕ ယံုၾကည္ကိုးစားမွဳ မရမွာ အေသအခ်ာပဲ ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ယံုၾကည္ကိုးစားမွဳနဲ႕ ယွဥ္ျပီး ထြက္ေပၚလာတာ မဟုတ္တဲ့ legitimacy ဆိုတာကလဲ စကၠဴက်ားတခုပဲ ျဖစ္လာမွာ ေသခ်ာတယ္။ Legitimacy နဲ႕ ယွဥ္တြဲေနတဲ့ ေနာက္ထပ္အခ်က္တခုကေတာ့ ထိေရာက္မွဳရွိျခင္း (Effectiveness) ပါ။ ႏိုင္ငံတခုမွာ ရွိတဲ့ အစိုးရတရပ္ရဲ႕ ရပ္တည္ႏိုင္မွဳဟာ တရား၀င္မွဳနဲ႕ ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မွဳ ေတြအၾကားက ဆက္ႏြယ္မွဳေပၚမွာ မူတည္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ Lipset က ဆိုထားပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႕ တက္လာတဲ့ အစိုးရမို႕ တရား၀င္အစိုးရလို႕ ေခၚတြင္ႏိုင္ေပမယ့္ တိုင္းျပည္ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္မွဳ မရွိရင္ ေရရွည္မွာ ရပ္တည္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ လူထုက ျဖဳတ္ခ်တာ၊ အာဏာသိမ္းတာေတြ ျဖစ္လာတတ္ေလ့ရွိတယ္။

ဥပမာဆိုရရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ပထစ အစိုးရဟာ တရား၀င္မွဳရွိခဲ့ေပမယ့္ ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ေဆာင္မွဳ အားနည္းတယ္။ အရပ္ဘက္- စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးကို ေသခ်ာ မထူေထာင္ႏိုင္ဘူး။ တိုင္းျပည္အတြက္ လုပ္သင့္လုပ္ထိုက္တာေတြထက္ အကြဲကြဲအျပဲျပဲနဲ႕ အခ်ိန္ကုန္ေနၾကတယ္။ လူထုက သူတို႕အေပၚ ယံုၾကည္ကိုးစားမွဳ နည္းလာတယ္။ တရား၀င္အစိုးရဟာ ကမၻာနဲ႕အ၀ွမ္းျဖစ္ေနတဲ့ cycle of military dictatorship ကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္မယ့္ ယႏၱရားေတြ မက်င့္သံုးႏိုင္ၾကဘူး။ civilian rule ကို အားေကာင္းလာေအာင္ မလုပ္ႏိုင္ခဲ့ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ စစ္အာဏာသိမ္းတာ ခံခဲ့ရတာပဲျဖစ္တယ္။ တခါ မဆလ အစိုးရမွာက်ေတာ့လဲ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႕ တက္လာတဲ့ အစိုးရျဖစ္တာေၾကာင့္ legitimacy ရွိတယ္လို႕ ဆိုႏိုင္ေပမယ့္ မဆလအစိုးရကို လူထုက ယံုၾကည္ကိုးစားမွဳမရွိဘူး။ တိုင္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာလဲ အေၾကာက္တရားနဲ႕ ဖိႏွိပ္ႏိုင္တာပဲ ရွိျပီး တိုင္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို မႏိုင္နင္းဘူး။ မဆလအစိုးရလက္ထက္မွာ တိုင္းျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရး၊ လူမွဳေရး အေျခအေနေတြဟာ တစတစ ယိုယြင္းပ်က္စီးလာတယ္။ ဒါေၾကာင့္လဲ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္မွာ လူထုတိုက္ပြဲေတြ ထြက္ေပၚလာေတာ့ တမဟုတ္ခ်င္း မဆလ အစိုးရျပဳတ္က်သြားတာပဲ ျဖစ္တယ္။

ဒီေတာ့ တရား၀င္မွဳနဲ႕အတူ ယံုၾကည္ကိုးစားမွဳနဲ႕ အစိုးရတာ၀န္ေတြ ထိထိေရာက္ေရာက္ ထမ္းေဆာင္ႏိုင္မွဳ ဆိုတာေတြကပါ အစိုးရတခု ရပ္တည္ေရးအတြက္ အေရးၾကီးတယ္လို႕ ဆိုရမွာ ျဖစ္တယ္။ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႕ တက္လာတဲ့ အစိုးရဟာလဲ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႕ တက္လာတဲ့ အစိုးရျဖစ္တဲ့အတြက္ တရား၀င္မွဳေတာ့ ရွမွာအမွန္ပဲ။ ဒါေပမယ့္ လူထုရဲ႕ ယံုၾကည္ကိုးစားမွဳ မခံရတာရယ္၊ အစိုးရတာ၀န္ေတြ ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ထမ္းေဆာင္ႏိုင္မွာ မဟုတ္တာရယ္ေၾကာင့္ တခ်ိန္မွာ လူထုက ဆန္႕က်င္တာ (သို႕မဟုတ္) စစ္အာဏာရွင္ေတြက အာဏာသိမ္းတာေတြ ခံၾကရဦးမွာပဲ ျဖစ္တယ္။ “ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုဆိုရလဲ၊ အတိုက္အခံ ႏိုင္ငံေရးသမားပီပီ ခင္ဗ်ားက မေကာင္းတာေတြပဲ ေျပာေနတာပဲ“ လို႕ က်ြန္မကို ေမးလာခဲ့ရင္ အေျဖရွိတယ္။ က်ြန္မဘာေၾကာင့္ ဆိုရလဲ ဆိုေတာ့ ၂၀၁၀ အာဏာရွင္ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ အတည္ျပဳျခင္းရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ လမ္းျပေျမပံု အဆင့္တခုပါလို႕ နအဖစစ္အာဏာရွင္ေတြက ေၾကညာထားလို႕ပဲျဖစ္တယ္။

၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရ တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္ေတြ ပါလီမန္မွာ ပါ၀င္ေနတယ္။ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ႕ အခန္းက႑ကို ျမွင့္တင္ထားတယ္။ တပ္မေတာ္ရဲ႕ အင္မတန္ မြန္ျမတ္သန္႕စင္လွတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရးအခန္းက႑ကို သီးျခားရပ္တည္မွဳ မေပးထားပဲ ႏိုင္ငံေရးထဲ ဆြဲထည့္ထားတယ္။ စစ္အာဏာသိမ္းမွဳေတြကို အားေပးအားေျမွာက္တဲ့ အခ်က္ေတြ ပါ၀င္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစိုးရအဖြဲ႕တခုရဲ႕ ထိထိေရာက္ေရာက္ အုပ္ခ်ဳပ္စီမံမွဳေတြမွာ အခက္အခဲေတြျဖစ္မယ္။ စစ္အာဏာ သိမ္းမွဳေတြဆီ ျပန္ျပီး ဦးတည္သြားႏိုင္တယ္။ ေနာက္တခ်က္က ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ စီးပြားေရး၊ လူမွဳေရး အေျခအေနေတြနဲ႕ ပတ္သက္တယ္။ လက္ရွိျမန္မာႏိုင္ငံၾကီးရဲ႕ စီးပြားေရးအေျခအေန ယိုယြင္းပ်က္စီး မွဳေတြဟာ အေမရိကန္အစိုးရရဲ႕ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႕မွဳေၾကာင့္ပါလို႕ မ်က္စိစံုမွိတ္ျပီး ေအာ္ဟစ္ေနၾကသူေတြ ရွိတယ္။ ဒီလိုေအာ္ဟစ္ေနသူေတြဟာ ကာကြယ္ေရးအသံုးစရိတ္ေၾကာင့္ တိုင္းျပည္စီးပြားေရး ေႏွာင့္ေႏွးမွဳျဖစ္တာေတြ၊ အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြရဲ႕ စီးပြားေရးစီမံခန္႕ခြဲမွဳ ညံ့ဖ်င္းတာေတြကို စကားဟဟေတာင္ မေျပာရဲၾကဘူး။ အေမရိကန္ ဆက္ရွင္ ရုတ္သိမ္းလိုက္တာနဲ႕ပဲ တိုင္းျပည္စီးပြားေရးၾကီးက ေကာင္းလာမယ္လို႕ မ်က္လံုးၾကီးေတြျပဴးျပီး ႏွဳတ္ခမ္းတလန္၊ ပန္းတလန္နဲ႕ ေျပာတတ္ၾကတယ္။ ဒါကို ေဘာဂေဗဒ နားလည္သူေတြက ပါးစပ္ၾကီးေတြ ဟျပီး နားေထာင္ၾကရတယ္။ မေနႏိုင္လြန္းလို႕ ေဘာဂေဗဒနဲ႕ ေက်ာင္းျပီးထားတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္တေယာက္က ဖြင့္ဟေျပာလိုက္တုန္းကလဲ ဒီဗိုလ္ခ်ဳပ္ ျဖဳတ္ထုတ္ခံလိုက္ရဖူးတယ္။

ဒါေတြက ထားေတာ့။ ဆက္ရွင္ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေတာ္စီးပြားေရး ယိုယြင္းပ်က္စီးရတယ္လို႕ ေအာ္ဟစ္ေနသူေတြဟာ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲ ျပီးသြားတဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ မေတာ္တဆမ်ား ဆက္ရွင္ရုတ္သြားခဲ့ရင္ တိုင္းျပည္စီးပြားေရးၾကီးကို ဘယ္လိုေကာင္းေအာင္ လုပ္ၾကမလဲ ဆိုတာ စိတ္၀င္စားစရာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေကာ ရွိၾကရွာပါ့မလားလို႕ သံသယျဖစ္မိပါတယ္။ ဘယ္လိုဒီမိုကေရစီ တိုင္းျပည္မွာမဆို စစ္အသံုးစရိတ္ဆိုတာ ႏိုင္ငံေတာ္ ဂ်ီဒီပီရဲ႕ ၁ရာခိုင္ႏွဳန္းကေန ၅ ရာခိုင္ႏွဳန္း အတြင္းမွာပဲ ထားၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ က႑အသီးသီးမွာ ဘတ္ဂ်က္ခြဲေ၀မွဳေတြ စနစ္တက် ရွိပါတယ္။ အခုေတာ့ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုထဲမွာ စစ္အသံုးစရိတ္ကို လိုအပ္သလို သံုးစြဲမယ္လို႕ ဆိုထားတဲ့အေပၚမွာ ႏိုင္ငံေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးရဲ႕ အေရးၾကီးဆံုးက႑တခုျဖစ္တဲ့ ဘတ္ဂ်က္ခြဲေ၀သံုးစြဲမွဳကို ဘယ္လိုထိေရာက္ေအာင္ လုပ္ၾကမလဲ။ ကန္႕ကြက္လိုက္လို႕ စစ္အာဏာရွင္က ဖြဲ႕စည္းပံုၾကီးကိုင္ျပီး အေၾကာင္းရွာ အာဏာျပန္သိမ္းမွဳကိုေကာ ဘယ္လိုကာကြယ္ၾကမလဲ။ မတရားစီးပြားရွာေနတဲ့ အာဏာရွင္အသိုင္းအ၀ိုင္းကို ေက်ာ္လႊားျပီး၊ စီးပြားေရးတရားမွ်တမွဳေတြကို ဘယ္လို ေဖာ္ေဆာင္ၾကမလဲ။

ေငြေၾကးလည္ပတ္မွဳစနစ္ကို စနစ္တက် စီမံခန္႕ခြဲဖို႕အတြက္ ေငြေၾကးေတြ ရိုက္ထုတ္ခ်င္တိုင္းထုတ္ေနတဲ့ အာဏာရွင္နဲ႕ ၀ိသမစီးပြားေရးသမားေတြ လက္ထဲက ေငြမည္းေတြကို ေကာ ဘယ္လိုကိုင္တြယ္ၾကမွာလဲ။ ေနာက္ဆံုးပူးသတ္မယ္၊ ပါလီမန္ထဲ ၀င္တိုက္မယ္၊ တိုင္းျပည္စီးပြားေရး ေကာင္းေအာင္ ပါလီမန္ထဲမွာ ေျပာမယ္လို႕ ေမာင္းတင္ထားသူေတြ ပါလီမန္ထဲ ေရာက္ခြင့္ေတာင္ ရွိၾကပါ့မလား။ ရွိခဲ့ရင္လဲ အာဏာရွင္ရဲ႕ သစၥာရွိစီးပြားေရးသမားေတြ၊ ေဒါက္တိုင္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ အရိုးအရင္းအဖြဲ႕ကိုယ္စားလွယ္ေတြ အမ်ားအျပားပါတဲ့ ပါလီမန္ထဲမွာ majority rule ကို ဘယ္လိုေက်ာ္လႊားၾကမွာလဲ။ ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္ခင္မွာ ကိုယ္က်ိဳးအတြက္မဟုတ္ပဲ တိုင္းသူျပည္သားေတြအတြက္ ပါလီမန္တိုက္ပြဲ ၀င္ႏႊဲႏိုင္ဖို႕ ေရြးေကာက္ပြဲကို ေထာက္ခံရတာပါလို႕ ဆိုေနသူေတြဟာ ေမွ်ာ္မွန္းထားတဲ့အတိုင္း အမတ္မင္းမ်ားျဖစ္ခဲ့ရင္ တကယ္ေကာ ကိုယ္ေျပာသလို လုပ္ႏိုင္ပါ့မလားဆိုတာ စဥ္းစားသံုးသပ္ျပီးမွ အသံေကာင္းေတြ ဟစ္သင့္ၾကပါတယ္။ ဒီေတာ့ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႕ တက္လာတဲ့ အစိုးရသစ္ဟာ တိုင္းျပည္ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မွဳ မလုပ္ႏိုင္တဲ့အခါ (၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုနဲ႕ကေတာ့ မလုပ္ႏိုင္တာ အေသအခ်ာပဲျဖစ္ပါတယ္) အစိုးရသစ္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္မွဳေတြဟာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားကို မေဆာင္က်ဥ္းႏိုင္ပဲ အာဏာရွင္အက်ိဳးစီးပြားကို ေဆာင္က်ဥ္းေပးမွာ အေသအခ်ာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခါမွာ လူထုတိုက္ပြဲေတြက ေပၚထြက္လာဦးမွာ မလြဲမေသြပါပဲ။ ေသခ်ာတာကေတာ့ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုကို အေျချပဳထားတဲ့ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြနဲ႕ တက္လာတဲ့ အစိုးရတိုင္းမွာ ပုန္ကန္ျခားနားမွဳ၊ စစ္အာဏာရွင္ဆန္႕က်င္ေရးတိုက္ပြဲေတြ ရင္ဆိုင္ရမွာ ျဖစ္သလို အစိုးရတဆက္ဆက္လက္ထက္မွာ စစ္အာဏာျပန္သိမ္းခံရတာ ျဖစ္ရင္ျဖစ္၊ မျဖစ္ရင္ လူထုတိုက္ပြဲေတြနဲ႕ ျဖဳတ္ခ်ခံရတာ ျဖစ္ရင္ျဖစ္ ျဖစ္လာဦးမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၂၀၁၀ ဟာ အမ်ားေျပာေနသလို လမ္းဆံုး မဟုတ္ဘူး။ ၂၀၀၈ အာဏာရွင္ဖြဲ႕စည္းပံု ဥပေဒအေပၚအေျခခံထားသေရြ႕ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးလဲ ျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာ အေသအခ်ာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္အေရးၾကီးဆံုး ကိစၥရပ္တခုကေတာ့ အမ်ိဳးသား တန္းတူညီမွ်မွဳ၊ ေသြးစည္းမွဳ၊ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ေတြနဲ႕ ဆိုင္တဲ့ အေရးကိစၥပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးေပါင္းစံု စုေပါင္းေနထိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံတခုျဖစ္ပါတယ္။ လူမ်ိဳးၾကီး၀ါဒ က်င့္သံုးမွဳ၊ ႏိုင္ငံတည္ေထာင္မွဳစနစ္ မွားယြင္းမွဳ၊ ေသြးခြဲခံရမွဳ စတာေတြေၾကာင့္ လူမ်ိဳးစုေတြအၾကားမွာ ပ႗ိပကၡေတြ ရွိေနတဲ့ တိုင္းျပည္တခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒီပ႗ိပကၡေတြဟာ ဗမာနဲ႕ ကရင္အၾကား၊ ကရင္နဲ႕မြန္အၾကား ပ႗ိပကၡေတြမဟုတ္ပါဘူး။ စစ္အာဏာရွင္ေတြ ရဲ႕ ေဒါက္တိုင္ျဖစ္ေနရတဲ့ တပ္မေတာ္အတြင္းမွာ ကရင္ေတြ၊ မြန္ေတြ၊ ရွမ္းေတြ၊ ဗမာေတြ၊ ပအို၀့္ေတြ အမ်ားအျပား ပါ၀င္ပါတယ္။ ရွမ္းရြာကို ဗမာစစ္ဗိုလ္တေယာက္က မီးရွိဳ႕လိုက္တာဟာ ရွမ္းနဲ႕ ဗမာ ပ႗ိပကၡမဟုတ္ပါဘူး။ ကရင္အမ်ိဳးသမီးကို ရခိုင္စစ္ဗိုလ္က မတရားေစာ္ကားမွဳဟာ ကရင္နဲ႕ ရခိုင္ လူမ်ိဳးအၾကားက ပ႗ိပကၡ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေတြဟာ စစ္အာဏာရွင္လက္ကိုင္ဒုတ္အျဖစ္ အသံုးခ်ခံေနရတဲ့ ဖိႏွိပ္သူေတြနဲ႕ အဖိႏွိပ္ခံျပည္သူေတြအၾကားက ပ႗ိပကၡေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုပ႗ိပကၡေတြကို အင္အားသံုးျပီး အႏိုင္ယူေျဖရွင္းလို႕ ျပီးဆံုးသြားမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြနဲ႕ အပစ္အခတ္ရပ္စဲရံု၊ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြကို စီးပြားေရးအခြင့္အေရးေတြ ေပးရံု၊ စစ္အင္အားသံုး ထိိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္ ၀ိုင္းရံျပီး၊ အာဏာရွင္ဖိႏိွပ္သူေတြရဲ႕ လမ္းစဥ္ကို ေထာက္ခံခိုင္းရံုနဲ႕ ဒီပ႗ိပကၡေတြဟာ ျပီးဆံုးသြားမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ လူမ်ိဳးစုေတြရဲ႕ တန္းတူရည္မွ်မွဳအခြင့္အလမ္းေတြအတြက္ တိုက္ပြဲ၀င္ခဲ့တဲ့ လူမ်ိဳးစု လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းေတြကို နယ္ျခားေစာင့္တပ္ေတြအျဖစ္ အသြင္ကူးေျပာင္းလိုက္ႏိုင္ရင္လဲ ဒါဟာ အင္အားမမွ်ေသးလို႕ ေျခတလွမ္းဆုတ္တာပဲ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ အခ်ိန္အတိုင္းအတာတခုမွာေတာ့ မေပ်ာက္တဲ့ စိတ္အနာေတြဟာ ေပၚထြက္လာမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခါမွာ ျပည္တြင္းစစ္ၾကီး ျဖစ္လာခဲ့ရင္ ျမန္မာတျပည္လံုး မီးဟုန္းဟုန္းေတာက္ ျဖစ္သြားပါလိမ့္မယ္။ မိဘနဲ႕ သားသမီး အရင္းအခ်ာၾကီးေတြ မွာေတာင္ အင္အားသံုးဖိႏွိပ္ရင္ အာဏာဖီဆန္မွဳဆိုတာ ေပၚထြက္တတ္ပါေသးတယ္။ အမ်ိဳးသားေသြးစည္းမွဳကို အင္အားသံုးဖိႏွိပ္ျပီး ေသြးစည္းခိုင္းလို႕ ဘယ္ေသာအခါမွာ ေအာင္ျမင္မွာ မဟုတ္တာ အေသအခ်ာပါပဲ။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဟာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးေတြ စုေပါင္းေနထိုင္တဲ့ တိုင္းႏိုင္ငံတခုမွာ လိုအပ္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးစနစ္၊ တန္းတူညီမွ်မွဳ၊ လြတ္လပ္ခြင့္၊ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ေတြကို အာမခံခ်က္ မေပးထားပါဘူး။ လူမ်ိဳးစုေတြကို ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္လို႕ရမယ့္ ယႏၱရားမ်ားစြာကို ထည့္သြင္းထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုကို လက္ကိုင္ျပဳျပီး တက္လာတဲ့ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲအႏိုင္ရ အစိုးရေတြလက္ထက္မွာ အာဏာဖီဆန္ေရးတိုက္ပြဲေတြ၊ လြတ္ေျမာက္ေရး တိုက္ပြဲေတြ မလြဲမေသြ ေပၚထြက္လာဦးမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

နိဂံုး
နိဂံုးခ်ဳပ္ဆိုရရင္ အာဏာဆိုတာ ျပည္သူဆီကပဲ သက္ဆင္းတာျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲဆိုတာ ျပည္သူ႕ဆီက အာဏာကို မတရားလုယူျပီး တရား၀င္အစိုးရျဖစ္ေအာင္ ျပဳလုပ္ယူတာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို ျပည္သူလူထုက အသိအမွတ္ျပဳမွဳ မရွိပါဘူး။ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႕ တက္လာတဲ့ အစိုးရကို ျပည္သူလူထုက ယံုၾကည္အားကိုးမွဳ မရွိပါဘူး။ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲကို ႏိုင္ငံတကာ အစိုးရေတြက အသိအမွတ္ျပဳျပီး ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမွဳ ေတြ၊ ေထာက္ပံ့မွဳေတြ ျပဳလုပ္လာတတ္ၾကေပမယ့္ ဒါေတြဟာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားကို ေဆာင္က်ဥ္းေပးႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အာဏာရွင္ေတြကိုပဲ သက္ဆိုးရွည္ေစတယ္ဆိုတာ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူ ပညာရွင္မ်ားက အခိုင္အမာ ေဖာ္ထုတ္ ေျပာဆိုထားၾကပါတယ္။ တရား၀င္ အစိုးရပဲျဖစ္ျဖစ္၊ တရားမ၀င္ အစိုးရပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားကို ေဆာင္က်ဥ္းေပးတာ မဟုတ္ဘူးဆိုရင္ အာဏာကို အမွန္တကယ္ပိုင္ဆိုင္တဲ့ ျပည္သူလူထုက လူထုအားနဲ႔ ျဖဳတ္ခ်ခြင့္ ရွိပါတယ္။ မတရားမွဳေတြ ဥပေဒ ျဖစ္လာတဲ့အခါ ပုန္ကန္ဖို႔ အတြက္ အဖိႏွိပ္ခံ ျပည္သူတိုင္းမွာ တာ၀န္ရွိပါတယ္။ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ကံၾကမၼာကို ေရေပၚဆီ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြကပဲ ဆံုးျဖတ္လို႕ မရပါ။ လူထုရဲ႕ ကံၾကမၼာကို လူထုကိုယ္တိုင္ကပဲ ဆံုးျဖတ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္သူလူထုဆိုတာ တပ္မေတာ္ၾကီးကို ေမြးဖြားခဲ့တဲ့ တပ္မေတာ္သားေတြရဲ႕ မိခင္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အမိန္႕နာခံတတ္မွဳထက္ လူသားပီသစြာ ဆင္ျခင္ေတြးေခၚႏိုင္မွဳရွိတဲ့ ျပည္သူ႕တပ္မေတာ္သားေတြ အေမ့ရင္ခြင္ဆီ ျပန္ခိုလွံဳလာဖို႕ လူထုၾကီးတရပ္လံုးက ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနလ်က္ရွိပါေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

ခင္မမမ်ိဳး (ႏို၀င္ဘာ၊ ၂၀၀၉)

ရည္ညႊန္းကိုးကား

Blaydes, L. (2008) 'Authoritarian Elections and Elite Management: Theory and Evidence from Egypt', Paper presented at the Princeton University Conference on Dictatorships, April, 2008

Dogan, M. (1992) 'Conceptions of Legitimacy', in Hawkesworth, M. & Kogan, M. (eds.) Encyclopedia of Government and Politics: Volume 1, Routledge, London and New York

Denver, D. (1992) 'Campaigns and Elections', in Hawkesworth, M. & Kogan, M. (eds.) Encyclopedia of Government and Politics: Volume 1, Routledge, London and New York

Gandhi, J. & Lust-Okar, E. (2009) 'Elections Under Authoritarianism', Annual Review of Political Science, Vol. 12, p. 403- 422

Gandhi, J. & Peuter, O. (2008) 'Opposition Coordination in Legislative elections under authoritarianism', Paper presented at the annual meeting of the APSA 2008 Annual meeting, Hynes Convention Center, Boston, Massachusetts, Aug 28, 2008

Geddes, B. (2005) "The Role of Elections in Authoritarian Regimes" Paper presented at the annual meeting of the American Political Science Association, Marriott Wardman Park, Omni Shoreham, Washington Hilton, Washington, DC, Sep 01, 2005

Heywood, A. (2002) Politics, 2nd edition, Palgrave Macmillan, New York
Kadirgamar-Pajasingham, S. (2005) 'Essentials of Free and Fair elections', Paper presented at the Regional Dialogue on Free, Fair and Credible Elections, Islamabad, Pakistan (29-30 June, 2005)

Lindberg, (2006) Why Do Opposition Parties Boycott Elections? in Schedler, A. (ed.) Electoral Authoritarianism: The dynamics of Unfree Competition, Social Science and Research Network

Piombo, J. (2004) 'Manipulating Legitimacy” International Election Monitoring, Electoral Fraud and Domestic political legitimacy', Paper presented at the annual meeting of the International Studies Association, Le Centre Sheraton Hotel, Montereal, Quebec, Canada, Mar 17, 2004

Reilly, B. (2001) Democracy in Divided Societies: Electoral Engineering for Conflict Management, Cambridge University Press, Cambridge

Steiner, H. & Alston, P. (2000) International Human Rights in Context: Law, Politics, Moral, 2nd edition, Oxford University Press, Oxford

Sartori, G. (1994) Comparative Constitutional Engineering: An Inquiry into Structures, Incentives and Outcomes, Macmillan, London

Ref: ခင္မမမ်ဳိး

၈၈ ေက်ာင္းသားမ်ား

ယေန႔ဖတ္စရာမ်ား

Tuesday, January 5, 2010

အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ေၾကညာခ်က္အမွတ္- ၁ / ၀၁ / ၁၀

၆၂ ႏွစ္ေျမာက္ လြတ္လပ္ေရးေန႔ အေပၚ သံုးသပ္ခ်က္မ်ား

ေန႔စဥ္သတင္းမ်ား (၄ - ၁ - ၁၀)

Monday, January 4, 2010

ကုိေက်ာ္၀င္း အေရွ႕ေလလား အေနာက္ေလလား...???

၂၀၀၉ လည္ျပန္ႏွင့္ ၂၀၁၀ တြက္ကိန္း

ေန႔စဥ္သတင္းမ်ား ( ၃ - ၁ - ၁၀)

Sunday, January 3, 2010

တပ္မေတာ္သားခ်င္းေတာ့ မတူပါေလ

ေန႔စဥ္သတင္းမ်ား ( ၂ - ၁ - ၁၀)

Saturday, January 2, 2010

စစ္မွန္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲ၊ အာဏာရွင္ေရြးေကာက္ပြဲ ႏွင့္ ျမန္မာျပည္ အနာဂတ္

Monthly Chronology

က်မၼာေရး

အားကစား

မဲဆြယ္စည္းရံုးေရးမိန္႔ခြန္း

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ခရီးစဥ္မ်ား

Blog Archive

Subscribe via email

၈၈ ေက်ာင္းသားမ်ား

ယေန႔ဖတ္စရာမ်ား

Tuesday, January 5, 2010

Monday, January 4, 2010

Sunday, January 3, 2010

Saturday, January 2, 2010

Monthly Chronology

က်မၼာေရး

အားကစား

မဲဆြယ္စည္းရံုးေရးမိန္႔ခြန္း

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ခရီးစဥ္မ်ား

Blog Archive

Subscribe via email

Subscribe To